جغرافیا
آب و هوا
اگر به دنبال فرار از گرمای طاقتفرسای تابستان هستید، سمیرم مقصد شماست. این شهر با آبوهوای کوهستانی، زمستانهای سرد و برفی و تابستانهای خشک و معتدل دارد. میانگین بارندگی سالانه حدود ۴۰۰ میلیمتر است که بیشترین آن در زمستان (۵۸٪) میبارد. میانگین دمای سالانه ۱۰.۱ درجه سانتیگراد است و با ۱۴۳ روز یخبندان در سال، سمیرم یکی از سردترین نقاط استان اصفهان محسوب میشود.
موقعیت جغرافیایی
سمیرم در ۱۶۵ کیلومتری جنوب اصفهان و در دامنههای شرقی زاگرس جا خوش کرده است. این شهر در دامنه پرشیب کوه «بهرز» و کوه سیاه قرار گرفته و توسط رشتهکوههای متعددی احاطه شده است. این موقعیت خاص، مناظری حیرتانگیز و هوایی دلپذیر را برایش به ارمغان آورده است.
مردمشناسی
سمیرم دیار اقوام گوناگون است. زبان مردم شهر، فارسی با لهجه شیرین سمیرمی است. اما در اطراف شهرستان، تنوع فرهنگی به چشم میخورد: در بخشهای پادنا و پادناعلیا، لرهای جنوبی ساکن هستند و در بخش وردشت، ترکهای قشقایی زندگی میکنند. این همزیستی مسالمتآمیز، رنگینکمانی از آداب و رسوم را در این خطه پدید آورده است.
تاریخ
تاریخچه
قدمت سمیرم به اعماق تاریخ میرسد. بر اساس تحقیقات، سابقه سکونت در این منطقه به ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح و دوران کاسیان بازمیگردد. وجود خرابههایی از خانهها و حمام در مزرعه «کوره» در جنوب سمیرم، نشان از شهری بودن آن در دوران هخامنشی دارد؛ چرا که هخامنشیان به شهر، «کوره» میگفتند.
کتیبههای میخی و سنگهای استوانهای (معروف به میل) در این منطقه، یادگار دوران ساسانیان است. سمیرم در دوره سلجوقیان نیز شهری بزرگ و با اهمیت بود و وزیران نامداری از آن برخاستند. در عصر صفوی، نزدیکی به پایتخت (اصفهان) و هوای خوشش، آن را به تفرجگاهی برای پادشاهان تبدیل کرد.
مهمترین رویداد تاریخی سمیرم، نبرد سمیرم در تیرماه ۱۳۲۲ خورشیدی است. در جریان اشغال ایران توسط متفقین، عشایر قشقایی به رهبری خسروخان قشقایی، پادگان سمیرم را محاصره کردند. این نبرد با کشته شدن سرهنگ شقاقی و تسلیم پادگان پایان یافت و تأثیر عمیقی بر روحیه ارتش ایران گذاشت. از این واقعه در کتابها و رمانهایی چون «سووشون» سیمین دانشور و اشعار احمد شاملو یاد شده است.
ریشهشناسی نام
درباره نام سمیرم نظریههای جالبی وجود دارد. به نظر میرسد این نام از «زمیران»، «سمیران» یا «شمیران» گرفته شده باشد. «شَم» یا «سَم» به معنای سرد و «ران» یا «رام» به معنای مکان است؛ یعنی «مکان سرد». این نامگذاری با آبوهوای خنک این منطقه همخوانی کامل دارد.
آثار باستانی
یکی از شگفتانگیزترین جاذبههای سمیرم، خانههای صخرهای آن است. در دامنه محله «قلعه»، حدود هزار خانه صخرهای چندطبقه وجود دارد که قدمت آنها به دوران کاسیان و پیش از مادها میرسد. این معماری دستکند با سیستمهای گرمایش، طاقچهها و شبکه آبرسانی، نمونهای بینظیر از نبوغ نیاکان ماست. متأسفانه، بخشی از این آثار ارزشمند در طرح توسعه مقبره امامزاده ابراهیم تخریب شده است.
گردشگری
جاذبههای طبیعی
- آبشار سمیرم (عروس زاگرس): در چهار کیلومتری شرق شهر، آبشاری تماشایی از میان دو دیواره سنگی به پایین میریزد. این آبشار یکی از بهترین مکانها برای کمپینگ و شبمانی در دل طبیعت است.
- مزرعه جوزار: در شمال شهرستان، منطقهای سرسبز با باغهای سیب مرغوب. آب این منطقه تأمینکننده آبشار سمیرم است و هوایی خنکتر از خود شهر دارد.
جاذبههای مذهبی
- امامزاده بیبی گل خاتون: واقع در شهر کمه، یکی از زیارتگاههای مهم منطقه است.
صنایع دستی و سوغات
- سیب سمیرم: معروفترین سوغات این شهر، سیب درشت و خوشعطر آن است.
- صنایع دستی: قالی، گلیم، جاجیم و عسل طبیعی از دیگر سوغاتهای ارزشمند سمیرم هستند.
حمل و نقل
راههای ارتباطی
سمیرم به دلیل قرارگیری بین سه استان فارس، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد، اهمیت راهبردی بالایی دارد. جادههای اصلی آن عبارتاند از:
- بزرگراه سمیرم - شهرضا
- جاده سمیرم - یاسوج
- جاده سمیرم - آباده
ورزش
سمیرم با بیش از ۳۰ هیئت ورزشی و سه هزار ورزشکار سازمانیافته، یکی از قطبهای ورزشی استان است. از چهرههای شاخص ورزشی آن میتوان به الهه منصوریان، ووشوکار مدالآور جهانی و آسیایی اشاره کرد.