موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های طبیعی
شهرستان رشتخوار با وسعتی بالغ بر ۴۳۶۰ کیلومتر مربع، در فاصله ۲۰۰ کیلومتری از مرکز استان خراسان رضوی (مشهد) قرار دارد. این منطقه از شمال و شمال شرقی به زاوه (دولت‌آباد)، از شمال غربی به تربت حیدریه، از جنوب غربی و جنوب به گناباد، و از شرق و جنوب شرقی به خواف محدود می‌شود.
رشتخوار دارای آب و هوای خشک و کویری است، اما تنوع طبیعی آن شگفت‌انگیز است. ارتفاعات جنوبی جلگه زاوه با نام کوه دو شاخ و باخزر از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌اند، در حالی که ارتفاعات خواف جنوب دشت را احاطه کرده و دشت معمور رشتخوار را در میان گرفته‌اند. منطقه صحرایی و خشک جنگل که نزدیک به دو سوم مساحت شهرستان را تشکیل می‌دهد، در جنوب غربی آن، چهره‌ای متفاوت با مناطق کوهستانی و جلگه‌ای دارد.
این شهرستان ۲۱۷۲ هکتار زمین‌های عرصه جنگلی و ۵ هکتار فضای سبز دارد و با حفر بیش از ۱۰۰ حلقه چاه عمیق و نیمه‌عمیق، انواع محصولات زراعی در آن کشت می‌شود. پرورش دام، زنبور عسل و کرم ابریشم نیز از رونق خوبی در این منطقه برخوردار است.
رشتخوار از ۷۰ روستا، مزرعه و آبادی در دو بخش و چهار دهستان تشکیل شده است:
- بخش مرکزی: شامل دهستان‌های رشتخوار و آستانه
- بخش جنگل: شامل دهستان‌های جنگل و شعبه
پیشینه تاریخی
کشفیات و بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که زیستگاه‌های انسانی در این ناحیه به دوران‌های ماقبل تاریخ و تاریخی بازمی‌گردد. آثار برجای مانده از دوره‌های خوارزمشاهیان، تیموریان و صفویه بر رونق و آبادی این منطقه در روزگاران گذشته صحه می‌گذارند. رشتخوار در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری نیز به دلیل توجه حاکم وقت، سلطان علی خان قرائی، در زمره مناطق آباد خراسان به‌شمار می‌رفت.
یکی از برجسته‌ترین آثار تاریخی این منطقه، بقایای مسجد و مزار رکن‌الدین محمود سنجانی (۴۷۸-۵۹۳ هجری قمری) است که در ۲۵ کیلومتری جاده آسفالته تربت حیدریه به خواف، نزدیک روستای سنگان رشتخوار قرار دارد. وی از اولیاء و رهبران مسلک عرفان در سده ششم هجری بوده است. این مجموعه معماری شامل دو بنا است: یک ایوان وسیع از مسجد که بر جای مانده و بنای مزار با پوششی گنبدی بر ساقه‌ای هشت‌ضلعی که قدمت آن به سده نهم هجری می‌رسد.
جاذبه‌های گردشگری و طبیعی
رشتخوار با دارا بودن جاذبه‌های متعدد، مقصدی ایده‌آل برای علاقه‌مندان به تاریخ، طبیعت و فرهنگ است:
- امامزادگان میرقوام‌الدین و شیخ ابدال در روستای گردشگری نوق
- سد شهید حسینی و جاذبه‌های طبیعی اطراف آن در روستای نوق
- موقعیت گردشگری کرغاب و کال سوهه فتح‌آباد
- مزار پیریاهو در سعادت‌آباد
- مزار پیرچهارشنبه در رشتخوار
- قلعه تاریخی جیزد اکبرآباد
- آب‌انبار و قلعه تاریخی حسن‌خان و حسین‌خان در اکبرآباد
- شیخ سنجان در روستای سنگان
- تپه‌های کوده در جنگل
- امامزادگان سیدیاسر و ناصر در احمدآباد آستانه
- امامزاده فاضل در فاضلمند
- قلعه تاریخی کریم‌آباد
- ارگ و خانه تاریخی قرایی و جنگلی در رشتخوار
- حمام تاریخی
مفاخر و نخبگان
رشتخوار مهد پرورش اندیشمندان و نخبگان برجسته‌ای بوده است که هر کدام در عرصه علمی و فرهنگی کشور درخشیده‌اند:
- دکتر توسلی: پدر جامعه‌شناسی ایران
- دکتر حسن رحمان‌پور: اندیشمند معاصر ایرانی، استاد دانشگاه و نظریه‌پرداز آموزش و یادگیری که اولین نظریه و مدل کلینیک آموزش و یادگیری در مدارس ایران را پایه‌گذاری کرد. کتاب دو جلدی «جغرافیای رشتخوار» به قلم ایشان، منبعی مهم برای معرفی این شهرستان است.
- دکتر حسین صاحبدل: اولین اندیشمند روان‌شناسی ایران که نظریه روان‌درمانی انگیزشی را مطرح کرد.
- دکتر ایزدی، دکتر سیدی، دکتر کیانی، دکتر آقاجانی و بسیاری دیگر از نخبگان این شهرستان که در مراکز استان و تهران مشغول تدریس و فعالیت هستند.
وضعیت اقلیمی
رشتخوار با آب و هوای خشک و کویری، تابستان‌های گرم و زمستان‌های نسبتاً سردی دارد. بهترین زمان برای سفر به این منطقه، فصل‌های بهار و پاییز است که هوا مطبوع‌تر و دلپذیرتر است.
روستاهای شهرستان رشتخوار
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان رشتخوار ۳۴ آبادی در ۴ دهستان و ۲ بخش ثبت شده است که ۱۸ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۱۸٬۳۵۷ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان رشتخوار ببینید.
دهستان‌های شهرستان رشتخوار
- دهستان آستانه — بخش مرکزی، ۱۰ آبادی، ۱۰٬۳۶۹ نفر جمعیت
- دهستان جنگل — بخش جنگل، ۵ آبادی، ۳٬۶۴۱ نفر جمعیت
- دهستان شعبه — بخش جنگل، ۵ آبادی، ۲٬۳۶۲ نفر جمعیت
- دهستان رشتخوار — بخش مرکزی، ۱۴ آبادی، ۱٬۹۸۵ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان رشتخوار
- روستای باسفر — دهستان آستانه، ۳٬۵۶۳ نفر
- روستای عباس‌آبادفرامیشان — دهستان آستانه، ۲٬۹۳۳ نفر
- روستای جنت‌آبادجنگل — دهستان جنگل، ۲٬۵۰۴ نفر
- روستای سنگان بالاخواف — دهستان آستانه، ۲٬۰۶۵ نفر
- روستای علی‌آباددامن — دهستان آستانه، ۱٬۱۶۲ نفر
- روستای شعبه — دهستان شعبه، ۷۶۰ نفر
- روستای حسین‌آبادرشتخوار — دهستان رشتخوار، ۷۵۶ نفر
- روستای عبس‌آباد — دهستان رشتخوار، ۶۴۹ نفر
- روستای حقن‌آباد — دهستان شعبه، ۶۴۶ نفر
- روستای عمیدی کهنه — دهستان آستانه، ۶۴۶ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی رشتخوار
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۴ شعبه از ۳ بانک در شهرستان رشتخوار فعال است که ۱ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز است. بانک کشاورزی با ۲ شعبه، پرشعبه‌ترین بانک رشتخوار است.
فهرست شعب بانک‌ها در رشتخوار
- شعب بانک کشاورزی در رشتخوار — ۲ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در رشتخوار — ۱ شعبه، ۱ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک صادرات ایران در رشتخوار — ۱ شعبه
نظرهای مخاطبان دربارهٔ رشتخوار
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر