استان فارس

شهرستان خفر؛ نگین چهارفصل در دل استان فارس

اگر به دنبال مقصدی هستید که هم تاریخ کهن ایران را در خود جای داده باشد و هم طبیعتی بکر و چهارفصل داشته باشد، شهرستان خَفر در استان فارس را از دست ندهید. این شهرستان که تا سال ۱۳۹۸ بخشی از جهرم بود، اکنون با مرکزیت شهر باب‌انار، یکی از مقاصد نوظهور گردشگری در جنوب ایران است. از الواح گلی تخت جمشید تا باغ‌های انار و مرکبات، خفر داستانی برای گفتن دارد. ---

استان فارس ۲۹.۳۳۳۳، ۵۳.۳۳۳۳ صفحه شهری
سوغات شاخص
انار، مرکبات (پرتقال و نارنگی)، بادام، گردو و محصولات لبنی محلی
بهترین فصل سفر
بهار و پاییز (فروردین تا خرداد و مهر تا آبان)
نکته ویژه
حتماً از بازار محلی باب‌انار برای خرید سوغات دیدن کنید و در فصل بهار از شکوفه‌های باغ‌های میوه لذت ببرید.
جاذبه اصلی
امامزاده ابولقاسم، مقبره جاماسب حکیم، رود قره‌آغاج و باغ‌های چهارفصل

پیشینه تاریخی

خفر ریشه در اعماق تاریخ ایران دارد. در الواح گلی تخت جمشید از این منطقه با نام «کبرپیش» یاد شده است. در یکی از این الواح، «اَرتَخم» حاکم فسا، مزد ۱۵۰ کارگری را که در بشی‌یا (فسای کنونی) و کبرپیش (خفر) کار می‌کردند، از خزانه‌دار کل پارس درخواست کرده است. همچنین مقبره جاماسب حکیم در روستای کراده، یادگاری از دوران هخامنشی است. جالب است بدانید که در منابع تاریخی، کردیه چوبین (خواهر بهرام چوبین و سردار سپاه ساسانی) نیز از اهالی خفر معرفی شده است.

در دوره ساسانیان، خفر یکی از روستاهای کوره اردشیر خوره بود. جغرافی‌نویسان سده چهارم، آن را ناحیه‌ای مشروب از رود سَکّان (قره‌آغاج) توصیف کرده‌اند. در سده ششم، شهر خفر از کوار بزرگ‌تر بود و هوای لطیف، آب گوارا و میوه‌های متنوع داشت. یاقوت حموی در سده هفتم از آن به عنوان «شهرکی نزدیک شیراز» یاد کرده است. حمدالله مستوفی در سده هشتم، خفر را شهری آباد با قلعه مستحکم تیرخدا معرفی کرده که مدتی در اختیار حکام آل‌مظفر بود. در سده یازدهم، سفرنامه‌نویسانی مانند شاردن و تاورنیه از کاروان‌سرای خفر در مسیر شیراز به جهرم و بندرعباس نام برده‌اند.

در دوره قاجار، اعتمادالسلطنه از شکار کبک و دراج در این منطقه یاد کرده و فسائی نیز خفر را با مرکزیت آبادی خفر و حدود صد خانه توصیف کرده است. در اوایل پهلوی، این بلوک دارای چهل آبادی و ۲۶٬۰۰۰ سکنه بود. بخش خفر در سال ۱۳۲۳ تشکیل شد و سرانجام در ۱۰ مهر ۱۳۹۸ به شهرستان مستقل تبدیل گردید.


جغرافیا

موقعیت

شهرستان خفر در مرکز استان فارس واقع شده و از شمال با سروستان و کوار، از شرق با فسا، از جنوب با جهرم و از غرب با فیروزآباد همسایه است. رود پرآب قره‌آغاج از میان این شهرستان می‌گذرد و طراوت را به دشت‌هایش هدیه می‌دهد.

آب و هوا

خفر یکی از معدود مناطق چهارفصل ایران است. در این منطقه هم درختان سردسیری مانند گردو و بادام می‌رویند و هم مرکبات و انار. آب و هوای آن خشک و نیمه‌خشک است و بیشتر بارش‌ها در نیمه دوم بهمن ماه رخ می‌دهد. تابستان‌ها گرم و خشک و زمستان‌ها نسبتاً سرد است. میانگین دمای باب‌انار در تابستان ۲۹ درجه و در زمستان ۱۲ درجه سانتی‌گراد است. متوسط بارش سالانه نیز حدود ۳۰۰ میلیمتر برآورد می‌شود.


مردم

جمعیت

بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان خفر ۴۲٬۲۶۳ نفر بوده که آن را به بیست و هشتمین شهرستان پرجمعیت استان فارس تبدیل کرده است.

زبان و نژاد

مردم خفر به زبان فارسی با گویش اصیل شیرازی سخن می‌گویند و از نژاد پارس و فارس‌های اصیل کنونی هستند.

دین و مذهب

همه مردم این خطه مسلمان و شیعه دوازده امامی هستند.

آداب و رسوم

مردم خفر در لحظه تحویل سال نو به زیارت اهل قبور می‌روند و در شادی‌ها به صورت همگانی شرکت می‌کنند. مراسم ازدواج دو روز و دو شب طول می‌کشد و با ساز و دهل شادتر می‌شود. برای مراسم فوت نیز آیین‌های سوم، هفتم، چهلم و سالگرد با گردهمایی گسترده برگزار می‌شود. وحدت و همبستگی در این منطقه زبانزد است.


جاذبه‌ها

اماکن مذهبی

امامزاده ابولقاسم در روستای غربی (۴ کیلومتری مرکز خفر) مهم‌ترین زیارتگاه این منطقه است. مردم محلی اعتقاد ویژه‌ای به این امامزاده دارند و حتی زائرانی از خارج از خفر نیز به اینجا می‌آیند. در روز عاشورا، یکی از بزرگ‌ترین همایش‌های هیئت‌های عزاداری در این مکان برگزار می‌شود.

خفر به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، محل دفن بیش از ۳۰ امامزاده است، از جمله:

  • سلطان میر احمد
  • امامزاده حسین شهر خفر
  • امامزاده سید امان‌الدین آبادشاپور
  • پیر سبزپوش شرقی
  • امامزاده ابراهیم گلبرنجی
  • امامزاده عزیزالله باغکبیر
  • امامزاده سید نور محمد کراده

مراکز درمانی

شهرستان خفر دارای یک بیمارستان، یک مرکز بهداشتی درمانی شبانه‌روزی شهری، یک پایگاه بهداشتی شهری، ۸ مرکز بهداشتی درمانی روستایی و ۳۰ خانه بهداشت است. امور بهداشتی و درمانی این شهرستان تحت نظر دانشگاه علوم پزشکی جهرم انجام می‌شود.


تقسیمات کشوری

شهرستان خفر شامل ۲ بخش، ۶ دهستان و ۲ شهر است:

  • بخش مرکزی: شهر باب‌انار (مرکز)
  • بخش راهگان: شهر خاوران