جمعیت
بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، فریمان میزبان ۳۹,۵۱۵ نفر در ۱۱,۷۵۵ خانوار است. این جمعیت، شهری زنده و پویا را شکل دادهاند که ریشه در تاریخ کهن دارد.
تاریخچه
فریمان در گذشته همواره در سایه رویدادهای تاریخی نیشابور قرار داشت و گفته میشود این منطقه در دوران باستان «اسفنج» یا «اشبند» نامیده میشد. مرکز آن، فرهادگرد یا ده فرهاد بود که امروزه در ۱۵ کیلومتری غرب فریمان واقع شده است. در زبان پهلوی، «فریمان» به معنای «خانه دوست» و «دوستمنش» است. وجود تپههای باستانی، سنگنگارهها و محوطههای تاریخی نشان میدهد که این منطقه احتمالاً از کهنترین سکونتگاههای جهان بوده است. فریمان در مسیر راه هرات باستان قرار داشت و در حادثهای تاریخی، به مدت چهار ماه مرکز حکومتی صولتالسلطنه هزاره شد. همچنین در قیام گوهرشاد، نقش اهالی فریمان و آخوند این شهر (پدر مرتضی مطهری) بسیار پررنگ بود.
بافت شهر
بافت قدیم فریمان ترکیبی از معماری دورههای قاجاریه، صفویه و پهلوی اول است. در دوره پهلوی، مهندسان آلمانی ساختمانهایی را با سازههای بتنی ساختند که جزو اولینهای ایران به شمار میروند. این بناها که امروزه در اختیار ادارات شهرستان هستند، شامل ساختمان شهرداری، بنیاد شهید، فرماندهی انتظامی، اداره مالیات، بانک ملی، اداره قند و شکر، دبیرستان بهشتی و دادگستری میشوند. در دروازه قدیمی فریمان، دو ستون هرمی (ابلیسک) که توسط معماران آلمانی و لهستانی در سال ۱۳۳۰ ساخته شده، خودنمایی میکنند. موزه مردمشناسی فریمان نیز در میدان امام خمینی، خیابان طالقانی قرار دارد. در گذشتههای دور، فریمان دارای آبانبار، قلعه، برج و بارو، خندق و دژ زیرزمینی طولانی بود. چهل برج در ارتفاعات و دشت پراکنده بودند، از جمله برج قندو، برج پنجهباشی، برج راهگاری، برج خونی، برج ارزنزار و برج شخله. این شهر در دوره قاجار همچنین ۱۲۰ سوار نظامی داشت.
اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی
فریمان با آثار ثبتشده متعدد، گنجینهای از تاریخ را در خود جای داده است. از جمله جاذبههای دیدنی میتوان به سد تاریخی فریمان، کاروانسرای تاریخی، بافت قدیم شهر و موزه مردمشناسی اشاره کرد. همچنین تپههای باستانی و سنگنگارههای این منطقه، روایتگر زندگی در هزارههای پیشین هستند.