نام
شهرکرد تا شهریور ۱۳۱۴، «دِهْکُرد» نام داشت و از آن تاریخ با تصویب فرهنگستان ایران به شهرکرد تغییر نام یافت. واژه «دِهْکُرد» از دو بخش «دِه» و «کُرد» تشکیل شده است. ریشه نامگذاری این شهر به معنای «محل سکونت گلهداران» است. در متون تاریخی کمتر نامی از دهکرد برده شده و از زمان پیدایش و شکلگیری آن اطلاعات دقیقی در دست نیست. با توجه به جایگاه طبیعی منطقه و چمنزار جنوبی دشت دهکرد، میتوان حدس زد که مردم اولیه این آبادی به کار دامپروری اشتغال داشتهاند. پیش از حمله اعراب به ایران، واژه «کُرد» بدون در نظر گرفتن قومیت و نژاد، به معنای «گلهدار» به کار میرفته است. این مردم فرهنگ و سنن خویش را پاسداری کرده و آداب و رسوم کهن این مرز و بوم را حفظ نمودهاند. جالب است بدانید که نام «دهکرد» برای اولین بار در دوره زندیه در منابع دیده میشود و پیش از آن در هیچ سند تاریخی ثبت نشده است.
پیشینه
قدمت دشت شهرکرد به هزارههای پیش از میلاد مسیح بازمیگردد. یافتههای باستانشناسی، از جمله سکههای مربوط به دوران اشکانی و ساسانی و تپههای باستانی متعدد، گواه این مدعاست. هیئتهای باستانشناسی در تپه سراب (گنبدک) در شمال شهرکیان، نشانههایی از قدمت حداقل ۷۰۰۰ ساله یافتهاند. تپه سراب، مهمترین سایت دوره نوسنگی زاگرس جنوبی است و بیش از ۸۰۰۰ سال قدمت دارد. در شهر هفشجان، در ۱۴ کیلومتری شهرکرد، سفالینهها و ابزارهای سنگی با پیشینه ۹۰۰۰ ساله کشف شده است. تپه اسکندری هفشجان که گمان میرود سازهای شبیه زیگورات (معبد الهی) داشته، اولین و بزرگترین اثر ملی استان چهارمحال و بختیاری به شمار میرود.
جایگاه جغرافیایی
شهرکرد در ۱۰۲ کیلومتری جنوب غرب اصفهان و در بخش شمالی رشته کوه زاگرس قرار گرفته است. این شهر با ارتفاع بین ۲۰۷۰ تا ۲۳۱۰ متر از سطح دریا، مرتفعترین مرکز استان در کشور است و به همین دلیل به «بام ایران» شهرت یافته است.
آب و هوا
شهرکرد دارای اقلیم نیمه خشک سرد با تابستانهایی معتدل و زمستانهایی بسیار سرد است. میانگین سالانه دمای هوا در این شهر ۱۱٫۵ درجه سانتیگراد است. سردترین ماه سال دی و گرمترین ماه مرداد است. اگرچه در زمستان رطوبت متوسط تا بالاست، میزان بارش در فصول کشت به جز ماههای فروردین و اردیبهشت نزدیک به صفر است.
جمعیت
بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرکرد ۱۹۰٬۴۴۱ نفر بوده است. این شهر از سال ۱۳۳۵ با ۱۵٬۴۷۶ نفر جمعیت، رشد ۱۲ برابری را تجربه کرده است.
زبان
مردم شهرکرد به فارسی، لری بختیاری و ترکی چهارمحالی سخن میگویند.
صنعت و اقتصاد
اقتصاد سنتی شهرکرد بر پایه نمد مالی، گیوه دوزی و کورههای آجرپزی استوار بوده است. امروزه صنایع بزرگ و کارخانههای مهمی در نزدیکی این شهر واقع شدهاند که از مهمترین آنها میتوان به کارخانه سیمان شهرکرد اشاره کرد. این کارخانه در قلب زاگرس مرکزی و در ۳۵ کیلومتری شهرکرد قرار دارد و در سال ۱۳۹۲ برای دومین سال متوالی مقام نخست تولید سیمان کشور را کسب کرد.
گردشگری
جاذبههای طبیعی
از جاذبههای طبیعی شهرکرد میتوان به گردشگاههای چشمه زنه، چشمه وقت و ساعت (جهانبین)، چشمه مایک، کوه جهانبین، غار جهانبین، چشمه باباولی و چشمه تهلیجان اشاره کرد.
فضای سبز
میانگین سرانه فضای سبز شهرکرد ۱۸ متر مربع به ازای هر شهروند است که از میانگین کشوری (۱۲ متر مربع) بالاتر است. این فضاهای سبز در قالب بیش از ۵۰ بوستان محلهای و ناحیهای ارائه خدمت میکنند. آب و هوای خنک و مطبوع شهرکرد در تابستان، گردشگران زیادی را به بوستانهایی چون بوستان کوهستانی ملت، قزلحصار، لاله، چهارباغ و تهلیجان میکشاند.
صنایع دستی
صنایع دستی شهرکرد حرف اول را در میان شهرهای ایران میزند. از معروفترین آنها میتوان به چوقا بافی، خرسک بافی، نمکدان بافی، جاجیم بافی، بافت سیاه چادر، گیوه، نمد و فرش اصیل ایرانی اشاره کرد. فرش بختیاری با رنگهای خاص لاکی و سبز خود شهره جهانی دارد. رنگهای مورد استفاده در این قالیها بیشتر در زمینههای قرمز، آبی روشن، آبی سیر، سبز، نارنجی و زرد است.
نمدمالی در شهرکرد
نمدمالی یکی از مشهورترین صنایع دستی شهرکرد است که از دیرباز تاکنون رواج داشته است. شهرکرد در سال ۱۳۹۷ به عنوان «شهر ملی نمد» در کشور معرفی شد و دارای نشان یونسکو نیز هست. تولیدات نمدی این شهر به کشورهای مختلفی از جمله حاشیه خلیج فارس، ایتالیا، ایالات متحده آمریکا و عراق صادر میشود.
ترابری
فرودگاه بینالمللی شهدای شهرکرد
این فرودگاه که یکی از مرتفعترین فرودگاههای ایران است، در جنوب شهرکرد واقع شده و در سال ۱۳۷۸ به بهرهبرداری رسید. در طول هفته پروازهایی به تهران و مشهد از این فرودگاه انجام میشود.
راهآهن
شهرکرد در حال حاضر فاقد راهآهن است، اما خط راهآهن مبارکه-سفید دشت-شهرکرد در دست احداث است.
پایانه مسافربری آزادی
این پایانه به عنوان اصلیترین پایانه مسافری شهرکرد، روزانه به طور میانگین ۱۰ هزار مسافر را جابجا میکند.
