جمعیت
بر اساس آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵، جمعیت میرجاوه ۹٬۳۵۹ نفر بوده است. این شهر کوچک اما پرجنبوجوش، میزبان مردمانی خونگرم و مهماننواز است.
پیشینه
میرجاوه، واژهای بلوچی به معنای «جایگاه میر» یا سکونتگاه امیر است. این نام به داستانی تاریخی اشاره دارد: نادرشاه افشار، پس از لشکرکشی به هند، منطقه میرجاوه را به «میر بولان ریگی»، یکی از فرماندهان وفادار خود، اهدا کرد. میر بولان که در این نبردها همراه و زیرک بود، لقب خود را از نادرشاه گرفت و از آن پس، این سرزمین به نام او خوانده شد.
منطقه میرجاوه محل اسکان طوایف بلوچ، به ویژه طایفه ریگی، میربلوچزهی، گمشادزهی، تمندانی و ترشابی است. بارزترین چشمانداز این شهر، رودخانهای است که از کچهکوه سرچشمه میگیرد و از میان درهای وسیع عبور میکند. این رود در مرز مکران و کلات (ایران و پاکستان) به «تلخآب» یا «تهلاپ» در زبان بلوچی معروف است و سپس در ریگزارهای هامون ماشکید فرو میرود.
در زمان احداث راهآهن، با لولهکشی و ایجاد منبع، بخشی از آب این رودخانه به ایستگاه راهآهن میرجاوه هدایت شد و با واگنهای ویژه به ایستگاههای بین راه حمل میگردید. هوای میرجاوه گرم و خشک است و بارندگیها به صورت رگبارهای ناگهانی رخ میدهند که گاه باعث سیلاب میشوند. میانگین بارندگی سالانه در این منطقه تنها ۷.۹ میلیمتر است که بسیار کمتر از میانگین کشوری است.
در گذشته، دو چاه آب در میرجاوه وجود داشت: یکی چاه شهرداری و دیگری چاه راهآهن. اما آب هر دو شور بود و کمتر برای آشامیدن استفاده میشد. مردم آب آشامیدنی و کشاورزی خود را از لادیز و از فاصله ۲۰ کیلومتری تأمین میکردند. این آب از چهار قنات سرچشمه میگرفت که در فواصل مختلف از یکدیگر قرار داشتند.
مردم و فرهنگ
مردم شهرستان میرجاوه از قومیت بلوچ و پیرو مذهب اهل سنت حنفی هستند. زبان آنان بلوچی با لهجه سرحدی است و به سنتهای قومی و قبیلهای خود پایبندند. ازدواجها عمدتاً درونگروهی است و مردم برای ریشسفیدان و بزرگان طوایف احترام زیادی قائل هستند. طلاق در این فرهنگ به شدت نکوهیده است و به ندرت اتفاق میافتد. مردم محلی همچنان لباسهای سنتی خود را میپوشند و در آیینهای مذهبی و قومی حضوری پررنگ دارند. این فرهنگ غنی، تجربهای بینظیر از مهماننوازی و اصالت را به بازدیدکنندگان هدیه میدهد.
کشاورزی
کشاورزی در میرجاوه با توجه به تنوع اقلیمی در سه بخش آن متفاوت است. در بخشهای ریگ ملک و مرکزی، محصولاتی مانند گندم، جو، ذرت، یونجه و خرما کشت میشود. اما در بخش لادیز، به دلیل هوای مطبوع و منابع آبی کوهستانی، تنوع محصولات بیشتر است: گندم، جو، ذرت، یونجه، کلزا، پیاز، گوجهفرنگی، نخود، عدس، لوبیا و انواع محصولات جالیزی.
در زمینه باغداری، بخش لادیز میزبان میوههای سردسیری و حتی خرما است. از جمله این میوهها میتوان به زردآلو، آلو، هلو، شلیل، گردو، بادام، آلبالو، گیلاس، زرشک، توت و شاهتوت اشاره کرد. این تنوع کشاورزی، نشاندهنده پتانسیل بالای منطقه برای تولید محصولات ارگانیک و باکیفیت است.