نام‌شناسی و تاریخچه
درباره ریشه نام «سرخه» روایت‌های جالبی وجود دارد. برخی آن را برگرفته از کوه‌های سرخ اطراف شهر می‌دانند، چرا که در گویش محلی به سرخه «سور» گفته می‌شود و «سور» در فارسی به معنی سرخ است. برخی دیگر معتقدند «سور» به معنی قلعه و دژ بوده و وجود دژهای قدیمی در منطقه این نظریه را تقویت می‌کند.
آنچه مسلم است، قدمت این دیار به بیش از هزار و صد سال پیش می‌رسد. «ابن رُسته»، جغرافی‌دان بزرگ جهان اسلام، در کتاب «اعلاق النفیسه» نام سرخه را در کنار سمنان ثبت کرده است. مسجد چهل ستون سرخه نیز یادگار ارزشمندی از آن دوران است.
کومشی؛ جزیره لهجه‌ها
منطقه قومس (کومش) باستان، امروزه به «جزیره لهجه‌ها» معروف است و سرخه یکی از کانون‌های اصلی این گویش‌های اصیل ایرانی است. گویش سرخه‌ای که در گروه زبان‌های ایرانی شمال غربی قرار دارد، شباهت زیادی به زبان مازندرانی و پارتی دارد. برای مثال، واژه «زاما» به معنی داماد، نشان‌دهنده تناظر واج «ز» شمال غربی با «د» جنوب غربی است.
این گویش ۲۳ واج صامت و ۸ واج مصوت دارد که دو مصوت «ö» و «ü» از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن است. در هر روستای اطراف سرخه مانند لاسجرد، افتر، بیابانک و اروانه، لهجه‌ای متفاوت شنیده می‌شود که این تنوع زبانی، خود یک جاذبه گردشگری است.
جالب است بدانید در زمان مذاکرات هسته‌ای ایران، گفته می‌شد که رئیس‌جمهور حسن روحانی و برادرش برای جلوگیری از شنود، از گویش سرخه‌ای استفاده می‌کردند.
مکان‌های تاریخی
شهرستان سرخه دارای آثار تاریخی متعددی است که از جمله می‌توان به مسجد چهل ستون، کاروانسرای شاه عباسی و بافت قدیمی محله‌های درون دژ و بیرون دژ اشاره کرد.
محصولات کشاورزی
سرخه با وجود اقلیم کویری، محصولات کشاورزی متنوعی دارد. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به خربزه، انار، پنبه، گندم و جو اشاره کرد. در سال‌های اخیر، زیتون و پسته نیز به محصولات محبوب این منطقه تبدیل شده‌اند. کارخانه روغن‌کشی زیتون در شهرستان فعال است و زیره سبز نیز در اواخر پاییز کشت و در اردیبهشت و خرداد برداشت می‌شود.
محصولات دامی و طیور
شهرستان سرخه در تولید گوشت سفید بیش از ۴۰ درصد و در تولید تخم‌مرغ ۲۰ درصد از سهم استان را به خود اختصاص داده است. مرغداری‌های متعدد، مزارع پرورش شترمرغ و در آینده نزدیک، بوقلمون و بلدرچین، این منطقه را به قطب تولیدات دامی تبدیل کرده است. همچنین در کویر سرخه، شتر پرورش داده می‌شود.
صنایع سرخه
معادن وسیع نمک و گچ در اطراف سرخه، زمینه را برای فعالیت واحدهای فرآوری گچ و تولید نمک خوراکی فراهم کرده است. کارخانه کربنات سدیم در جنوب شهر از نمک و آهک منطقه استفاده می‌کند. صنعت پلاستیک نیز با واحدهای کوچک متعدد در این شهر رونق دارد.
آثار تاریخی
مسجد چهل ستون در محله کلان سرخه، از آثار ارزشمند دوره قاجار است که بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد. این مسجد با شماره ۴۴۳۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنا بر پایه مستطیل با حیاطی کوچک در شمال ساخته شده و مصالح آن خشت و گل با اندود گچ است. محراب گچ‌کاری شده در کنج جنوب غربی، یادگاری از مرمت‌های قدیمی است.
جاذبه‌های طبیعی
اگرچه سرخه در منطقه‌ای کویری واقع شده، اما چشمه‌های آب معدنی متعددی در اطراف آن وجود دارد که هرکدام خواص درمانی منحصربه‌فردی دارند.
چشمه نمک‌دره در ۶ کیلومتری جنوب شهر و در کنار روستای بیابانک قرار دارد. آب این چشمه از گنبدهای نمکی جاری است و مردم برای درمان کمردرد و پادرد در چاله‌های نمکی آن استحمام می‌کنند. غلظت نمک به حدی است که نمی‌توان سر را زیر آب فرو برد.
چشمه تلخاب در شش کیلومتری غرب روستای لاسجرد و نزدیک کاروانسرای شاه عباسی واقع است. آب گوگردی این چشمه طعم تلخی دارد و برای درمان یرقان، زردی، واریس، کهیر و سردرد مفید است. اطراف آن را نیزارهایی زیبا و کوه‌های سرخ و لاجوردی احاطه کرده است.
چشمه شورآب در شمال غربی شهر سرخه، از یک رشته قنات تشکیل شده است. آب گوگردی آن برای سردرد و چشم‌درد مفید است، اما به دلیل گازهای متصاعد، نمی‌توان مدت طولانی در آن ماند.
افراد سرشناس
خانه سمنانی‌ها در سرخه، یادآور چهره‌های شاخص این منطقه است.
سرخه در ایران‌گاه
شهرستان سرخه یکی از شهرستان‌های استان سمنان است. اطلاعات این شهرستان در ایران‌گاه در حال تکمیل است؛ در ادامه، شهرستان‌های نزدیک سرخه و آنچه تا امروز از خود این شهرستان ثبت شده است را می‌بینید.
شهرستان‌های نزدیک سرخه
- سمنان — حدود ۲۰ کیلومتر، ۳۲۳ آبادی، ۹۱ شعبه‌ی بانک
- مهدی‌شهر — حدود ۳۰ کیلومتر، ۱۶ شعبه‌ی بانک
- آرادان — حدود ۶۹ کیلومتر، ۵ شعبه‌ی بانک
- گرمسار — حدود ۸۴ کیلومتر، ۲۰۰ آبادی، ۳۰ شعبه‌ی بانک
کسب‌وکارهای ثبت‌شده در سرخه
در ایران‌گاه ۳ وب‌سایت دارای نماد اعتماد الکترونیکی با نشانی سرخه ثبت شده است.
راهنماهای مرتبط
- استان سمنان — شهرستان‌ها، جغرافیا و اطلاعات استان
- روستاهای استان سمنان — فهرست آبادی‌های استان به تفکیک شهرستان
- اوقات شرعی سرخه — اذان صبح، ظهر و مغرب
نظرهای مخاطبان دربارهٔ سرخه
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر