جمعیت
طبق آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۰، روستای زاوه میزبان ۱,۸۰۹ نفر در قالب ۵۱۹ خانوار است. جمعیتی که با وجود کوچک بودن، روحیهای مقاوم و مهماننواز دارند.
آب و هوا
زاوه اقلیمی دوگانه دارد: تابستانهای گرم و خشک کویری با زمستانهای سرد که تحت تأثیر سیکلونهای هوای سرد قرار میگیرد. این تنوع، تجربهای متفاوت از سفر در هر فصل را برای شما رقم میزند.
اقتصاد
اقتصاد زاوه بر پایه کشاورزی و دامپروری استوار است. زعفران و انگور، دو محصول طلایی این روستا هستند که عطر و طعمشان در تمام منطقه پیچیده است. در گذشته، قنات «امرآباد» آب این سرزمین را تأمین میکرد و زنان روستا با هنر فرتبافی و قالیبافی، زندگی را رنگینتر میساختند. هرچند امروزه این پیشهها کمرنگتر شده، اما هنوز هم میتوان ردپای صنایع دستی را در خانههای قدیمی یافت.
تاریخ
تاریخ زاوه، داستانی پر فراز و نشیب است که از اعماق افسانهها تا مقاومت در برابر مغولان را روایت میکند. بر اساس باورهای ایرانیان، بنای زاوه به دوره پیشدادیان و شاهنامه فردوسی بازمیگردد؛ جایی که پادشاه زو یا زوتهماسب با تورانیان جنگید. شواهد تاریخی نشان میدهد که نخستین نشانههای زیست انسانی در این منطقه به دوران ماقبل تاریخ میرسد و زاوه در قلمرو پارتیان، آبادی پررونقی بوده است.
یکی از نقاط عطف تاریخ زاوه، مقاومت دلیرانه مردمش در برابر حمله مغولان است. این منطقه یکی از اولین قتلعامهای مغول در ایران را تجربه کرد و مردمان شجاعش اولین کسانی بودند که در نیشابور علیه مهاجمان ایستادند. یاقوت حموی، مورخ نامدار، زاوه را پیش از حمله مغول اینگونه توصیف کرده است: «زاوه از رساتیق نیشابور، کورهای از کورهای آن مشتمل بر ۲۲۰ قریه». در سال ۷۴۳ هجری نیز جنگی میان دولت شیعه مذهب سربداران و دولت سنی آل کورت در این منطقه رخ داد که تأثیر عمیقی بر تاریخ شرق ایران گذاشت. از آثار تاریخی بهجامانده، میتوان به خانه ملا عباس تربتی اشاره کرد. همچنین، ۱۳ تن از اهالی روستا در جنگ ایران و عراق به شهادت رسیدهاند.
وجه تسمیه
نام «زاوه» ریشهای اسرارآمیز دارد. برخی آن را به «شهر زو» در شاهنامه نسبت میدهند و برخی دیگر معتقدند زاوه همان «سبای بلقیس» است و افسانهای میگویند که سلیمان بن داوود تخت ملکه را از اینجا به سرزمین بنی اسرائیل برده است. بیهقی در این باره میگوید: «وجه تسمیه آن به زاوه آن است که مدخل آن از سوی هر یک از شعبها مشتمل است بر ۲۲۰ قریه». در دورهای نیز این منطقه «زاوه سنجان» نامیده میشد و حمدالله مستوفی در کتابش نوشته است: «از مشهد تا زاوه سنجان ۱۵ فرسنگ است».
بانکها و شعب بانکی زاوه
بر اساس دادههای ایرانگاه، ۴ شعبه از ۳ بانک در شهرستان زاوه فعال است که ۱ شعبه از آنها دارای خودپرداز است. بانک کشاورزی با ۲ شعبه، پرشعبهترین بانک زاوه است.
فهرست شعب بانکها در زاوه
- شعب بانک کشاورزی در زاوه — ۲ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در زاوه — ۱ شعبه، ۱ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک صادرات ایران در زاوه — ۱ شعبه