میزبانهای آینده جام جهانی فوتبال؛ از آمریکا ۲۰۲۶ تا عربستان ۲۰۳۴ و روند انتخاب میزبانان
جام جهانی فوتبال فقط درباره مسابقات نیست؛ رقابتی بزرگتر سالها قبل از شروع بازیها آغاز میشود: رقابت برای میزبانی.
کشورها میلیاردها دلار هزینه میکنند، ورزشگاههای جدید میسازند، زیرساختهای حملونقل را توسعه میدهند و سالها برای جلب نظر فیفا تلاش میکنند تا بتوانند بزرگترین رویداد ورزشی جهان را میزبانی کنند.
در گذشته، انتخاب میزبان جام جهانی یکی از پیچیدهترین و جنجالیترین فرایندهای فوتبال جهان بود. اما امروزه فیفا با قوانین جدید، سیستم چرخش قارهای و ارزیابیهای فنی گسترده تلاش میکند روند انتخاب میزبانها را شفافتر کند.
در این مطلب با میزبانهای آینده جام جهانی، روند انتخاب آنها، قوانین فیفا و مهمترین حواشی میزبانی این مسابقات آشنا میشویم.
جام جهانی ۲۰۲۶؛ بزرگترین جام جهانی تاریخ
میزبانان این جام
- آمریکا
- کانادا
- مکزیک
جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دورهای خواهد بود که با حضور ۴۸ تیم برگزار میشود. این مسابقات همچنین اولین جام جهانی تاریخ است که به میزبانی سه کشور برگزار خواهد شد.
در سال ۲۰۱۸، پیشنهاد مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک در کنگره فیفا با رأی اعضا انتخاب شد و از رقیب خود یعنی مراکش پیشی گرفت.
چرا میزبانی ۲۰۲۶ اهمیت تاریخی دارد؟
جام جهانی ۲۰۲۶ چند رکورد مهم را ثبت خواهد کرد:
- نخستین جام جهانی ۴۸ تیمی
- نخستین میزبانی سهکشوری تاریخ
- بیشترین تعداد مسابقات تاریخ جام جهانی
- بیشترین تعداد شهرهای میزبان
همچنین مکزیک به نخستین کشوری تبدیل میشود که سه بار میزبان جام جهانی بوده است.
جام جهانی ۲۰۳۰؛ خاصترین جام جهانی تاریخ
میزبانان اصلی
- اسپانیا
- پرتغال
- مراکش
میزبانان مسابقات ویژه صدمین سال
- اروگوئه
- آرژانتین
- پاراگوئه
جام جهانی ۲۰۳۰ یکی از عجیبترین و منحصربهفردترین دورههای تاریخ خواهد بود. این مسابقات به مناسبت صدمین سال برگزاری نخستین جام جهانی طراحی شده است.
طبق تصمیم فیفا:
- بخش اصلی مسابقات در اسپانیا، پرتغال و مراکش برگزار میشود.
- سه مسابقه ویژه افتتاحیه و جشن صدمین سال در اروگوئه، آرژانتین و پاراگوئه انجام خواهد شد.
چرا ۲۰۳۰ در شش کشور برگزار میشود؟
سال ۲۰۳۰ دقیقاً یک قرن از نخستین جام جهانی ۱۹۳۰ میگذرد.
فیفا برای بزرگداشت تاریخ این مسابقات تصمیم گرفت بخشی از رقابتها به آمریکای جنوبی بازگردد؛ جایی که نخستین جام جهانی در اروگوئه برگزار شده بود.
به همین دلیل:
- اروگوئه میزبان مسابقه نمادین صدمین سال خواهد بود.
- آرژانتین و پاراگوئه نیز هر کدام یک مسابقه برگزار میکنند.
جام جهانی ۲۰۳۰؛ اولین جام جهانی سه قارهای
یکی از مهمترین ویژگیهای این دوره، برگزاری مسابقات در سه قاره مختلف است:
اروپا
- اسپانیا
- پرتغال
آفریقا
- مراکش
آمریکای جنوبی
- اروگوئه
- آرژانتین
- پاراگوئه
این نخستین بار در تاریخ جام جهانی است که مسابقات در سه قاره مختلف برگزار میشود.
جام جهانی ۲۰۳۴؛ عربستان میزبان جهان
میزبان آسیایی
- عربستان سعودی
فیفا در دسامبر ۲۰۲۴ رسماً عربستان سعودی را به عنوان میزبان جام جهانی ۲۰۳۴ انتخاب کرد.
این مسابقات دومین جام جهانی تاریخ در خاورمیانه خواهد بود؛ پس از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر.
چرا عربستان انتخاب شد؟
پس از تعیین میزبانان جام جهانی ۲۰۳۰، قوانین چرخش قارهای فیفا باعث شد تنها کشورهای عضو:
- آسیا
- اقیانوسیه
امکان نامزدی برای میزبانی ۲۰۳۴ را داشته باشند.
عربستان خیلی سریع درخواست رسمی خود را ثبت کرد و در نهایت به تنها نامزد اصلی میزبانی تبدیل شد.
برنامه عربستان برای جام جهانی ۲۰۳۴
عربستان اعلام کرده است که برای جام جهانی ۲۰۳۴:
- ۱۵ ورزشگاه بزرگ آماده خواهد کرد
- ۵ شهر میزبان خواهد داشت
- پروژههای عظیم حملونقل و گردشگری اجرا میکند
- از فناوریهای پیشرفته در برگزاری مسابقات استفاده خواهد کرد
این کشور قصد دارد جام جهانی را به بخشی از برنامه تحول اقتصادی و گردشگری خود تبدیل کند.
فیفا چگونه میزبان جام جهانی را انتخاب میکند؟
انتخاب میزبان جام جهانی یکی از طولانیترین فرایندهای مدیریتی ورزش جهان است.
مراحل اصلی عبارتاند از:
۱. اعلام شرایط میزبانی
فیفا ابتدا الزامات فنی را منتشر میکند:
- تعداد ورزشگاهها
- ظرفیت ورزشگاهها
- زیرساخت حملونقل
- امکانات اقامتی
- امنیت
- پایداری محیط زیستی
۲. اعلام علاقهمندی کشورها
کشورهای واجد شرایط باید درخواست رسمی خود را به فیفا ارائه کنند.
۳. تهیه پرونده میزبانی
کشورها باید برنامهای جامع ارائه دهند که شامل:
- ورزشگاهها
- فرودگاهها
- هتلها
- حملونقل
- مسائل اقتصادی
- برنامههای امنیتی
باشد.
۴. ارزیابی فیفا
کارشناسان فیفا از شهرها و ورزشگاهها بازدید میکنند و تمام جزئیات را بررسی میکنند.
۵. رأیگیری و انتخاب نهایی
در نهایت اعضای فیفا یا کنگره فوقالعاده فیفا میزبان مسابقات را انتخاب میکنند.
قانون چرخش قارهای چیست؟
یکی از مهمترین قوانین فیفا، سیستم چرخش قارهای است.
بر اساس این قانون، قارهای که اخیراً میزبان جام جهانی بوده است، برای چند دوره امکان میزبانی مجدد ندارد.
هدف این قانون:
- توزیع عادلانه میزبانی
- توسعه فوتبال در قارههای مختلف
- جلوگیری از انحصار میزبانی
است.
میزبانی جام جهانی چقدر هزینه دارد؟
برگزاری جام جهانی یکی از پرهزینهترین پروژههای ورزشی جهان محسوب میشود.
کشورهای میزبان معمولاً میلیاردها دلار صرف موارد زیر میکنند:
- ساخت ورزشگاه
- توسعه مترو و حملونقل
- فرودگاهها
- هتلها
- امنیت
- فناوریهای پخش
برای مثال مراکش در حال ساخت ورزشگاهی عظیم با ظرفیت حدود ۱۱۵ هزار نفر برای رقابت بر سر میزبانی فینال جام جهانی ۲۰۳۰ است.
آیا میزبانی جام جهانی سودآور است؟
این موضوع همچنان محل بحث کارشناسان است.
مزایای میزبانی:
- افزایش گردشگری
- توسعه زیرساختها
- رشد برند ملی کشور
- جذب سرمایهگذاری
اما در مقابل:
- هزینههای سنگین ساختوساز
- نگهداری ورزشگاهها
- فشار اقتصادی
نیز مطرح میشود.
به همین دلیل بسیاری از کشورها امروزه ترجیح میدهند به صورت مشترک میزبان جام جهانی باشند.
آیا جام جهانیهای آینده باز هم مشترک خواهند بود؟
روند سالهای اخیر نشان میدهد که احتمالاً بله.
پس از:
- کره جنوبی و ژاپن ۲۰۰۲
- آمریکا، کانادا و مکزیک ۲۰۲۶
- اسپانیا، پرتغال و مراکش ۲۰۳۰
مدل میزبانی مشترک به یکی از گزینههای محبوب فیفا تبدیل شده است.
این مدل باعث کاهش هزینهها و تقسیم زیرساختها میان چند کشور میشود.
آیا ایران میتواند روزی میزبان جام جهانی شود؟
این سؤال سالهاست در میان هواداران فوتبال ایران مطرح میشود.
برای میزبانی جام جهانی، کشورها باید شرایطی مانند:
- ورزشگاههای مدرن
- زیرساخت حملونقل گسترده
- هتلهای بینالمللی
- حمایت کامل دولت
- استانداردهای فیفا
را فراهم کنند.
در حال حاضر ایران سابقه نامزدی جدی برای میزبانی جام جهانی را نداشته است، اما بسیاری معتقدند در صورت توسعه زیرساختهای ورزشی و گردشگری، در آینده میتواند به میزبانی مشترک مسابقات بزرگ بینالمللی فکر کند.
آنچه از میزبانی جام جهانی فهمیدیم
میزبانی جام جهانی فوتبال فقط یک افتخار ورزشی نیست؛ پروژهای عظیم در سطح ملی و بینالمللی محسوب میشود که میتواند چهره یک کشور را برای دههها تغییر دهد. جام جهانی ۲۰۲۶ با میزبانی آمریکا، کانادا و مکزیک آغازگر عصر جدید مسابقات ۴۸ تیمی خواهد بود، جام جهانی ۲۰۳۰ به مناسبت صدمین سال این رقابتها در شش کشور و سه قاره برگزار میشود و عربستان نیز در سال ۲۰۳۴ میزبان بزرگترین رویداد فوتبال جهان خواهد بود. روند انتخاب میزبانها نشان میدهد که فیفا بیش از گذشته به سمت میزبانیهای مشترک، توسعه جغرافیایی فوتبال و برگزاری تورنمنتهایی با ابعاد جهانیتر حرکت میکند.