اسماعیل فصیح؛ نویسندهی ثریا در اغما
اسماعیل فصیح از پرخوانندهترین رماننویسان معاصر ایران است. او با مجموعهای از رمانها که شخصیت مشترکی به نام جلال آریان آنها را به هم پیوند میدهد، جهان داستانی منسجمی ساخت که تصویری از جامعهی ایران در سالهای پرتلاطم دهههای پنجاه و شصت به دست میدهد.
زندگی فصیح
فصیح در سال ۱۳۱۳ خورشیدی در تهران و در محلهی قدیمی درخونگاه زاده شد. برای تحصیل به آمریکا رفت و در رشتههای شیمی و ادبیات انگلیسی درس خواند. پس از بازگشت، سالها در شرکت نفت و در دانشکدهی نفت آبادان کار کرد؛ محیطی که بعدها در چند رمانش بازتاب یافت.
او پس از انقلاب، بازنشسته شد و تماموقت به نوشتن پرداخت. فصیح در سال ۱۳۸۸ خورشیدی در تهران درگذشت.
ثریا در اغما
رمان «ثریا در اغما» (۱۳۶۲) مشهورترین اثر اوست. داستان در پاریس میگذرد: جلال آریان برای دیدن برادرزادهاش ثریا که در کماست به فرانسه میرود و در آنجا با جمعی از ایرانیان مهاجر روبهرو میشود.
این رمان تصویری انتقادی و گاه تلخ از وضعیت ایرانیان مهاجر در سالهای آغازین پس از انقلاب ارائه میدهد و در زمان انتشار بحثبرانگیز بود. ترجمهی انگلیسی آن نیز منتشر شده است.
زمستان ۶۲ و دیگر آثار
- زمستان ۶۲ (۱۳۶۶): روایت روزهای جنگ در اهواز و آبادان؛ از آثار مهم ادبیات جنگ در ایران.
- شراب خام، دل کور، درد سیاوش، بادهی کهن، فرار فروهر، پناه بر حافظ: دیگر رمانهای او.
- داستان جاوید: رمانی که در آن، سرگذشت یک زرتشتی ایرانی روایت میشود.
شخصیت جلال آریان
جلال آریان، پزشکی میانسال و تنها، راوی یا شخصیت محوری بسیاری از رمانهای فصیح است. او ناظری است که وقایع را میبیند و روایت میکند، بیآنکه خود قهرمان باشد. این شخصیت تکرارشونده، به آثار فصیح پیوستگی میدهد و آنها را به یک مجموعهی بههمپیوسته تبدیل میکند.
نثر فصیح
نثر او روان، سریع و سینمایی است: جملههای کوتاه، گفتوگوهای فراوان و توصیفهای دقیق از مکان. همین ویژگی، رمانهایش را خوشخوان کرده و دلیل اصلی محبوبیت گستردهی اوست. فصیح مترجم هم بود و آشناییاش با رماننویسی انگلیسیزبان در ساختار آثارش پیداست.
پرسشهای پرتکرار
جلال آریان کیست؟
شخصیت تکرارشوندهی رمانهای اسماعیل فصیح؛ پزشکی که اغلب راوی یا ناظر ماجراهاست.
ثریا در اغما دربارهی چیست؟
سفر جلال آریان به پاریس برای دیدن برادرزادهاش و رویارویی او با جامعهی ایرانیان مهاجر.
زمستان ۶۲ دربارهی چیست؟
روزهای جنگ ایران و عراق در اهواز و آبادان.