تاریخچه
اگر به دهههای دور سفر کنیم، در فرهنگ جغرافیایی ایران (تألیف حسینعلی رزمآرا در دهه ۳۰ شمسی) تصویری زنده از این منطقه میبینیم: «بوئین، قصبهای مرکز بخش بوئین تابع شهرستان قزوین است. در ۵۴ کیلومتری جنوب قزوین، در جلگهای با آبوهوای معتدل، ۲۲۳۵ سکنه شیعه مذهب و ترکی زبان دارد. آب آن از قنات و رودخانه حاجی عرب تأمین میشود و محصولاتش غلات، چغندر قند و سیبزمینی است. شغل مردم زراعت و گلیم و جاجیمبافی است و ادارات بخشداری، ژاندارمری، بهداری و فرهنگ در آن فعال هستند.» این روایت، ریشههای عمیق کشاورزی و فرهنگی این شهر را به تصویر میکشد.
وجه تسمیه
نام بویینزهرا ریشه در باورهای کهن دارد. این واژه از سه بخش «بو» (چشمه)، «یین» (خدا) و «زهرا» (مقدس) تشکیل شده و به معنای «چشمه خدای مقدس» است. این نام به ایزدبانوی آناهیتا اشاره دارد که معبدی در این منطقه به نام «ناهید» (و بعدها خاتون، بیبی، دختر) داشته است. پس هر بار که نام این شهر را میشنوید، به یاد چشمههای مقدس و الهههای باستانی بیفتید.
مشخصات جغرافیایی
بویینزهرا در مختصات ۵۰ درجه و ۴ دقیقه طول شرقی و ۳۵ درجه و ۴۶ دقیقه عرض شمالی، در ارتفاع ۱۲۱۰ متری از سطح دریا قرار دارد. آبوهوای آن معتدل مایل به گرم و خشک است؛ یعنی تابستانهایی نسبتاً گرم و زمستانهایی سرد و دلپذیر. این موقعیت، آن را به مقصدی ایدهآل برای سفرهای بهاری و پاییزی تبدیل کرده است.
مردم
مردم خونگرم بویینزهرا به زبان ترکی آذربایجانی سخن میگویند و مهماننوازی آنها زبانزد است. با هر لبخند و سلامی که از آنها میبینید، گرمای فرهنگ اصیل ایرانی را لمس خواهید کرد.
اقتصاد
اقتصاد بویینزهرا بر پایه کشاورزی و صنعت استوار است. زمینهای حاصلخیز و باغات سرسبز آن، محصولاتی چون پسته، بادام، گردو، گندم، جو، چغندر قند و میوههای سردرختی را به ارمغان میآورند. روستای امیرآباد نو نیز به خاطر تولید نهالهای مرغوب شهرت دارد. این شهرستان میزبان چهار شهرک صنعتی فعال و نیمهفعال (آراسنج، دانسفهان، شال و سگزآباد) و مجتمعهای بزرگی مانند آپاداناسرام (کاشی و سرامیک)، آرین فولاد و پاکنام (بهداشتی و شوینده) است. همچنین با بزرگترین جمعیت دامی استان قزوین و واحدهای پرورش مرغ و گاو، نقش مهمی در تأمین مواد غذایی منطقه ایفا میکند.
گردشگری
اگر اهل کشف مکانهای تاریخی و طبیعی هستید، بویینزهرا شما را شگفتزده خواهد کرد. از جمله جاذبههای دیدنی آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاروانسرای شاه عباسی روستای حجیب: یادگاری از دوران صفوی که هنوز شکوه خود را حفظ کرده است.
- کاروانسرای شاه عباسی محمدآباد: توقفگاهی برای کاروانهای قدیمی در مسیر ابریشم.
- بوستان امام علی (آقا امام): فضایی سبز و آرام برای استراحت و تفریح.
- پل شاه عباسی ولدآباد: پلی تاریخی که بر روی رودخانهای فصلی خودنمایی میکند.
- تپه قبرستان قره تپه: محوطهای باستانی که رازهای هزاران ساله را در خود نهفته دارد.
- خانه صمدیها: نمونهای از معماری سنتی و اصیل این منطقه.
ترابری
دسترسی به بویینزهرا بسیار آسان است. این شهر در کنار جاده ۳۸ (تهران-تاکستان) قرار دارد و از طریق راههای اصلی به مرکز استان و دیگر شهرها متصل میشود. نزدیکی به قزوین و تهران، آن را به مقصدی محبوب برای سفرهای یکروزه تبدیل کرده است.
