ایوان چیست؟
ایوان فضایی است با طاق‌های آهنگ که از سه طرف بسته و از یک سو به میانسرا یا حیاط باز می‌شود. این عنصر معماری که ریشه در ایران باستان دارد، از دوره اشکانیان (شیوه پارتی) رایج شد و تا امروز با اشکال گوناگون در بناهای ایرانی دیده می‌شود. ایوان نه‌تنها جریان هوا را تنظیم می‌کند و از تابش آفتاب جلوگیری می‌نماید، بلکه به بنا شکوه و برجستگی خاصی می‌بخشد. تزئینات آن با مقرنس‌های آجری، گچبری‌های ظریف و کاشیکاری‌های رنگارنگ، هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند.
به نوشته دانشنامه ایرانیکا، «ایوان» واژه‌ای پارسی است که به زبان‌های عربی و ترکی نیز راه یافته است. شرق ایران، به ویژه خراسان، خاستگاه اصلی ایوان‌های بزرگ و باشکوه از دوره اشکانی به شمار می‌رود. امروزه زیباترین ایوان‌ها را می‌توان در مساجد و بناهای اسلامی ایران یافت؛ ایوان‌هایی بلند و متناسب با طاق‌نماهای متنوع و چشم‌نواز.
ایوان در خانه‌های سنتی ایرانی
در معماری خانه‌های سنتی ایران، ایوان یکی از مهم‌ترین فضاهاست. این فضا با فرم و ابعاد گوناگون، کاربردهای متعددی دارد. برای مثال، نوع بدون سقف آن «بهارخواب» یا در برخی شهرها «مهتابی» نامیده می‌شود. نوع دیگر با ستون‌های متنوع در جلو و ارتفاعی برابر سقف، «رواق» است که از سه سو بسته و از یک سو باز می‌ماند.
ایوان، نمایشگر توانایی معماران ایرانی در تعریف و تحدید فضا است. از دیدگاه فراطبیعی، این فضا «طریقت» یا فضای انتقالی بین عوالم زمینی و زمانی به شمار می‌آید. ایوان واسطه‌ای است میان حیاط (که نماد روح است) و اتاق (که نماد جسم محسوب می‌شود). این واسطه بودن در فرم دوگانه آن (از سه سو بسته و از یک سو باز) به خوبی نمایان است.
از بیرون به درون، ایوان با ارتفاع بلندتر از سایر نقاط نما، پیشانی و معرف بناست. از درون به بیرون، این فضا گشادگی و چشم‌اندازی به سوی باغی کوچک است که خود یادآور مفهوم «پردیس» (بهشت) است. چهارگوش مرکز آن با آب، نمادی از کمال و زیبایی به شمار می‌رود.
ایوان در خانه‌های عربی
در معماری عربی، اصطلاح «لیوان» (līwān) به مکانی دراز و تنگ در جلوی سالن اصلی خانه اشاره دارد که به سمت بیرون باز می‌شود. این فضا که معمولاً در سمت جنوبی خانه‌های منطقه دریای مدیترانه قرار دارد، توسط سه دیوار احاطه شده و سقفی با سه ستون دارد که با نقاشی‌های زیبا آراسته می‌شود.
ایوان عربی به دلیل باز بودن از سمت شمال، برای پذیرایی از مهمانان در فصل تابستان استفاده می‌شود. ارتفاع آن معمولاً ۲۴ تا ۴۰ سانتی‌متر از سطح خانه بالاتر است. دیوار اصلی آن شامل محرابی پوشیده از گل و مجسمه و تزئینات دیگر است. کف ایوان با سجاده و حصیر فرش می‌شود و در کنار دیوارها، گل‌ها و سبزه‌ها به زیبایی آن می‌افزایند.
در دو طرف ایوان، دو اتاق متقارن و مشابه قرار دارد. تاریخ ساخت ایوان در فرهنگ عرب به ۲۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. ورودی خانه‌ها معمولاً به ایوان ختم می‌شود و از آن به عنوان اتاق پذیرایی استفاده می‌گردد. گاهی سقف ایوان از سه گنبد تشکیل می‌شود و در طرفین ورودی آن پنجره‌هایی تعبیه می‌شود. ساختمان «الامام الخلیل» نمونه‌ای برجسته از این سبک معماری است.
روستاهای شهرستان ایوان
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان ایوان ۹۲ آبادی در ۴ دهستان و ۲ بخش ثبت شده است که ۵۱ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۱۴٬۷۷۱ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان ایوان ببینید.
دهستان‌های شهرستان ایوان
- دهستان نبوت — بخش مرکزی، ۲۲ آبادی، ۶٬۱۹۵ نفر جمعیت
- دهستان کلان — بخش زرنه، ۳۰ آبادی، ۳٬۸۲۲ نفر جمعیت
- دهستان زرنه — بخش زرنه، ۲۲ آبادی، ۲٬۶۹۸ نفر جمعیت
- دهستان سراب — بخش مرکزی، ۱۸ آبادی، ۲٬۰۵۶ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان ایوان
- روستای شهرک نبوت — دهستان نبوت، ۱٬۴۱۳ نفر
- روستای سرتنگ — دهستان کلان، ۱٬۱۷۷ نفر
- روستای چهارمله — دهستان زرنه، ۸۰۲ نفر
- روستای کله جوب — دهستان نبوت، ۷۰۳ نفر
- روستای کپنه کران — دهستان کلان، ۶۶۳ نفر
- روستای خوران علیا — دهستان نبوت، ۶۱۵ نفر
- روستای کلان — دهستان کلان، ۵۷۴ نفر
- روستای دوبیران علیا — دهستان سراب، ۵۲۴ نفر
- روستای پلنگرد — دهستان نبوت، ۴۳۹ نفر
- روستای ماژین میانه سرخ — دهستان نبوت، ۴۳۸ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی ایوان
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۱۹ شعبه از ۱۱ بانک در شهرستان ایوان فعال است که ۲ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های ایوان بانک ملی ایران با ۴ شعبه، بانک سپه با ۴ شعبه و بانک کشاورزی با ۳ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در ایوان
- شعب بانک ملی ایران در ایوان — ۴ شعبه، ۲ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک سپه در ایوان — ۴ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در ایوان — ۳ شعبه
- شعب بانک مسکن در ایوان — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در ایوان — ۱ شعبه
- شعب بانک ملت در ایوان — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در ایوان — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در ایوان — ۱ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در ایوان — ۱ شعبه
- شعب بانک تجارت در ایوان — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در ایوان — ۱ شعبه
بیمارستان‌های ایوان
در ایران‌گاه یک بیمارستان از شهرستان ایوان ثبت شده است که ۵۵ تخت فعال دارد.
- بیمارستان امام رضا (ع) ایوان — عمومی، ۵۵ تخت فعال
نظرهای مخاطبان دربارهٔ ایوان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر