موقعیت و ویژگی‌های جغرافیایی
اوز با ارتفاع ۹۸۶ متر از سطح دریا، در دشتی حاصلخیز میان کوه‌ها جای گرفته است. این شهر از شرق به گراش و لار، از شمال به بنارویه و جویم، و از غرب به خنج محدود می‌شود. موقعیت استراتژیک اوز آن را به پل ارتباطی میان شهرهای جنوبی استان فارس تبدیل کرده است.
نام
نام این شهر در مکاتبات رسمی به صورت «اِوَز» (با کسر الف) تلفظ می‌شود، اما مردم محلی با محبت آن را «اَوَز» (با فتح الف) صدا می‌زنند. دکتر محمدشریف کمالی، مردم‌شناس برجسته اوزی، حداقل چهار نظریه درباره ریشه این واژه ارائه داده است که هر کدام به گوشه‌ای از هویت این شهر اشاره دارد.
تاریخچه
هرچند تاریخ دقیق شکل‌گیری اوز مشخص نیست، اما شواهد باستان‌شناسی قدمت آن را تا دوره ساسانی به عقب می‌برند. «گیرد گروپ»، باستان‌شناس آلمانی، در سفر خود به این منطقه از تپه‌ای با دیوار سوخته و سفال‌های سیاه ساسانی در نزدیکی قلعه‌تنگ و روستای کهنه خبر می‌دهد. همچنین بنای قلعه پرویز (یا «پَروِدَ» در گویش محلی) با معماری شبیه به دژهای ساسانی، این نظریه را تقویت می‌کند.
قدیمی‌ترین بنای مکتوب اوز، برکه سَلَفی (آب‌انباری) است که تاریخ ساخت آن به سال ۸۹۱ هجری قمری (حدود ۱۴۸۶ میلادی) و اواخر دوره تیموریان بازمی‌گردد. اما تاریخ پرفرازونشیب اوز از زوال صفویه و حمله افغان‌ها آغاز شد؛ مهاجرت‌های گسترده به دلیل ناامنی، جمعیت این شهر را شکل داد. در دوران زندیه و قاجاریه، کلانتران و کدخدایان از سوی والی فارس بر اوز حکم می‌راندند، اما جنگ قدرت و ناآرامی‌ها باعث مهاجرت ۱۰۰ خانوار به مناطق گرمسیر مانند بستک و بندرعباس شد. با روی کار آمدن رضاشاه، شهرداری جایگزین نظام کهن شد و در نهایت، در دهم مهر ۱۳۹۸، بخش اوز به شهرستان اوز ارتقا یافت.
مراکز آموزشی و دانشگاه‌ها
اوز با دارا بودن مراکز دانشگاهی و آموزشی متعدد، به قطب علمی منطقه تبدیل شده است. فضای علمی و فرهنگی شهر، آن را به مقصدی جذاب برای دانشجویان و پژوهشگران تبدیل کرده است.
آب آشامیدنی
تأمین آب شیرین در اوز همیشه چالشی بزرگ بوده است. خشکسالی‌های پیاپی و شوری زمین، مردم را به ساخت برکه‌ها (آب‌انبارهای سنتی) واداشت که هنوز هم در شهر و اطراف آن خودنمایی می‌کنند. تا سال ۱۳۸۶، آب لوله‌کشی شهر شور بود و تنها برای شستشو و آبیاری استفاده می‌شد. اما در بهمن همان سال، با جاری شدن آب شیرین از سد سلمان فارسی، امید به زندگی در این خطه بازگشت. با این حال، هنوز هم کمبود آب احساس می‌شود و مردم از آب باران ذخیره شده در برکه‌ها و تأسیسات آب‌شیرین‌کن استفاده می‌کنند. جالب است بدانید که در یک قرن پیش، شواهدی از وجود سدها و فاریاب‌های مخروبه نشان از رطوبت بیشتر منطقه دارد.
مردم و جمعیت
مردم اوز از قومیت لارستانی (اچمی) هستند و به زبان لارستانی با لهجه اوزی تکلم می‌کنند. دین آن‌ها اسلام، مذهب اهل سنت شافعی است. بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۴۰,۷۳۱ نفر بوده است. مهمان‌نوازی و فرهنگ غنی این مردم، هر گردشگری را مجذوب خود می‌کند.
شهر پایلوت دوستدار کودک
اوز یکی از ۱۲ شهر منتخب ایران برای اجرای طرح شهر دوستدار کودک (CFC) با همکاری یونیسف است. این شهرها شامل اوز، بندرعباس، تبریز، تهران، رشت، سمنان، شیراز، کرمان، گرگان، مشهد، همدان و یزد هستند. در این طرح، نیازها و حقوق کودکان در سیاست‌های شهری ادغام می‌شود. پروژه «بخش مادر و کودک کتابخانه عمومی اندیشه اوز» در سال ۲۰۱۹ در مسابقه جوایز الهام بخش یونیسف در کلن آلمان، موفق به دریافت نشان برنز شد و به عنوان یکی از پروژه‌های الهام‌بخش این دوره انتخاب گردید.
سرشناسان اوز
اوز زادگاه چهره‌های ماندگاری در عرصه دانش و هنر است. از جمله آن‌ها می‌توان به مولوی اوزی، شاعر و نویسنده نامدار اشاره کرد که آثارش همواره زینت‌بخش فرهنگ این دیار بوده است.
بیمارستان
شهر اوز از امکانات درمانی مناسبی برخوردار است و بیمارستان آن به عنوان یکی از مراکز مهم درمانی منطقه، خدمات بهداشتی و درمانی را به ساکنان و گردشگران ارائه می‌دهد.
بانک‌ها و شعب بانکی اوز
بر اساس دادههای ایرانگاه، ۱ شعبه از ۱ بانک در شهرستان اوز فعال است.
فهرست شعب بانک‌ها در اوز
- شعب بانک ملت در اوز — ۱ شعبه
نظرهای مخاطبان دربارهٔ اوز
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر