نام
درباره ریشه نام «خمیر» روایتهای مختلفی وجود دارد:
۱. خمیر به معنای «محلی که آب دریا در آن به عقب میرود» (جذر و مد): در زبان محلی، به جایی که آب دریا در مد بالا میآید و در جذر به شدت پایین میرود، «خمیر» میگویند (از ریشه «خم» به معنای خم شدن و برگشتن).
۲. برگرفته از «خمیر» به معنای خمیر نان: برخی معتقدند در گذشته این منطقه مرکز تولید نان محلی (با خمیر مخصوص) بوده است.
۳. تحریف شده «کمیر» یا «کمیران»: به معنای جایگاه کم آب (کم آبان) که بعدها به خمیر تبدیل شده است.
۴. منسوب به قوم «خمیری» (از اعراب هوله): که در منطقه ساکن شدهاند.
در گویش محلی (بندری و هرمزگانی)، آن را «خُمَیر» (با فتحه خ و فتحه میم) تلفظ میکنند.
شیوه نگارش
در متون تاریخی دوره صفوی و قاجار (مانند فارسنامه ناصری و سفرنامههای اروپاییان)، از بندر خمیر با نام «کمیر» یا «خمیر» یاد شده است. در دوره پهلوی، خمیر به عنوان یکی از دهستانهای بخش بندرعباس شناخته میشد. در سال ۱۳۶۸، بخش خمیر از شهرستان بندرعباس جدا و به شهرستان خمیر ارتقا یافت. امروزه در متون رسمی، املای «خمیر» (Khamir) رایج است.
پیشینه
خمیر کهن؛ از کمیران تا بندر تجاری
پیشینه سکونت در منطقه خمیر به دوران پیش از اسلام (دوره ساسانی) بازمیگردد. این منطقه به دلیل قرار گرفتن در کرانه تنگه هرمز (یکی از مهمترین آبراههای تجاری جهان) از دیرباز مورد توجه بازرگانان و دریانوردان بود. در قرون اولیه اسلامی، خمیر به عنوان یکی از بنادر کوچک وابسته به هرمز (هرموز) رونق داشت. در دوره صفوی، با حضور پرتغالیها در جزیره هرمز و تنگه، خمیر شاهد درگیریهای نظامی بود. در دوره قاجار، بندر خمیر به عنوان یکی از مراکز تجارت با هند و کشورهای حاشیه جنوب خلیج فارس (امارات، عمان) شناخته میشد. قایقهای بادبانی (لنجها) از خمیر به بمبئی، مسقط، دبی، بحرین و بصره سفر میکردند.
دوران پهلوی و پس از انقلاب
در دوره پهلوی، با احداث جادههای ساحلی و گسترش کشتیرانی مدرن، رونق تجاری بندر خمیر کاهش یافت، اما صیادی و تجارت محلی (قاچاق کالا به دلیل نزدیکی به امارات) ادامه یافت. در سال ۱۳۶۸، خمیر از بخش به شهرستان ارتقا یافت. در دوران دفاع مقدس (جنگ ایران و عراق)، بندر خمیر به دلیل نزدیکی به تنگه هرمز و آبادان، شاهد تردد شناورهای نظامی و تجاری بود. در دهههای اخیر، با توسعه بنادر کوچک، گردشگری ساحلی (جزایر قشم، هنگام، لارک) و صنایع تبدیلی (صیادی، خرما، شیلات)، بندر خمیر رشد قابل توجهی یافته است.
جغرافیا
شهرستان خمیر در جنوب استان هرمزگان، در کرانه شمالی تنگه هرمز (خلیج فارس) و در مجاورت جزایر قشم، هنگام و لارک واقع شده است:
- مرکز شهرستان: بندر خمیر
- فاصله تا بندرعباس (مرکز استان): ۹۰ کیلومتر (۱.۵ ساعت)
- فاصله تا بندر لنگه: ۱۴۰ کیلومتر
- فاصله تا جزیره قشم (اسکله پل): ۲۵ کیلومتر (از طریق اسکله خمیر به اسکله پل در قشم)
- ارتفاع از سطح دریا: ۵ متر (بسیار کم، در سطح دریا)
- موقعیت جغرافیایی: دشت ساحلی خلیج فارس، با پوشش نخلستانها، تالابهای حرا و تپههای شنی
مساحت شهرستان خمیر حدود ۳,۸۰۰ کیلومتر مربع است. شهر بندر خمیر حدود ۸ کیلومتر مربع مساحت دارد.
بخشها و شهرهای تابعه
شهرستان خمیر دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۲ شهر است:
- بخش مرکزی: شهر بندر خمیر، دهستان خمیر (روستاهای گوری، گوران، گیت، خورگو، زیارت)
- بخش رویدر (کهنوج قدیم): شهر رویدر، دهستان رودبار (روستاهای کمشک، کمردر، چاه احمد)، دهستان کهنوج (روستاهای کهنوج، تازیان، انجیره)
آب و هوا
خمیر دارای اقلیم گرم و مرطوب بیابانی-ساحلی (فراگرم) است:
- تابستان: بسیار طولانی، سوزان و شرجی (بیشینه دما تا ۴۸-۵۰ درجه، رطوبت بالای ۷۵-۸۵ درصد) – طاقتفرساترین فصل
- زمستان: کوتاه و معتدل (کمینه دما ۱۰-۱۵ درجه)، بهترین و دلپذیرترین فصل (دی و بهمن عالی است)
- بهار و پاییز: کوتاه، معتدل و نسبتاً مرطوب
بارندگی بسیار کم (حدود ۱۰۰-۱۵۰ میلیمتر در سال) و عمدتاً در آذر تا بهمن رخ میدهد. گاهی بارانهای سیلآسا (در زمستان) مسیلها را طغیانی میکند. رطوبت نسبی هوا در تابستان بسیار بالاست (۸۰-۹۰ درصد).
خطرات طبیعی
- گرمازدگی و رطوبت شدید (خطر جدی برای گردشگران در تابستان)
- سیل سهمگین (مسیلها): بارانهای شدید زمستانی، مسیلهای فصلی را طغیانی میکند (سیل ۱۳۹۸ خسارت زیادی زد)
- طوفانهای دریایی و امواج مرتفع (مونسون): در تابستان و اوایل پاییز، ناشی از بادهای موسمی اقیانوس هند
- گرد و غبار (رطوبت همراه با گرد و خاک عربی و محلی): از صحراهای عربستان، عمان و دشتهای خشک حومه
- زلزله: خمیر در کمربند لرزهخیز خلیج فارس و تنگه هرمز قرار دارد (گسلهای فعال زیردریایی)
- پیشروی آب دریا و فرسایش ساحلی: به دلیل بالا آمدن سطح آب خلیج فارس
نمای شهر
بندر خمیر شهری با بافت نسبتاً فشرده و ساحلی-کویری است. بافت قدیمی (محلههای «بندر قدیم»، «قلعه»، «سورو»، «ساحلی») با خانههای خشتی-گلی و گچی، بادگیرهای بلند (بَدریج)، کوچههای باریک و حیاطهای مرکزی. بافت جدید (مناطق «شهرک ولیعصر»، «مهرگان»، «شهید رجایی»، «اسکله جدید»، «بلوار ساحلی») با خیابانهای عریضتر، آسفالت بهتر و ساختمانهای نوساز (۱-۲ طبقه، مقاوم در برابر رطوبت و باد، با نمای کاشیهای لعابی سفید برای بازتاب گرما).
خیابانها و میدانهای اصلی
- میدان امام خمینی (مرکزی، قطب تجاری)
- بلوار ساحلی (کنار اسکله) – پر رفت و آمدترین خیابان
- خیابان امام رضا (راسته بازار)
- بلوار شهید بهشتی
- خیابان ولیعصر
- میدان آزادی (ورودی شهر از سمت بندرعباس)
معماری
معماری سنتی خمیر تحت تأثیر اقلیم گرم و مرطوب، فرهنگ عربی-بندری (هرمزگانی) و دریانوردی شکل گرفته است:
ویژگیهای معماری سنتی (بندری-هرمزگانی)
- بادگیر (بَدریج، در برخی منابع «بادریج» یا «باربند»): برجهای بادگیر بلند و چهارضلعی (مشابه بوشهر و امارات) برای هدایت باد به داخل ساختمان.
- دیوارهای ضخیم از سنگ مرجانی (سنگ دریا) و ساروج (مقاوم در برابر رطوبت و شوری هوا)
- سقف مسطح با تیرهای چوبی (چوب حرا یا چوب نخل) و پوشش حصیر (لیف خرما) و لایه گچ
- پنجرههای چوبی مشبک (روزن یا مُشَبیّک) برای عبور جریان هوا بدون تابش مستقیم نور
- حیاط مرکزی (بیرونی و اندرونی) با حوض، باغچه و درختان سایهانداز (نخل، کنار، کهور)
- ایوان بلند ستوندار رو به شمال (سمت دریا)
- شِنا (طاقهای گهوارهای گچی) در زیرزمین (سرداب) برای خنک ماندن
نمونههای شاخص معماری سنتی
- خانه تاریخی شیخ ذکریا (خانه شیخ ذکریا علوی) – در بافت قدیم خمیر، دوره قاجار
- مسجد جامع خمیر (مسجد جامع قدیم، با مناره بلند و بادگیر)
- حمام تاریخی خمیر (در حال مرمت)
- بازار قدیم (راسته بازار سرپوشیده با سقف حصیری و چوبی)
- اسکله قدیم (محل لنگر انداختن لنجهای بادبانی)
معماری معاصر
ساختمانهای جدید با اسکلت بتنی، بلوک سیمانی، سقف تخت یا شیروانی کمشیب، کاشیهای سفید لعابی (بازتاب نور خورشید)، پنجرههای دوجداره آلومینیومی (ضد رطوبت) و تهویه مرکزی. نماهای آجری و سنگی زود فرسوده میشوند. ارتفاع حداکثر ۳ طبقه (به دلیل بادهای شدید و خطر زلزله).
جمعیتشناسی
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر بندر خمیر ۱۶,۵۶۶ نفر و جمعیت کل شهرستان خمیر ۵۶,۱۴۸ نفر بوده است. برآورد سال ۱۴۰۳ جمعیت بندر خمیر را حدود ۲۰,۰۰۰-۲۲,۰۰۰ نفر میداند. نرخ رشد جمعیت حدود ۱.۵ درصد در سال.
گروههای قومی
خمیر شهری با ترکیب قومی فارس (بندری-هرمزگانی) و عرب است:
- فارسها (بندریها، هرمزگانیها): حدود ۵۵-۶۰ درصد، مسلمان شیعه، به فارسی با لهجه بندری-هرمزگانی (خمیری) که بسیار خاص و قدیمی (بازمانده از فارسی میانه) است، سخن میگویند.
- عربها (هوله، بنی تمیم، بنی مالک، بنی حماد، عبادل): حدود ۳۵-۴۰ درصد، مسلمان اهل سنت (شافعی یا حنبلی) و اقلیت شیعه، به عربی خلیجی (اللهجه البحرانیه و لهجه هوله) صحبت میکنند.
- بلوچها و اقلیتهای دیگر (آفریقاییتباران، مهاجران افغانستانی): کمتر از ۵ درصد.
گویش
زبان رسمی و رایج در ادارات فارسی است. اما در کوچه و بازار:
- فارسی بندری-خمیری: دارای واژگان فارسی میانه و ساسانی، تأثیر گرفته از عربی و انگلیسی. مثال: «چَنده؟» (چند است؟)، «کَجا؟» (کجا؟)، «دروم؟» (داخل؟)، «بَبَخش» (ببخشید)، «خُش» (خوب)، «جَلّه» (طفره نرو).
- عربی خلیجی (هولهای): نزدیک به عربی قطر، بحرین و امارات، با ادغام حروف (مثال: «چِف خَبَرَک؟» (چطور است؟)).
دین
ترکیب مذهبی خمیر تقریباً متوازن است (با تنوع زیاد در بخش مرکزی و رویدر):
- شیعه دوازدهامامی: حدود ۵۵-۶۰ درصد (فارسهای بندری، برخی عربها و مهاجران)
- اهل سنت (شافعی و حنبلی): حدود ۴۰-۴۵ درصد (عربهای هوله، بنی تمیم، بنی حماد)
این تنوع مذهبی با همزیستی مسالمتآمیز همراه است. مساجد شیعه و سنی در کنار یکدیگر قرار دارند. در شهر رویدر (بخش رویدر) اکثریت با شیعه و سنی نیز حضور دارند.
اقتصاد
اقتصاد شهرستان خمیر بر پایه صیادی، تجارت دریایی (لنجها)، کشاورزی (خرما، مرکبات)، شیلات و صنایع تبدیلی، گردشگری ساحلی و جزایر استوار است. همچنین منطقه ویژه اقتصادی خمیر در حال توسعه است.
صیادی و شیلات (بخش عمده)
خمیر یکی از قطبهای صیادی استان هرمزگان است:
- ماهیگیری: انواع ماهی (هوور (هوور سیاه)، شیر، صبور، حلوا سفید، حلوا سیاه، سنگسر، یالاسب، شوریده، گیش، کوتر، بیاح، چنگو، هامور، سوکلا، راشکو، زرده، طلال، شیم)
- میگو (فصل صید مهر تا دی) – خمیر یکی از مراکز صید میگو
- قایقهای موتوری (لنجهای کوچک و فلکی، توربایان) و لنجهای بادبانی سنتی
- قلعههای صیادی (گرگور، در برخی سواحل)
- کارگاههای تعمیر و ساخت لنج (صنعت سنتی دریایی)
کشاورزی (نخلستانها و باغات)
- خرما: انواع «زاهدی»، «مضافتی»، «خنیزی»، «کبکاب»، «برحی»، «پیارم» (محدود). نخلستانهای وسیع در روستاهای گوری، گوران، کمشک، کهنوج.
- مرکبات: پرتقال (تامسون)، لیمو (شیرین و ترش)، نارنگی (در باغات محدود آبی).
- سبزیجات و صیفیجات (کشت محدود زیر پلاستیک در زمستان).
صنایع و خدمات
- سردخانه و بستهبندی ماهی و میگو (چند واحد)
- کارخانه یخ (تولید یخ بلوکی برای صیادان)
- صنایع دستی: حصیربافی (از برگ نخل و چوب حرا)، سفالگری محلی، قالیبافی، گلیمبافی، خوسدوزی (نوعی سوزندوزی بندری).
- تجارت محلی و قاچاق کالا (به دلیل نزدیکی به امارات و جزیره قشم، بازارچههای غیررسمی)
- منطقه ویژه اقتصادی خمیر (در حال توسعه) – جذب سرمایهگذار
خرید
- بازار ماهیفروشان خمیر (اسکله قدیم و جدید): صبح زود (۵ تا ۸ صبح) رونق دارد. ماهیهای تازه و میگو.
- بازار قدیم (راسته بازار خیابان امام رضا): پارچه، پوشاک محلی، ادویه، خرما، حصیر، صنایع دستی.
- هایپرها و فروشگاههای زنجیرهای (محدود، در بلوار ساحلی).
- بازار روز (میدان میوه و تره بار مرکزی): میوه، سبزیجات، خرما، مرکبات.
گردشگری
خمیر به دلیل طبیعت ساحلی، تالابهای حرا، جزایر نزدیک (قشم، هنگام، لارک)، نخلستانها و پیشینه تاریخی، یکی از مقاصد گردشگری جنوب ایران (به ویژه در زمستان) است.
جاذبههای طبیعی و دریایی
- تالاب بینالمللی خور خوران (خور خوران، تالاب حرا): بخشی از ذخیرهگاه زیستکره حرا (یونسکو) در استان هرمزگان. جنگلهای مانگرو (حرا) با درختانی که در آب شور میرویند. قایقسواری در میان درختان حرا، مشاهده پرندگان مهاجر (فلامینگو، حواصیل، اگرت، کفچهنوک، سنقر تالابی)، خرچنگهای کوچک و ماهیهای سطحی. این تالاب در ۱۰ کیلومتری شرق بندر خمیر قرار دارد.
- جزیره قشم (نزدیک به خمیر): با قایق از اسکله خمیر به اسکله پل (قشم) فقط ۲۵ کیلومتر فاصله. دره ستارگان، جنگلهای حرا، جزیره هنگام، لاکپشتهای پوزه عقابی، غار نمکدان، و تپههای مرجانی.
- جزیره هنگام (اهنگ، به فاصله ۱۵ کیلومتری جنوب خمیر): آبهای زلال کبود، دلفینها، سواحل مرجانی، ماهیهای رنگارنگ، قایقرانی و غواصی سطحی (اسنورکل). قایق از اسکله خمیر به هنگام (یک ساعت).
- جزیره لارک (Larak, فاصله ۳۰ کیلومتری): سواحل ماسهای سفید، آب شفاف، مرجانها، آرامش.
- اسکله قدیم خمیر و لنجهای بادبانی: تماشای لنجهای چوبی سنتی (ساخت و تعمیر) – نماد دریانوردی خلیج فارس.
- نخلستانهای ساحلی (حاشیه شهر و روستاهای گوری، گوران، کمشک): مناظر سبز و خنک در دل گرمای جنوب، برداشت خرما (مهر و آبان).
- ساحل بندر خمیر (پارک ساحلی): موجگیر طبیعی، شنهای طلایی، باد نسبتاً خنک در زمستان.
- چشمه آب شیرین (چشمه موگ، در ۳۰ کیلومتری شمال، آب دائمی در دل کوه – نادر در جنوب).
جاذبههای تاریخی و فرهنگی
- خانه تاریخی شیخ ذکریا (خانه شیخ ذکریا علوی، دوره قاجار): معماری بندری با بادگیر، حوض، ایوان و اتاقهای نقاشی شده (در حال مرمت).
- مسجد جامع قدیم خمیر (دوره قاجار): مناره بلند آجری، شبستان ستوندار.
- قلعه خمیر (قلعه پرتغالیها؟ بقایای استحکامات ساحلی): در نزدیکی اسکله قدیم.
- امامزاده شاهزاده عبدالقادر (امامزاده محلی، در روستای گوری).
- بازار قدیم (راسته بازار سنتی).
- موزه مردمشناسی خمیر (در حال تأسیس در خانه تاریخی شیخ ذکریا).
روستاهای هدف گردشگری
- روستای گوری (نخلستان، امامزاده، خانههای خشتی)
- روستای کمشک (نخلستان، قنات قدیمی – نادر در جنوب)
- روستای کهنوج (کهنوج، باغات و چشمه)
- روستای تازیان (بافت قدیم و نخلستان)
فعالیتهای تفریحی
- قایقرانی و لنجسواری در تالاب حرا و اطراف جزیره هنگام
- غواصی سطحی (اسنورکل) در جزیره هنگام و لارک (مرجانها، لاکپشتها، ماهیهای رنگارنگ)
- تماشای دلفینها در جزیره هنگام (اواخر صبح و نزدیک غروب)
- ماهیگیری تفریحی (از اسکله و ساحل)
- شترسواری در ساحل (برخی ایام)
- بومگردی و اقامت در خانههای سنتی (محدود)
زیرساخت
ترابری
- جاده: بندر خمیر بر روی جاده ساحلی بندرعباس-بندر لنگه (جاده ۹۸) قرار دارد. فاصله تا بندرعباس ۹۰ کیلومتر (جاده دوطرفه نسبتاً خوب).
- دریا: اسکله خمیر (مسافربری و صیادی) با قایقهای تندرو به جزیره قشم (اسکله پل، ۲۵ کیلومتر، ۳۰ دقیقه)، جزیره هنگام (۱۵ کیلومتر، ۴۵ دقیقه تا یک ساعت)، جزیره لارک (۳۰ کیلومتر). همچنین لنجهای باری (خودرو و کالا) به قشم.
- اتوبوس: پایانه مسافربری خمیر (کوچک) با خطوط محدود به بندرعباس، بندر لنگه، لار، تهران، شیراز (غیر مستقیم).
- تاکسی و سرویسهای آنلاین: تاکسی خطی درون شهری و بین شهری (به بندرعباس، رویدر، کهنوج). اسنپ و تپسی فعال نیستند (تنها تاکسی تلفنی محلی).
- فرودگاه: نزدیکترین فرودگاه، فرودگاه بینالمللی بندرعباس (۹۰ کیلومتر) و فرودگاه قشم (۳۰ دقیقه با قایق + ۲۰ کیلومتر جاده در قشم) است.
فضای سبز
سرانه فضای سبز خمیر پایین (حدود ۵ متر مربع) است. پارکهای اصلی:
- پارک ساحلی (بلوار ساحلی) – مهمترین تفرجگاه
- پارک ملت (مرکز شهر)
- پارک بانوان
- پارک جنگلی (محدود، در دست احداث)
بهداشت و سلامت
- بیمارستان امیرالمؤمنین (ع) خمیر: تنها بیمارستان شهرستان، با ۶۴ تخت مصوب، بخشهای داخلی، جراحی عمومی، زنان و زایمان، اطفال، آیسییو، اورژانس.
- بیمارستان تأمین اجتماعی (ندارد)
- درمانگاه تخصصی شهدا (محدود)
- کمبود پزشک فوق تخصص: بیماران با شرایط حاد به بندرعباس (۹۰ کیلومتر) منتقل میشوند. برای اعمال جراحی تخصصی به بندرعباس یا قشم مراجعه میکنند.
فرهنگ و هنر
تئاتر و سینما
- سینما (سالن سینما ندارد). تئاترهای محلی و آیینهای سنتی در مناسبتها در تالار فرهنگ و ارشاد اسلامی خمیر برگزار میشود.
موسیقی و آیینها
موسیقی بندری (هرمزگانی) با سازهای نیانبان (نای بندری)، دمام، دهل، جفتی، کاسه (دسته جمعی) در مراسم عروسی، جشنهای دریایی، مذهبی (مولودیخوانی) و عزاداری شنیده میشود. موسیقی لیوا (با ریشه آفریقایی، همراه با رقص و ضربآهنگ تند) ویژه جنوب ایران (هرمزگان، بوشهر، خوزستان) است.
آیینها و سنتها
- مراسم قایقرانی و جشنهای دریایی (نوروز، عید سعید فطر، جشن تیرگان)
- مولودیخوانی و مدیحهسرایی (در مناسبتهای مذهبی، شیعه و سنی)
- مراسم عزاداری محرم (سینهزنی، زنجیرزنی، نخلگردانی، علمبندان) – در هر دو مذهب شیعه و سنی به شکلی متفاوت
- بازیهای محلی: الک دولک، هفت سنگ، یک قل دو قل.
صنایع دستی
- حصیربافی (زیرانداز، سبد، کلاه حصیری، کیف) – مهمترین صنایع دستی خمیر
- سفالگری محلی (در روستاها)
- خوسدوزی (سوزندوزی بندری روی پارچههای تیره)
- قالی و گلیم (طرحهای هندسی و محلی)
موزهها
خمیر موزه رسمی ندارد. موزه مردمشناسی خمیر در خانه تاریخی شیخ ذکریا در حال تجهیز است.
ورزش
- فوتبال و فوتسال: پرطرفدارترین ورزش. تیم شهرداری خمیر (لیگ استان هرمزگان). ورزشگاه اصلی: ورزشگاه تختی خمیر (گنجایش ۳,۰۰۰ نفر).
- شنا و ورزشهای دریایی (قایقرانی بادبانی، قایقرانی موتوری، اسکی روی آب، غواصی): به دلیل خلیج فارس و آب گرم در زمستان.
- دوچرخهسواری (بلوار ساحلی).
- کشتی محلی (کشتی بندری، مشابه کشتی پهلوانی).
- والیبال ساحلی (در ساحل خمیر).
اماکن ورزشی
- استادیوم تختی
- سالن ورزشی شهید رجایی (چندمنظوره: والیبال، فوتسال، بسکتبال)
- باشگاه بدنسازی و استخر سرپوشیده (شهرداری – محدود)
آموزش و پژوهش
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمیر (تأسیس ۱۳۸۸، با دانشکدههای مهندسی، علوم انسانی، کشاورزی، شیلات).
- دانشگاه پیام نور مرکز خمیر.
- دانشگاه علمی کاربردی (مرکز خمیر) (رشتههای شیلات، صنایع دریایی، گردشگری، کامپیوتر).
- آموزشکده فنی و حرفهای (برادران و خواهران).
- حوزه علمیه حضرت ولیعصر (عج) (شیعه) و مدرسه علوم دینی اهل سنت (در رویدر).
مشکلات زیستمحیطی
- گرمای شدید و رطوبت بالا (مهمترین چالش زندگی و گردشگری در تابستان)
- کمبود آب شیرین (بحران آب، وابستگی به آب شیرینکنها (آب شیرین کن خمیر) و سد استقلال بندرعباس)
- خشک شدن تالابها و مسیلها (به دلیل برداشت بیرویه و خشکسالی)
- آلودگی دریا (نفتی، پلاستیکی، صوتی و فاضلاب شهری): به دلیل نزدیکی به تنگه هرمز (تردد نفتکشها)، قایقهای ماهیگیری و تخلیه فاضلاب تصفیه نشده.
- فرسایش ساحل و پیشروی آب دریا (ناشی از بالا آمدن سطح آب خلیج فارس)
- فاضلاب: شبکه فاضلاب شهری در حال احداث (بسیاری از منازل از چاه جذبی یا تخلیه به دریا استفاده میکنند)
- گرد و غبار (منشأ صحراهای عربستان و عمان و دشتهای خشک اطراف)
- مدیریت پسماند: سایت دفن زباله استاندارد ندارد، زبالهها در نزدیکی ساحل دفن میشوند.
سیاست
خمیر مرکز شهرستان خمیر در استان هرمزگان است. شهرستان خمیر در سال ۱۳۶۸ از شهرستان بندرعباس جدا و مستقل شد. فرماندار خمیر توسط استاندار هرمزگان منصوب میشود. شهرداری بندر خمیر (یک منطقه شهرداری) توسط شورای اسلامی شهر خمیر (با ۷ عضو) اداره میشود. امام جمعه خمیر (نماینده ولی فقیه – شیعه) و همچنین امام جمعه اهل سنت خمیر (برای جامعه سنینشین) فعالیت دارد.