پیشینه؛ از اعماق تاریخ تا امروز
آثار بهدستآمده از حفاریهای قرهتپه گزاوشت و قیزلار قلعهسی (قلعه دختران) که یکی از نود و سه تپه باستانی منطقه هستند، و همچنین وجود سی و شش غار بههمپیوسته (معماری صخرهای صور)، گواهی بر زندگیهای دستهجمعی در دوران ماقبل تاریخ است. کشف ظروف سفالین، فلزی و نشانههای تمدن شهری تا عمق چند متری زمین، این سابقه طولانی هزاران ساله را تأیید میکند. بناب توسط تپههای متعددی احاطه شده است؛ از جمله قرهکولوک، تپه قبرستان قدیمی محله مهرآباد، تپه گزاوشت، قرهچپق، سپیگان، آغاجاری و بابالار. برخی از این تپهها، مانند مساجد زرگران و مهرآباد، قدمتی از دوره اسلامی تا شش هزار سال پیش دارند.
دیاکونوف، تاریخنگار روسی، با استفاده از الواح آشوری از وجود پادشاهی نیمهمستقل به نام «اوئیشدیش» در سده هشتم قبل از میلاد در محدوده بناب کنونی خبر داده است. همچنین نظریهای وجود دارد که در حکومت هخامنشیان، بناب به دلیل آبادی گسترده، یکی از گزینههای پایتختی کوروش بزرگ بوده است.
نامگذاری؛ ریشه در آب
در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا، معین و عمید، واژه «بناب» به معنی «قعر آب» و «ته آب» آمده است. برخی آن را جایی میدانند که جریان آب در آن به پایان میرسد و برخی دیگر، آن را آغاز و منبع آب مینامند. این نامگذاری به دلیل وجود آبهای زیرزمینی فراوان در این منطقه صورت گرفته است.
آب و هوا؛ اعتدالی در دل کوهستان
شهرستان بناب از آب و هوای معتدلی برخوردار است. اما در سالهای اخیر، خشکی دریاچه ارومیه و سدسازی در شهرستانهای اطراف، باعث خشکسالی و کاهش آب باغات انگور شده است. با این حال، هوای پاک و مناظر طبیعی اطراف، هنوز هم برای گردشگران جذابیت دارد.
بناب از دیدگاه صنعتی
بناب با وجود نیروگاه حرارتی سهند و شرکت مجتمع فولاد صنعت بناب، به یکی از قطبهای صنعتی شمال غرب کشور تبدیل شده است. کارخانجات متعدد در رشتههای مختلف، این شهر را به مرکزی مهم برای تولید فولاد و میلگرد تبدیل کردهاند.
مجتمع فولاد صنعت بناب
این مجتمع که در شهرک صنعتی بناب واقع شده، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان فولاد بخش خصوصی در کشور است. با اشتغالزایی مستقیم برای بیش از ۱۰۰۰ نفر و غیرمستقیم برای هزاران نفر دیگر، نقش مهمی در اقتصاد منطقه دارد. محصولات این مجتمع شامل انواع مقاطع فولادی است که در بازارهای داخلی و خارجی عرضه میشود. این هلدینگ از چندین شرکت بزرگ فولادی در دو زیرمجموعه اصلی ذوب و نورد تشکیل شده و از اواخر سال ۱۳۸۳ در زمینی به مساحت ۱۴۰ هکتار فعالیت خود را آغاز کرده است.
گردشگری؛ جاذبههای دیدنی بناب
بناب برخلاف بسیاری از نقاط استان، در دشتی حاصلخیز و با آب و هوای معتدل قرار دارد. از جاذبههای گردشگری آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آثار تاریخی: ۲۵ اثر تاریخی ثبتشده در فهرست آثار ملی ایران، از جمله مسجد مهرآباد، حمام مهرآباد، مسجد میدان (گزاوش)، مسجد اسماعیل بیگ و حمام حاج فتحالله.
- طبیعت: دامنههای سهند و نزدیکی به دریاچه ارومیه.
مراکز علمی و دانشگاهی
بناب دارای مراکز علمی و دانشگاهی متعددی است که به پویایی علمی منطقه کمک میکنند.
بناب از دیدگاه ورزشی
این شهرستان دارای انواع زمینها و پیستهای ورزشی از جمله سالن سرپوشیده برای والیبال و فوتسال، زمین والیبال ساحلی و پیست موتورسواری و سوارکاری است.
همایش دوچرخهسواری: این همایش بزرگ که از سال ۱۳۷۷ بنیانگذاری شده، هر ساله با حضور بیش از ۳۰,۰۰۰ دوچرخهسوار برگزار میشود. در بناب، در هر خانه حداقل یک دوچرخه وجود دارد و مردم اغلب با دوچرخه به محل کار خود میروند. این رویداد با قرعهکشی و اهدای جوایز همراه است.
سوغات؛ از کباب بناب تا صنایع دستی
بناب به داشتن دو برند غذایی مشهور است: کباب سنتی بناب که شهرت جهانی دارد و در آستانه ثبت جهانی شدن است، و خورش بناب که بسیار لذیذ است. از دیگر سوغات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- صنایع دستی: قالیبافی، قلمزنی روی مس، منبتکاری
- خوراکیها: حلوای بناب، نقل، دوشاب (شیره انگور)
- محصولات کشاورزی: انگور، خیار، پیاز
کباب ساطوری بناب؛ داستانی از طعم
کباب بناب قدمتی ۱۰۰ ساله دارد. اولین بار شخصی به نام «صمد آشپزباشی» در راسته بازار بناب (اوزون بازار) این نوع کباب را طبخ کرد. ویژگی اصلی این کباب، ساطوری بودن آن بود، هرچند امروزه این روش کمرنگ شده است. افراد دیگری مانند حمید کرمی، علیرضا وقاری و بلال اسداللهی نیز به این سبک کباب میپختند که اکنون در قید حیات نیستند.
حوزه انتخابیه بناب
بناب دارای حوزه انتخابیه مستقل در مجلس شورای اسلامی است.
