جریمه سامانه مودیان چقدر است؟ ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی (اصلاحی ۱۴۰۴) و راههای کاهش جریمه
بسیاری از کسبوکارها سامانهٔ مودیان را یک تکلیف اداری ساده میبینند، تا روزی که برگ جریمه میرسد. جریمه سامانه مودیان بر اساس ماده ۲۲ «قانون پایانههای فروشگاهی و سامانهٔ مودیان» تعیین میشود که آخرین بار در تیر ۱۴۰۴ اصلاح شده است. این جریمهها معمولاً درصدی از فروشاند، نه مبلغ ثابت؛ یعنی یک اشتباه سیستماتیک در یک سال میتواند به عددی بزرگ برسد. در این مطلب هر بند ماده ۲۲ را به زبان ساده توضیح دادهایم و گفتهایم چطور میتوان از جریمه پیشگیری کرد یا آن را کاهش داد.
ماده ۲۲؛ جریمه سامانه مودیان بند به بند
| بند | تخلف | جریمه |
|---|---|---|
| الف | عدم صدور صورتحساب الکترونیکی | ۱۰٪ مبلغ فروش بدون صورتحساب یا ۲۰ میلیون ریال (مبلغ ثابت بهروزشده)، هر کدام بیشتر |
| ب | عدم عضویت در سامانهٔ مودیان، عدم استفاده از پایانهٔ فروشگاهی یا حافظهٔ مالیاتی، استفاده از حافظهٔ دیگران یا واگذاری حافظهٔ خود | ۱۰٪ مبلغ فروش از این طریق یا مبلغ ثابت، هر کدام بیشتر؛ و محرومیت از معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی در همان سال |
| پ | عدم اعلام شمارهٔ حساب بانکی واحد اقتصادی به سازمان | ۱۰٪ مبلغ فروش از آن حساب یا مبلغ ثابت، هر کدام بیشتر؛ و محرومیت از معافیتها و مشوقها در همان سال |
| ت | عدم تحویل نسخهٔ چاپی صورتحساب به خریدار، یا حذف و مخدوش کردن صورتحساب | ۲٪ مبلغ صورتحسابها یا مبلغ ثابت، هر کدام بیشتر |
| ث | عدم رعایت تکالیف مواد ۱۲، ۱۳ و ۱۴ قانون (از جمله تکالیف گزارشدهی) | ۱٪ مبلغ فروش گزارشنشده یا ۱۰ میلیون ریال (بهروزشده)، هر کدام بیشتر |
| ج (الحاقی ۱۴۰۴) | عدم صدور صورتحساب توسط اشخاص موضوع ماده ۱۶ مکرر | ۱۰٪ کل مبالغ بدون صورتحساب یا اصل مالیات متعلقه، هر کدام بیشتر؛ تکرار تخلف مشمول مجازاتهای تبصرهٔ ۱ ماده ۲۳ |
تبصرههای مهم ماده ۲۲
- بهروزرسانی مبالغ ثابت: مبالغ ثابت جریمهها (مثل ۲۰ میلیون ریال) هر سال متناسب با نرخ تورم اعلامشدهٔ بانک مرکزی توسط سازمان امور مالیاتی بهروز میشود؛ پس عدد امسال ممکن است بیشتر از متن اولیهٔ قانون باشد.
- سقف بخشودگی: سازمان نمیتواند بیش از ۵۰٪ جریمههای این ماده را طبق ماده ۱۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم ببخشد؛ اما اگر انجامندادن تکلیف خارج از اختیار مودی بوده باشد، سازمان موظف است جریمه را کاملاً ببخشد.
- عدم تداخل: اگر جریمهٔ بندهای الف و ث اعمال شود، جریمهٔ ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم اعمال نمیشود؛ و اگر جریمهٔ بند ب اعمال شود، جریمهٔ بندهای الف و ت اعمال نمیشود.
یک پیامد مهمتر از جریمه: بیاعتباری صورتحسابها
طبق ماده ۲۵ همین قانون، پس از پایان مهلتهای اجرای قانون، صورتحسابهایی که در سامانهٔ مودیان ثبت نشده باشند معتبر نیستند و در مراجع دادرسی مالیاتی قابل استناد نخواهند بود. یعنی اگر خرید شما با صورتحساب الکترونیکی ثبت نشده باشد، ممکن است هزینهٔ آن پذیرفته نشود و اعتبار مالیات بر ارزش افزودهاش را هم از دست بدهید.
مثال: یک فروشگاه چقدر جریمه میشود؟
فروشگاهی در سال ۳ میلیارد تومان فروش داشته و برای ۸۰۰ میلیون تومان آن (فروشهای کارتبهکارت به حساب شخصی) صورتحساب صادر نکرده است. جریمهٔ بند الف: ۱۰٪ × ۸۰۰ میلیون = ۸۰ میلیون تومان. اگر حساب بانکیاش را هم به سازمان اعلام نکرده باشد، ممکن است بند پ هم مطرح شود و علاوه بر جریمه، از معافیتهای آن سال محروم شود. این مثال فقط برای درک ترتیب بزرگی است؛ محاسبهٔ دقیق به رسیدگی سازمان بستگی دارد.
چطور از جریمه پیشگیری کنیم؟ چکلیست
- عضویت و کارپوشه: مطمئن شوید در سامانهٔ مودیان عضو هستید و کارپوشهٔ فعال دارید.
- حافظهٔ مالیاتی: برای هر کانال فروش حافظهٔ خودتان را داشته باشید و هرگز از حافظهٔ دیگری استفاده نکنید؛ حافظه مالیاتی و شناسهٔ یکتا.
- اتصال حسابها و کارتخوانها: همهٔ حسابهای کسبوکار و کارتخوانها را به پرونده اعلام کنید؛ اتصال کارتخوان به پرونده مالیاتی.
- صدور برای همهٔ فروشها: فروش نقدی و کارتبهکارت هم صورتحساب میخواهد؛ روشها در روشهای ارسال صورتحساب به سامانهٔ مودیان.
- مهلتها: صورتحسابها را در مهلت ارسال کنید (مهلتها) و وضعیتشان را هفتگی بررسی کنید.
- واکنش به صورتحسابهای خرید: صورتحسابهای خرید را در کارپوشه بررسی و در صورت نیاز تأیید یا رد کنید.
- قرارداد روشن با شرکت معتمد: اگر از شرکت معتمد استفاده میکنید، مسئولیت خطاهای فنی را در قرارداد مشخص کنید؛ جریمه به نام شما ثبت میشود.
اگر جریمه شدید چه کنید؟
- بررسی برگ جریمه: مبنای محاسبه (کدام فروش، کدام بند) را دقیق بخوانید؛ گاهی تراکنشهای غیرتجاری (مثل جابهجایی پول خانوادگی) بهاشتباه فروش تلقی میشوند.
- اعتراض: در مهلت قانونی، با مستندات به ادارهٔ امور مالیاتی اعتراض کنید.
- درخواست بخشودگی: طبق تبصرهٔ ۲، تا ۵۰٪ قابل بخشودگی است و اگر تخلف خارج از اختیار شما بوده (مثلاً اختلال سامانه)، بخشودگی کامل الزامی است. درخواست را از طریق درگاه مالیاتی ثبت کنید.
- کمک تخصصی: برای مبالغ بزرگ از مشاور مالیاتی یا حسابدار رسمی کمک بگیرید.
نظم مالیاتی فقط برای فرار از جریمه نیست؛ بانکها هنگام اعتبارسنجی برای وام و ضمانتنامه هم پروندهٔ مالیاتی را بررسی میکنند. دیگر تکالیف را هم فراموش نکنید: اظهارنامهٔ ارزش افزوده، اظهارنامهٔ عملکرد و پلمپ دفاتر.
پرسشهای متداول
جریمه عدم صدور صورتحساب الکترونیکی چقدر است؟
طبق بند الف ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانهٔ مودیان، ۱۰ درصد مبلغ فروش بدون صورتحساب یا مبلغ ثابت (۲۰ میلیون ریال در متن قانون، با بهروزرسانی سالانه بر اساس تورم)، هر کدام بیشتر باشد.
جریمه عدم عضویت در سامانه مودیان چیست؟
طبق بند ب، ۱۰ درصد مبلغ فروش انجامشده از این طریق یا مبلغ ثابت، هر کدام بیشتر؛ بهعلاوهٔ محرومیت از معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی در همان سال مالی.
آیا جریمههای سامانه مودیان بخشوده میشود؟
سازمان میتواند حداکثر ۵۰ درصد جریمهها را ببخشد؛ اما اگر انجامندادن تکلیف خارج از اختیار مودی بوده باشد، بخشودگی کامل الزامی است.
مبلغ ثابت جریمهها هر سال تغییر میکند؟
بله. طبق تبصرهٔ ۱ ماده ۲۲، مبالغ ثابت جریمهها هر سال متناسب با نرخ تورم اعلامشدهٔ بانک مرکزی بهروز میشود.
اگر صورتحساب خرید در سامانه ثبت نشده باشد چه میشود؟
طبق ماده ۲۵ قانون، پس از پایان مهلتها، صورتحساب ثبتنشده در سامانهٔ مودیان در مراجع مالیاتی قابل استناد نیست و ممکن است هزینه یا اعتبار مالیاتی آن پذیرفته نشود.
بند ج ماده ۲۲ چه زمانی اضافه شد؟
بند ج در اصلاحیهٔ ۸ تیر ۱۴۰۴ به ماده ۲۲ الحاق شد و جریمهٔ عدم صدور صورتحساب توسط اشخاص موضوع ماده ۱۶ مکرر را تعیین کرد.
بیشتر بخوانید در ایرانگاه
- شرکت معتمد مالیاتی چیست؟
- روشهای ارسال صورتحساب به سامانهٔ مودیان
- حافظه مالیاتی و شناسهٔ یکتا
- اتصال کارتخوان به پرونده مالیاتی
- ضمانتنامه بانکی چیست؟
- استعلام شرکت با نام یا شناسه ملی
- مهلت ارسال صورتحساب در سامانهٔ مودیان
- مهلت اظهارنامهٔ ارزش افزوده
- مهلت اظهارنامهٔ مالیاتی
نظرهای مخاطبان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی میدانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکتهای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر