معرفی کشور اوکراین (Ukraine)
اطلاعات عمومی و مشخصات پایه کشور اوکراین
اوکراین (Ukraine) کشوری در شرق اروپا و یکی از بزرگترین کشورهای این قاره از نظر مساحت است.
نام رسمی کشور در زبان اوکراینی «Україна» و نام لاتین آن Ukraine است. پایتخت اوکراین شهر کییف (Kyiv) است که یکی از قدیمیترین مراکز تاریخی و فرهنگی اروپای شرقی به شمار میرود.
اوکراین از نظر جغرافیایی دارای دشتهای حاصلخیز، کوهستانهای کارپات، رودخانههای بزرگ، سواحل دریای سیاه و منابع طبیعی قابلتوجه است.
| مشخصه | اطلاعات |
|---|---|
| نام رسمی | اوکراین (Ukraine) |
| نام بومی | Україна |
| پایتخت | کییف (Kyiv / Київ) |
| قاره | اروپا |
| منطقه جغرافیایی | شرق اروپا |
| نوع کشور | جمهوری یکپارچه |
| مساحت | حدود ۶۰۳٬۶۲۸ کیلومتر مربع |
| جمعیت | حدود ۳۲٫۴۲ میلیون نفر در برآورد صندوق بینالمللی پول برای ۲۰۲۶؛ با عدمقطعیت جمعیتی قابلتوجه |
| زبان رسمی | اوکراینی |
| زبانهای رایج دیگر | روسی، رومانیایی، مجاری، لهستانی، بلغاری و زبانهای دیگر |
| واحد پول | گریونا (Ukrainian Hryvnia / UAH) |
| نوع حکومت | جمهوری نیمهریاستی |
| رئیس کشور | رئیسجمهور |
| رئیسجمهور | ولودیمیر زلنسکی (Volodymyr Zelenskyy) |
| رئیس دولت | نخستوزیر |
| نخستوزیر | سرگئی کورِتسکی (Serhiy Koretskyi) |
| مجلس قانونگذاری | ورخوونا رادا (Verkhovna Rada) |
| تعداد اعضای پارلمان | ۴۵۰ کرسی قانونی |
| تقسیمات اصلی | ۲۴ استان، یک جمهوری خودمختار و دو شهر دارای وضعیت ویژه |
| روز استقلال | ۲۴ اوت |
| منطقه زمانی | UTC+2 در زمستان و UTC+3 در تابستان |
| دامنه اینترنتی | .ua |
| پیششماره تلفن | ۳۸۰+ |
| کد بینالمللی کشور | UA / UKR |
| عضو سازمان ملل | بله |
| عضو اتحادیه اروپا | خیر |
| نامزد عضویت در اتحادیه اروپا | بله |
| عضو ناتو | خیر |
| شریک ناتو | بله |
| عضو شورای اروپا | بله |
| عضو سازمان تجارت جهانی | بله |
| تعداد آثار میراث جهانی یونسکو | ۸ اثر |
درباره جمعیت: رقم ۳۲٫۴۲ میلیون نفر، برآورد سری آماری صندوق بینالمللی پول در اکتبر ۲۰۲۶ است. این رقم را نباید مانند جمعیت ثبتشده در یک سرشماری جدید تلقی کرد. برآوردهای دیگر، بسته به اینکه جمعیت ساکن مناطق تحت کنترل دولت، کل قلمرو شناختهشده بینالمللی یا جمعیت آوارگان و مهاجران چگونه محاسبه شود، متفاوت هستند.
بر اساس برآورد یکی از پژوهشگران ارشد مؤسسه جمعیتشناسی آکادمی ملی علوم اوکراین در اوت ۲۰۲۶، حدود ۲۹ میلیون نفر در مناطق تحت کنترل دولت اوکراین زندگی میکردند. همچنین برآوردهای مبتنی بر مدلهای سازمان ملل برای کل قلمرو شناختهشده اوکراین ارقام بالاتری را ارائه میکنند. آخرین سرشماری کامل جمعیت اوکراین در سال ۲۰۰۱ انجام شده است. <Cite refs={["turn412857search1","turn983174search11","turn983174search136"]}/>
موقعیت جغرافیایی اوکراین
اوکراین در شرق اروپا قرار دارد و از نظر مساحت، پس از روسیه، بزرگترین کشور اروپا محسوب میشود؛ البته این رتبهبندی به معنای کشورهایی است که تمام قلمرو آنها در اروپا قرار دارد.
این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، در طول تاریخ یکی از مسیرهای مهم ارتباطی میان اروپای مرکزی، اروپای شرقی، دریای سیاه و منطقه قفقاز بوده است.
کشورهای همسایه
اوکراین با هفت کشور مرز زمینی دارد:
- روسیه در شرق و شمال شرق.
- بلاروس در شمال.
- لهستان در غرب.
- اسلواکی در غرب.
- مجارستان در غرب.
- رومانی در جنوب غرب.
- مولداوی در جنوب غرب.
مرزهای غربی این کشور آن را به اتحادیه اروپا متصل میکنند و مرز شرقی آن با روسیه از نظر تاریخی و ژئوپلیتیکی اهمیت زیادی دارد.
دریاها و سواحل
اوکراین به دو پهنه آبی مهم دسترسی دارد:
دریای سیاه (Black Sea)
سواحل جنوبی اوکراین در کنار دریای سیاه قرار دارند. این دریا از نظر حملونقل دریایی، صادرات محصولات کشاورزی، تجارت و امنیت منطقهای اهمیت زیادی دارد.
دریای آزوف (Sea of Azov)
دریای آزوف در جنوب شرقی اوکراین و در ارتباط با دریای سیاه قرار دارد. بندرهای مهمی در سواحل این دریا توسعه یافته بودند، اما جنگ و اشغال برخی مناطق، فعالیتهای دریایی این محدوده را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
مناطق جغرافیایی اصلی
اوکراین را میتوان از نظر جغرافیایی به چند ناحیه اصلی تقسیم کرد:
دشتهای شمالی و جنگلی
بخشهایی از شمال کشور پوشیده از جنگلها، رودخانهها و تالابها هستند. منطقه پولیشیا (Polissia) از مهمترین مناطق طبیعی این بخش است.
جنگلاستپ مرکزی
این منطقه حد واسط جنگلها و استپهاست و از زمینهای مناسب کشاورزی و خاک حاصلخیز برخوردار است.
استپهای جنوبی و شرقی
دشتهای وسیع استپی از ویژگیهای اصلی مرکز جنوبی و شرق اوکراین هستند. این مناطق از مهمترین کانونهای کشاورزی و تولید غلات محسوب میشوند.
کوهستانهای کارپات
کوههای کارپات در غرب اوکراین قرار دارند و از مهمترین مناطق طبیعی، گردشگری و تنوع زیستی کشور هستند.
شبهجزیره کریمه
کریمه در جنوب اوکراین و در دریای سیاه واقع شده است. این شبهجزیره از نظر جغرافیایی، تاریخی و راهبردی اهمیت زیادی دارد و از سال ۲۰۱۴ در اشغال روسیه قرار دارد. وضعیت حقوقی بینالمللی آن همچنان بخشی از قلمرو اوکراین شناخته میشود.
بلندترین نقطه اوکراین
بلندترین نقطه اوکراین، قله هوورلا (Hoverla) در رشتهکوه کارپات است.
ارتفاع این قله حدود ۲٬۰۶۱ متر از سطح دریاست.
هوورلا یکی از مقصدهای محبوب کوهنوردی و طبیعتگردی در غرب اوکراین محسوب میشود.
رودخانههای مهم
اوکراین دارای شبکه گستردهای از رودخانههاست که در کشاورزی، تأمین آب، حملونقل و تولید انرژی نقش دارند.
از مهمترین رودخانههای این کشور میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- رود دنیپرو (Dnipro / Dnieper).
- رود دنیستر (Dniester).
- رود بوگ جنوبی (Southern Bug).
- رود دانوب (Danube).
- رود دونتس (Siverskyi Donets).
- رود دِسنا (Desna).
- رود پریپیات (Pripyat).
رود دنیپرو یکی از مهمترین رودخانههای اوکراین است که از شمال به جنوب کشور جریان دارد و از کنار شهرهای مهمی مانند کییف، چرکاسی و دنیپرو عبور میکند.
دریاچهها
از دریاچههای مهم اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دریاچه سویتاز (Svityaz).
- دریاچه یالپوه (Yalpuh).
- دریاچه سینویر (Synevyr).
- مجموعه دریاچههای شاتسک (Shatsk Lakes).
- دریاچههای طبیعی و تالابهای دلتای دانوب.
آبوهوا و اقلیم اوکراین
آبوهوای بیشتر مناطق اوکراین معتدل قارهای است.
در این کشور تابستانها معمولاً گرم و زمستانها سرد هستند؛ با این حال، شرایط آبوهوایی بر اساس فاصله از دریا، عرض جغرافیایی و ارتفاع تفاوت دارد.
ویژگیهای اقلیمی
- زمستانهای سرد در شمال و شرق.
- تابستانهای گرم در بسیاری از مناطق داخلی.
- بارندگی نسبتاً بیشتر در مناطق کوهستانی غرب.
- شرایط خشکتر در بخشهایی از جنوب و جنوب شرق.
- بارش برف در شمال و مناطق کارپات.
- وزش باد در دشتهای باز و مناطق ساحلی.
- تنوع اقلیمی میان مناطق جنگلی، استپی و کوهستانی.
فصلهای سال
بهار: مارس تا مه
بهار با افزایش دما، شکوفایی طبیعت و آغاز فعالیتهای کشاورزی همراه است.
در بسیاری از مناطق، بارش باران در این دوره افزایش مییابد.
تابستان: ژوئن تا اوت
تابستان در بخشهای مرکزی، جنوبی و شرقی معمولاً گرم است.
این فصل از نظر کشاورزی، فعالیتهای فضای باز و طبیعتگردی اهمیت دارد.
پاییز: سپتامبر تا نوامبر
پاییز زمان برداشت بسیاری از محصولات کشاورزی است.
در این فصل، دما بهتدریج کاهش مییابد و در مناطق جنگلی و کوهستانی رنگهای پاییزی چشماندازهای زیبایی ایجاد میکنند.
زمستان: دسامبر تا فوریه
زمستان در بخشهای شمالی و شرقی سردتر است و برف و یخبندان در بسیاری از مناطق رخ میدهد.
در کوههای کارپات نیز شرایط برای ورزشهای زمستانی فراهم میشود.
تفاوت اقلیم مناطق
شمال اوکراین به دلیل عرض جغرافیایی و پوشش جنگلی، معمولاً زمستانهای سردتری دارد.
مناطق مرکزی بیشتر دارای اقلیم معتدل قارهای هستند.
جنوب کشور با تأثیر دریای سیاه، در برخی مناطق زمستانهای ملایمتر و تابستانهای گرمتری دارد.
مناطق کوهستانی کارپات نیز دارای آبوهوای کوهستانی و بارندگی نسبتاً فراوان هستند.
تقسیمات کشوری و مناطق اداری اوکراین
اوکراین از نظر اداری یک کشور یکپارچه است و برخلاف کشورهای فدرال، استانها دارای حاکمیت مستقل نیستند.
بر اساس ماده ۱۳۳ قانون اساسی اوکراین، ساختار اداری کشور شامل ۲۴ استان، یک جمهوری خودمختار و دو شهر دارای وضعیت ویژه است.
در مجموع، این ساختار شامل ۲۷ واحد در سطح اصلی تقسیمات کشوری است.
۲۴ استان اوکراین و مراکز آنها
| شماره | نام استان | مرکز اداری |
|---|---|---|
| ۱ | وینیتسیا (Vinnytsia) | وینیتسیا |
| ۲ | وولین (Volyn) | لوتسک (Lutsk) |
| ۳ | دنیپروپتروفسک (Dnipropetrovsk) | دنیپرو (Dnipro) |
| ۴ | دونتسک (Donetsk) | دونتسک؛ با انتقال بخشی از نهادهای استانی به مناطق تحت کنترل دولت |
| ۵ | ژیتومیر (Zhytomyr) | ژیتومیر |
| ۶ | زاکارپاتیا (Zakarpattia) | اوژهورود (Uzhhorod) |
| ۷ | زاپوریژیا (Zaporizhzhia) | زاپوریژیا |
| ۸ | ایوانو فرانکیفسک (Ivano-Frankivsk) | ایوانو فرانکیفسک |
| ۹ | کییف (Kyiv Oblast) | کییف |
| ۱۰ | کیرووهراد (Kirovohrad) | کروپیونیتسکی (Kropyvnytskyi) |
| ۱۱ | لوهانسک (Luhansk) | لوهانسک؛ مرکز اداری تاریخی استان |
| ۱۲ | لویو (Lviv) | لویو |
| ۱۳ | میکولائیف (Mykolaiv) | میکولائیف |
| ۱۴ | اودسا (Odesa) | اودسا |
| ۱۵ | پولتاوا (Poltava) | پولتاوا |
| ۱۶ | ریونه (Rivne) | ریونه |
| ۱۷ | سومی (Sumy) | سومی |
| ۱۸ | ترنوپیل (Ternopil) | ترنوپیل |
| ۱۹ | خارکیف (Kharkiv) | خارکیف |
| ۲۰ | خرسون (Kherson) | خرسون |
| ۲۱ | خملنیتسکی (Khmelnytskyi) | خملنیتسکی |
| ۲۲ | چرکاسی (Cherkasy) | چرکاسی |
| ۲۳ | چرنیوتسی (Chernivtsi) | چرنیوتسی |
| ۲۴ | چرنیهیو (Chernihiv) | چرنیهیو |
توضیح درباره مراکز اداری مناطق جنگی: برخی مراکز اداری تاریخی استانها در حال حاضر تحت اشغال یا در نزدیکی جبهه جنگ هستند. به همین دلیل، محل استقرار و فعالیت نهادهای استانی ممکن است با مرکز اداری تاریخی تفاوت داشته باشد.
جمهوری خودمختار کریمه
جمهوری خودمختار کریمه (Autonomous Republic of Crimea) در جنوب کشور و در شبهجزیره کریمه قرار دارد.
مرکز اداری آن سیمفروپل (Simferopol) است.
کریمه بر اساس قانون اساسی اوکراین بخشی از قلمرو این کشور است، اما از سال ۲۰۱۴ تحت اشغال و کنترل روسیه قرار دارد.
تاریخ اوکراین
تاریخ اوکراین با تمدنهای باستانی دریای سیاه، شکلگیری روس کییفی، حکومتهای لیتوانی و لهستان، قزاقهای اوکراینی، امپراتوری روسیه، امپراتوری اتریش ـ مجارستان، دوره شوروی و استقلال در سال ۱۹۹۱ پیوند دارد.
تمدنهای باستانی
سرزمین اوکراین امروزی در دوران باستان محل زندگی اقوام و تمدنهای متعددی بوده است.
از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کیمریها.
- سکاها.
- سارماتها.
- یونانیان باستان در سواحل دریای سیاه.
- گوتها.
- اقوام اسلاو شرقی.
مستعمرات یونانی در نواحی ساحلی دریای سیاه از مراکز مهم تجارت و فرهنگ در دوران باستان بودند.
روس کییفی (Kyivan Rus)
یکی از مهمترین دورههای تاریخ اوکراین، شکلگیری روس کییفی در قرون نهم تا سیزدهم میلادی است.
کییف در این دوره به مرکز یکی از مهمترین دولتهای اسلاوی شرقی تبدیل شد.
روسیه، اوکراین و بلاروس هر سه در روایتهای تاریخی خود به میراث روس کییفی توجه دارند؛ با این حال، تفسیر تاریخی این میراث در سیاست و هویت ملی کشورهای منطقه متفاوت است.
پذیرش مسیحیت
در سال ۹۸۸ میلادی، شاهزاده ولودیمیر بزرگ (Volodymyr the Great) مسیحیت بیزانسی را بهعنوان دین رسمی دولت خود پذیرفت.
این رویداد تأثیر زیادی بر معماری، فرهنگ، آموزش، هنر و روابط خارجی سرزمین روس کییفی گذاشت.
حمله مغول
در قرن سیزدهم، حملات مغول بخشهای مهمی از اروپای شرقی را تحت تأثیر قرار داد.
کییف در سال ۱۲۴۰ میلادی به تصرف نیروهای مغول درآمد و ساختار سیاسی روس کییفی بهشدت تضعیف شد.
حکومت لیتوانی و لهستان
پس از تضعیف دولتهای محلی، بخشهایی از سرزمین اوکراین تحت حاکمیت دوکنشین بزرگ لیتوانی قرار گرفتند.
بعدها اتحاد سیاسی لهستان و لیتوانی موجب شد بخشهای وسیعی از سرزمین اوکراین تحت نفوذ و حاکمیت مشترک این دو قدرت قرار گیرند.
قزاقهای اوکراینی
قزاقها (Cossacks) از مهمترین گروههای نظامی و اجتماعی تاریخ اوکراین هستند.
آنها در مناطق جنوبی و شرقی دنیپر اجتماعاتی سازمانیافته تشکیل دادند و در تاریخ سیاسی و نظامی منطقه نقش مهمی ایفا کردند.
قیام بوهدان خملنیتسکی
در سال ۱۶۴۸ میلادی، قیامی بزرگ به رهبری بوهدان خملنیتسکی (Bohdan Khmelnytsky) علیه حکومت لهستان آغاز شد.
این جنبش به تشکیل واحد سیاسی قزاقی و تغییرات مهمی در روابط اوکراین با همسایگان منجر شد.
پیوند با امپراتوری روسیه
در سدههای هجدهم و نوزدهم، بخش بزرگی از سرزمینهای اوکراین امروزی به تدریج تحت کنترل امپراتوری روسیه قرار گرفتند.
در غرب، برخی مناطق اوکراینی تحت حاکمیت امپراتوری اتریش و سپس اتریش ـ مجارستان قرار داشتند.
در این دوره، جنبشهای فرهنگی، زبانی و ملیگرایانه اوکراینی شکل گرفتند و گسترش یافتند.
انقلاب روسیه و تلاش برای استقلال
در پی انقلابهای روسیه در سال ۱۹۱۷، جنبشهای استقلالطلبانه اوکراین تقویت شدند.
جمهوری خلق اوکراین در این دوره اعلام شد و رهبران ملیگرا برای ایجاد دولت مستقل تلاش کردند.
با این حال، جنگهای داخلی، مداخله قدرتهای خارجی و درگیریهای نظامی مانع تثبیت استقلال شدند.
تشکیل جمهوری سوسیالیستی شوروی اوکراین
در نهایت، بخش عمده سرزمین اوکراین در ساختار اتحاد جماهیر شوروی قرار گرفت.
جمهوری سوسیالیستی شوروی اوکراین یکی از جمهوریهای تشکیلدهنده اتحاد شوروی بود.
هولودومور؛ قحطی بزرگ اوکراین
در سالهای ۱۹۳۲ و ۱۹۳۳، اوکراین با قحطی فاجعهباری روبهرو شد که در تاریخ این کشور با عنوان هولودومور (Holodomor) شناخته میشود.
این بحران در بستر سیاستهای اجباری اشتراکیسازی کشاورزی، مصادره محصولات، سرکوب روستاییان و سیاستهای دولت استالین رخ داد.
میلیونها نفر جان خود را از دست دادند.
اوکراین و شماری از کشورهای دیگر این واقعه را نسلکشی علیه مردم اوکراین میدانند. درباره تعریف حقوقی و نحوه شناسایی بینالمللی این رویداد، بحثها و اختلافنظرهایی نیز وجود دارد.
جنگ جهانی دوم
اوکراین یکی از مناطق اصلی جنگ در جبهه شرقی جنگ جهانی دوم بود.
این سرزمین در سالهای جنگ شاهد اشغال، نبردهای گسترده، کشتار جمعی و ویرانی شهرها و زیرساختها شد.
مردم اوکراین در ارتش شوروی، جنبشهای مقاومت و گروههای سیاسی و نظامی مختلف درگیر جنگ بودند.
دوره شوروی پس از جنگ
پس از پایان جنگ جهانی دوم، اوکراین در چارچوب اتحاد شوروی بازسازی شد و به یکی از مراکز صنعتی، کشاورزی، علمی و نظامی آن تبدیل شد.
صنایع سنگین، ذوبآهن، معادن، کشتیسازی، هوافضا و کشاورزی در اقتصاد جمهوری شوروی اوکراین اهمیت زیادی داشتند.
فاجعه چرنوبیل
در ۲۶ آوریل ۱۹۸۶، انفجار راکتور شماره چهار نیروگاه هستهای چرنوبیل رخ داد.
این حادثه یکی از بزرگترین فجایع هستهای تاریخ محسوب میشود و آثار گسترده زیستمحیطی، انسانی و اقتصادی بر اوکراین، بلاروس و بخشهایی از اروپا گذاشت.
منطقه اطراف نیروگاه تا امروز با محدودیتهای ویژه زیستمحیطی و حفاظتی روبهرو است.
استقلال اوکراین
در ۲۴ اوت ۱۹۹۱، پارلمان اوکراین اعلامیه استقلال را تصویب کرد.
در اول دسامبر همان سال، مردم در همهپرسی سراسری استقلال را با اکثریت قاطع تأیید کردند.
این رویداد با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در دسامبر ۱۹۹۱ همراه شد و اوکراین به کشوری مستقل تبدیل شد.
انقلاب نارنجی
در سال ۲۰۰۴، پس از مناقشه بر سر نتیجه انتخابات ریاستجمهوری، اعتراضات گستردهای در اوکراین شکل گرفت که با عنوان انقلاب نارنجی (Orange Revolution) شناخته میشود.
این اعتراضات به تکرار دور دوم انتخابات منجر شد و ویکتور یوشچنکو به ریاستجمهوری رسید.
انقلاب کرامت و یورومیدان
در نوامبر ۲۰۱۳، اعتراضات گستردهای در کییف و دیگر شهرهای اوکراین آغاز شد.
این اعتراضات در پی تصمیم دولت وقت برای تعلیق روند امضای توافقنامه همکاری با اتحادیه اروپا شکل گرفت و بعدها به جنبشی گستردهتر علیه حکومت ویکتور یانوکوویچ تبدیل شد.
این رویدادها با عنوان یورومیدان (Euromaidan) و انقلاب کرامت (Revolution of Dignity) شناخته میشوند.
در فوریه ۲۰۱۴، یانوکوویچ قدرت را از دست داد و تحولات سیاسی جدیدی در کشور آغاز شد.
اشغال و الحاق اعلامشده کریمه توسط روسیه
در سال ۲۰۱۴، نیروهای روسیه کنترل شبهجزیره کریمه را در اختیار گرفتند و سپس روسیه الحاق آن را اعلام کرد.
این اقدام از سوی اوکراین و بخش بزرگی از جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته نشد.
مجمع عمومی سازمان ملل در قطعنامه ۶۸/۲۶۲ بر تمامیت ارضی اوکراین در مرزهای بهرسمیتشناختهشده بینالمللی تأکید کرد.
درگیری در شرق اوکراین
پس از سال ۲۰۱۴، در مناطق دونتسک و لوهانسک در شرق کشور درگیری میان نیروهای دولت اوکراین و گروههای مسلح مورد حمایت روسیه آغاز شد.
این مناقشه برای سالها ادامه یافت و باعث آوارگی، تلفات انسانی و بحران اقتصادی در منطقه شد.
تهاجم گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲
در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، روسیه حمله نظامی گستردهای را علیه اوکراین آغاز کرد.
این حمله موجب گسترش جنگ به مناطق مختلف کشور، تخریب زیرساختها، مهاجرت میلیونها نفر و ایجاد بحران انسانی و اقتصادی گسترده شد.
تا نوامبر ۲۰۲۶، جنگ همچنان از عوامل اصلی تعیینکننده وضعیت امنیتی، سیاسی، جمعیتی و اقتصادی اوکراین است.
نظام سیاسی و ساختار حکومت اوکراین
اوکراین یک جمهوری یکپارچه با نظام سیاسی نیمهریاستی است.
در این ساختار، رئیسجمهور رئیس کشور و نخستوزیر رئیس دولت است. دولت در برابر پارلمان نیز مسئولیت سیاسی دارد.
قانون اساسی فعلی اوکراین در ۲۸ ژوئن ۱۹۹۶ تصویب شد.
رئیسجمهور
رئیسجمهور اوکراین با رأی مستقیم مردم انتخاب میشود و دوره قانونی ریاستجمهوری پنج سال است.
ولودیمیر زلنسکی (Volodymyr Zelenskyy) از سال ۲۰۱۹ رئیسجمهور اوکراین است.
وظایف رئیسجمهور شامل موارد زیر است:
- نمایندگی کشور در روابط خارجی.
- فرماندهی عالی نیروهای مسلح.
- معرفی نخستوزیر بر اساس روند قانون اساسی.
- معرفی شماری از مقامات عالی.
- امضای قوانین و استفاده از حق وتو در چارچوب قانون اساسی.
- هدایت سیاستهای امنیت ملی و دفاعی.
- انجام وظایف قانونی مرتبط با حاکمیت و تمامیت ارضی کشور.
وضعیت انتخابات در دوره جنگ
اوکراین از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه در فوریه ۲۰۲۲ در وضعیت حکومت نظامی قرار دارد.
در شرایط حکومت نظامی، برگزاری انتخابات ملی با موانع و محدودیتهای قانونی و امنیتی روبهرو است.
در مه ۲۰۲۶، گروه کاری پارلمان اوکراین درباره انتخابات پس از جنگ، بر ناممکن بودن برگزاری انتخابات در زمان اجرای حکومت نظامی تأکید کرد.
بنابراین وضعیت سیاسی و دوره فعالیت نهادهای منتخب باید با توجه به شرایط فوق و مقررات ویژه دوران جنگ بررسی شود.
نخستوزیر
نخستوزیر مسئول اداره دولت و هماهنگی فعالیت وزارتخانههاست.
سرگئی کورِتسکی (Serhiy Koretskyi) در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ از سوی پارلمان اوکراین به عنوان نخستوزیر انتخاب شد.
اولویتهای اعلامشده دولت او شامل حمایت از نیروهای دفاعی، توسعه صنایع دفاعی، بازسازی اقتصادی، آمادهسازی زیرساختهای انرژی و ادامه مسیر همگرایی اروپایی است.
پارلمان اوکراین
پارلمان اوکراین با نام ورخوونا رادا (Verkhovna Rada) شناخته میشود.
این نهاد دارای ۴۵۰ کرسی قانونی است و وظایف آن شامل موارد زیر است:
- تصویب قوانین.
- تصویب بودجه کشور.
- نظارت بر دولت.
- انتخاب و تأیید برخی مقامات.
- بررسی سیاستهای عمومی.
- تصویب اسناد و توافقهای بینالمللی در چارچوب قانون اساسی.
قوه قضائیه
قوه قضائیه اوکراین مستقل از قوای دیگر است و از دادگاههای عمومی و تخصصی تشکیل میشود.
مهمترین نهادهای قضایی عبارتاند از:
- دیوان عالی اوکراین.
- دادگاه قانون اساسی.
- دادگاههای تجدیدنظر.
- دادگاههای محلی.
- دادگاههای تخصصی.
احزاب سیاسی مهم
از احزاب و جریانهای سیاسی شناختهشده اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خدمتگزار مردم (Servant of the People).
- همبستگی اروپایی (European Solidarity).
- میهن (Batkivshchyna).
- صدای (Holos).
- نیروهای محلی و جریانهای سیاسی منطقهای.
به دلیل جنگ و تغییرات در ساختار سیاسی کشور، وضعیت احزاب و فعالیتهای انتخاباتی باید بر اساس مقررات جاری و محدودیتهای دوران حکومت نظامی بررسی شود.
جمعیت و ویژگیهای اجتماعی اوکراین
اوکراین از نظر جمعیت در میان کشورهای پرجمعیت اروپای شرقی قرار دارد، اما در دهههای اخیر با کاهش جمعیت، مهاجرت، سالمندی و پیامدهای شدید جنگ مواجه شده است.
جمعیت اوکراین
تعیین جمعیت دقیق اوکراین در شرایط کنونی دشوار است.
آخرین سرشماری کامل جمعیت در سال ۲۰۰۱ انجام شده و پس از آن، دادهها بر اساس ثبتهای جمعیتی، مدلهای آماری و برآوردهای بینالمللی محاسبه شدهاند.
از زمان آغاز جنگ در سال ۲۰۱۴ و بهویژه پس از تهاجم سال ۲۰۲۲، میلیونها نفر از خانههای خود آواره شدهاند یا به کشورهای دیگر مهاجرت کردهاند.
برای سال ۲۰۲۶، صندوق بینالمللی پول در پایگاه چشمانداز اقتصاد جهانی جمعیت اوکراین را حدود ۳۲٫۴۲ میلیون نفر گزارش کرده است.
در مقابل، برآوردهای مبتنی بر مدلهای جمعیتی سازمان ملل برای کل قلمرو شناختهشده اوکراین ارقام بالاتری ارائه میکنند؛ زیرا تعریف جمعیت ساکن، آوارگان، مهاجران و مناطق تحت اشغال در این محاسبات یکسان نیست.
توزیع جمعیت
پیش از جنگ، مهمترین مناطق پرجمعیت اوکراین شامل شهرها و استانهای زیر بودند:
- کییف.
- خارکیف.
- اودسا.
- دنیپرو.
- دونتسک.
- لویو.
- زاپوریژیا.
- کریمه.
در اثر جنگ، ساختار جمعیتی بسیاری از این مناطق تغییر کرده است.
کییف همچنان بزرگترین مرکز سیاسی و اداری کشور و یکی از مهمترین مراکز جمعیتی تحت کنترل دولت اوکراین است.
گروههای قومی
اوکراین از نظر قومی دارای تنوع جمعیتی است.
بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۱، اکثریت جمعیت خود را اوکراینی معرفی کردهاند و روسها بزرگترین اقلیت قومی تاریخی کشور بودهاند.
از دیگر گروههای قومی حاضر در اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- روسها.
- بلاروسها.
- مولداویاییها.
- کریمهایها و تاتارهای کریمه.
- بلغارها.
- مجارها.
- رومانیاییها.
- لهستانیها.
- یهودیان.
- ارمنیها.
- یونانیها.
- رومها.
به دلیل مهاجرت و جنگ، ترکیب جمعیتی فعلی ممکن است با دادههای سرشماری سال ۲۰۰۱ تفاوت قابلتوجهی داشته باشد.
تاتارهای کریمه
تاتارهای کریمه یکی از جوامع بومی و تاریخی شبهجزیره کریمه هستند.
زبان تاتاری کریمه از زبانهای ترکیتبار است و فرهنگ این جامعه از سنتهای اسلامی، آسیای مرکزی و دریای سیاه تأثیر گرفته است.
تبعید گسترده تاتارهای کریمه به آسیای مرکزی در سال ۱۹۴۴ از رویدادهای مهم تاریخ معاصر این قوم به شمار میرود.
زبان رسمی
زبان رسمی کشور اوکراینی (Ukrainian / Українська) است.
این زبان از خانواده زبانهای اسلاوی شرقی محسوب میشود و با زبانهای روسی و بلاروسی از نظر تاریخی و زبانی ارتباط دارد.
بر اساس ماده ۱۰ قانون اساسی، زبان اوکراینی زبان دولتی کشور است.
زبان روسی نیز در بخشهایی از جامعه اوکراین رایج است، اما زبان رسمی کشور محسوب نمیشود.
زبانهای اقلیت
زبانهای دیگری نیز در برخی مناطق و اجتماعات اوکراین استفاده میشوند:
- رومانیایی.
- مجاری.
- لهستانی.
- بلغاری.
- تاتاری کریمه.
- گَگائوز.
- یونانی.
- روسی.
دین و مذهب
مسیحیت ارتدوکس مهمترین سنت دینی در اوکراین است.
از مهمترین نهادهای مذهبی آن میتوان به کلیسای ارتدوکس اوکراین و کلیسای ارتدوکس اوکراین ـ وابسته تاریخی به سنت پاتریارکنشین مسکو اشاره کرد.
همچنین کلیسای کاتولیک یونانی اوکراین در غرب کشور، بهویژه در مناطق گالیسیا، حضور تاریخی و اجتماعی مهمی دارد.
گروههای مذهبی دیگر شامل موارد زیر هستند:
- کاتولیکهای رومی.
- پروتستانها.
- مسلمانان.
- یهودیان.
- جوامع ارمنی مسیحی.
- افراد فاقد وابستگی دینی.
اسلام در اوکراین بهویژه در میان تاتارهای کریمه حضور تاریخی دارد.
سبک زندگی
سبک زندگی در اوکراین ترکیبی از سنتهای اسلاوی شرقی، فرهنگ شهری اروپای شرقی و ویژگیهای منطقهای است.
خانواده، جشنهای مذهبی و ملی، موسیقی محلی، غذاهای سنتی و فعالیتهای فرهنگی از عناصر مهم زندگی اجتماعی هستند.
جنگ و مهاجرت نیز در سالهای اخیر بر الگوهای زندگی خانوادگی و اجتماعی تأثیر گذاشتهاند.
زبان و ارتباطات اجتماعی
زبان اوکراینی برای زندگی روزمره، امور اداری و ارتباطات رسمی اهمیت دارد.
زبان روسی نیز در بخشی از جامعه رایج است، اما زبان رسمی کشور اوکراینی است.
زبان انگلیسی در بخشهایی از جامعه دانشگاهی، فناوری و تجارت بینالمللی کاربرد دارد.
کیفیت زندگی
اوکراین پیش از جنگ از نظر هزینه زندگی، آموزش، خدمات شهری، فرهنگ و دسترسی به طبیعت ویژگیهای قابلتوجهی داشت.
در شرایط کنونی، امنیت، دسترسی به انرژی، مسکن، خدمات درمانی و ثبات اقتصادی از مهمترین عوامل تعیینکننده کیفیت زندگی در این کشور هستند.
منابع طبیعی
اوکراین از نظر منابع طبیعی دارای ذخایر مهمی است.
مهمترین منابع طبیعی و معدنی آن عبارتاند از:
- سنگ آهن.
- زغالسنگ.
- منگنز.
- تیتانیوم.
- گرافیت.
- اورانیوم.
- نمک.
- گاز طبیعی.
- مواد معدنی صنعتی.
- زمینهای کشاورزی حاصلخیز.
خاک سیاه یا چرنوزم (Chernozem) از مهمترین مزیتهای طبیعی کشاورزی اوکراین است و این کشور را به یکی از تولیدکنندگان مهم محصولات کشاورزی اروپا تبدیل کرده است.
اقتصاد اوکراین
اقتصاد اوکراین پیش از جنگ بر پایه کشاورزی، صنایع سنگین، فلزات، انرژی، ماشینآلات، فناوری اطلاعات و خدمات شکل گرفته بود.
این کشور به دلیل خاک حاصلخیز و تولید محصولات کشاورزی از تولیدکنندگان مهم غلات و روغن آفتابگردان در جهان محسوب میشد.
با آغاز جنگ در سال ۲۰۱۴ و بهویژه تهاجم گسترده سال ۲۰۲۲، ساختار اقتصادی کشور با آسیبهای گسترده روبهرو شد.
وضعیت اقتصادی در سال ۲۰۲۶
بر اساس ارزیابی صندوق بینالمللی پول در مشاوره ماده چهارم سال ۲۰۲۶، رشد واقعی اقتصاد اوکراین برای سال ۲۰۲۶ در محدوده ۱ تا ۱٫۶ درصد پیشبینی شده است.
همچنین بر اساس پایگاه چشمانداز اقتصاد جهانی صندوق بینالمللی پول در اکتبر ۲۰۲۶، برخی شاخصهای اقتصادی اوکراین به شرح زیر بودهاند:
| شاخص | برآورد سال ۲۰۲۶ |
|---|---|
| تولید ناخالص داخلی اسمی | حدود ۲۲۹٫۴ میلیارد دلار |
| تولید ناخالص داخلی سرانه اسمی | حدود ۷٬۰۸۰ دلار |
| تورم متوسط سالانه | حدود ۸٫۹ درصد |
| نرخ بیکاری | حدود ۱۰٫۲ درصد |
| بدهی ناخالص دولت | حدود ۱۱۱٫۸ درصد تولید ناخالص داخلی |
| رشد واقعی اقتصاد | حدود ۱ تا ۱٫۶ درصد در برآورد مشاوره ماده چهارم |
این شاخصها پیشبینی یا برآورد هستند و عملکرد نهایی سال ۲۰۲۶ را نشان نمیدهند.
هزینه بازسازی اوکراین
جنگ آسیب گستردهای به زیرساختها، ساختمانهای مسکونی، صنایع، شبکه حملونقل و تأسیسات انرژی اوکراین وارد کرده است.
بر اساس پنجمین ارزیابی مشترک نیازهای بازسازی و احیای اوکراین (RDNA5) که در فوریه ۲۰۲۶ توسط دولت اوکراین، بانک جهانی، اتحادیه اروپا و سازمان ملل منتشر شد، هزینه بازسازی و احیای کشور تا پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۵۸۸ میلیارد دلار برآورد شده است.
در همین ارزیابی، خسارت مستقیم واردشده به زیرساختها و داراییهای کشور بیش از ۱۹۵ میلیارد دلار گزارش شده است.
بخشهای مسکن، انرژی، حملونقل و صنایع از حوزههای بهشدت آسیبدیده هستند. <Cite refs={["turn412857search9","turn983174search7","turn983174search3"]}/>
کشاورزی
کشاورزی یکی از مزیتهای اقتصادی و تاریخی اوکراین است.
این کشور به دلیل وجود زمینهای حاصلخیز چرنوزم، یکی از تولیدکنندگان مهم محصولات کشاورزی اروپا بوده است.
مهمترین محصولات کشاورزی عبارتاند از:
- گندم.
- ذرت.
- جو.
- آفتابگردان.
- سویا.
- کلزا.
- چغندرقند.
- سیبزمینی.
- سبزیجات.
- میوهها.
روغن آفتابگردان از مهمترین محصولات صادراتی اوکراین است.
صنایع فولاد و فلزات
اوکراین از نظر منابع سنگ آهن، زغالسنگ و مواد معدنی صنعتی ظرفیت قابلتوجهی دارد.
پیش از جنگ، صنایع فولاد و متالورژی از مهمترین بخشهای اقتصاد کشور بودند.
مراکز صنعتی شرق و جنوب اوکراین در این حوزه نقش مهمی داشتند، اما بسیاری از تأسیسات آنها در سالهای جنگ آسیب دیدهاند یا از دسترس دولت خارج شدهاند.
فناوری اطلاعات
صنعت فناوری اطلاعات و خدمات نرمافزاری یکی از بخشهای مهم اقتصاد اوکراین است.
شرکتهای اوکراینی در زمینههای زیر فعالیت میکنند:
- توسعه نرمافزار.
- خدمات فناوری اطلاعات.
- برنامهنویسی.
- امنیت سایبری.
- هوش مصنوعی.
- بازیهای رایانهای.
- خدمات برونسپاری فناوری.
- تجارت الکترونیکی.
شهرهای کییف، لویو، خارکیف و دنیپرو از مراکز مهم فعالیت شرکتهای فناوری بودهاند.
صنایع هوافضا و مهندسی
اوکراین از میراث صنعتی اتحاد شوروی در زمینه هوافضا و مهندسی برخوردار است.
شرکت آنتونوف (Antonov) از شناختهشدهترین نامهای صنعت هواپیماسازی این کشور است.
همچنین صنایع تولید موتور، تجهیزات صنعتی، توربین و ماشینآلات در اقتصاد اوکراین اهمیت تاریخی دارند.
بازار تاریخی کییف و محله پودیل (Podil)
پودیل از محلههای تاریخی کییف است و دارای ساختمانهای قدیمی، کلیساها، بازارها و خیابانهای سنتی است.
ساحل دریای سیاه در اوکراین
سواحل دریای سیاه در مناطق اودسا، میکولائیف و دیگر بخشهای جنوبی کشور از مقصدهای سنتی گردشگری تابستانی بودهاند؛ اما شرایط امنیتی و نظامی فعلی محدودیتهای جدی برای استفاده گردشگری از این مناطق ایجاد کرده است.
بازار کار
بخشهای مهم بازار کار اوکراین عبارتاند از:
- فناوری اطلاعات.
- کشاورزی.
- صنایع غذایی.
- مهندسی.
- داروسازی.
- تولید صنعتی.
- آموزش.
- پزشکی و سلامت.
- خدمات مالی.
- حملونقل و لجستیک.
تأثیر جنگ بر اشتغال
جنگ موجب تعطیلی یا آسیب به برخی شرکتها و کارخانهها، جابهجایی نیروی کار، مهاجرت متخصصان و تغییر ساختار بازار کار شده است.
از سوی دیگر، فعالیت در حوزههای بازسازی، فناوری دفاعی، انرژی و خدمات دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
شهرهای دارای وضعیت ویژه
دو شهر اوکراین دارای وضعیت اداری ویژه هستند:
۱. کییف (Kyiv): پایتخت کشور و دارای جایگاه اداری مستقل در سطح اصلی تقسیمات کشوری.
۲. سواستوپول (Sevastopol): شهری بندری در شبهجزیره کریمه که بر اساس قانون اساسی اوکراین وضعیت ویژه دارد و در اشغال روسیه است.
اصلاحات اداری محلی
در سال ۲۰۲۰، اوکراین اصلاحات گستردهای را در تقسیمات اداری محلی اجرا کرد.
بر اساس این اصلاحات، ساختار شهرستانها (Raions) بازطراحی شد و تعداد آنها به ۱۳۶ شهرستان کاهش یافت.
همچنین نظام جوامع سرزمینی یا هِرومادا (Hromada) برای تقویت خودگردانی محلی توسعه پیدا کرد.
این اصلاحات با هدف افزایش کارآمدی مدیریت محلی، توزیع منابع و تقویت دولتهای محلی اجرا شدند.
شهرهای مهم اوکراین
کییف (Kyiv)
کییف پایتخت و بزرگترین مرکز سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی اوکراین است.
این شهر در کنار رود دنیپرو قرار دارد و از مهمترین شهرهای تاریخی اروپای شرقی محسوب میشود.
جاذبههای مهم کییف عبارتاند از:
- کلیسای جامع سنت سوفیا.
- صومعه کییف پچرسک لاورا.
- میدان استقلال.
- خیابان خِرِشچاتیک.
- دروازه طلایی.
- کلیسای سنت میخائیل.
- موزه ملی تاریخ اوکراین.
- مجسمه سرزمین مادری.
- خانه اپرای ملی اوکراین.
خارکیف (Kharkiv)
خارکیف در شمال شرق کشور واقع شده و یکی از مراکز مهم دانشگاهی، صنعتی و علمی اوکراین است.
این شهر دارای دانشگاههای بزرگ، مراکز پژوهشی، کارخانهها و زیرساختهای صنعتی است.
خارکیف در نزدیکی مرز روسیه قرار دارد و در جنگ آسیبهای گستردهای دیده است.
اودسا (Odesa)
اودسا یکی از مهمترین شهرهای بندری اوکراین در ساحل دریای سیاه است.
این شهر به معماری تاریخی، فرهنگ چندملیتی، بندر، اپرا و پلههای مشهور پوتمکین شهرت دارد.
لویو (Lviv)
لویو در غرب اوکراین قرار دارد و یکی از مهمترین مراکز تاریخی و فرهنگی کشور است.
این شهر به معماری اروپای مرکزی، میدان بازار، کلیساهای تاریخی، کافهها و دانشگاههای قدیمی شهرت دارد.
دنیپرو (Dnipro)
دنیپرو در مرکز شرقی کشور و در کنار رود دنیپرو قرار دارد.
این شهر از مراکز مهم صنعتی، مهندسی، هوافضا و پژوهشهای فناوری اوکراین محسوب میشود.
زاپوریژیا (Zaporizhzhia)
این شهر در جنوب شرقی کشور و در کنار رود دنیپرو قرار دارد.
زاپوریژیا از نظر تاریخی با قزاقهای زاپوریژی و همچنین صنعت فولاد، انرژی و نیروگاه هستهای زاپوریژیا مرتبط است.
نیروگاه هستهای زاپوریژیا در نزدیکی شهر انرهودار قرار دارد و از زمان اشغال منطقه تحت کنترل روسیه است.
چرنیهیف (Chernihiv)
چرنیهیف در شمال اوکراین واقع شده و از شهرهای تاریخی مهم دوره روس کییفی است.
کلیساهای قدیمی، بناهای مذهبی و معماری تاریخی از ویژگیهای این شهر هستند.
پولتاوا (Poltava)
پولتاوا در مرکز کشور قرار دارد و به تاریخ سیاسی و نظامی اوکراین، بهویژه نبرد پولتاوا در سال ۱۷۰۹، شهرت دارد.
وینیتسیا (Vinnytsia)
وینیتسیا در مرکز غربی اوکراین قرار دارد و یکی از مراکز مهم شهری، خدماتی و اقتصادی منطقه است.
چرنیوتسی (Chernivtsi)
چرنیوتسی در غرب اوکراین قرار دارد و به معماری تاریخی و تنوع فرهنگی و زبانی شهرت دارد.
دانشگاه ملی چرنیوتسی و ساختمان تاریخی اقامتگاه متروپولیتهای بوکوفینا از جاذبههای مهم آن هستند.
اوژهورود (Uzhhorod)
اوژهورود در غرب کشور و نزدیک مرز اسلواکی و مجارستان قرار دارد.
این شهر به معماری چندفرهنگی، قلعه تاریخی و موقعیت مرزی خود شهرت دارد.
ایوانو فرانکیفسک (Ivano-Frankivsk)
این شهر در غرب اوکراین و نزدیک کوههای کارپات قرار دارد و از مراکز مهم گردشگری و فرهنگی منطقه محسوب میشود.
میکولائیف (Mykolaiv)
میکولائیف در جنوب اوکراین قرار دارد و از مراکز تاریخی کشتیسازی و صنایع دریایی کشور بوده است.
خرسون (Kherson)
خرسون در جنوب کشور و در کنار رود دنیپرو قرار دارد و از مراکز مهم کشاورزی و بندری منطقه بوده است.
این شهر در جریان جنگ بارها در معرض درگیری و حملات نظامی قرار گرفته است.
سومی (Sumy)
سومی در شمال شرقی اوکراین و نزدیک مرز روسیه قرار دارد.
این شهر دارای دانشگاهها و مراکز صنعتی و کشاورزی است.
فرهنگ و آدابورسوم مردم اوکراین
فرهنگ اوکراین از سنتهای اسلاوی شرقی، مسیحیت ارتدوکس، میراث روستایی، ادبیات، موسیقی محلی، هنرهای دستی و تجربه تاریخی مردم این کشور شکل گرفته است.
فرهنگ و هویت اوکراینی
زبان اوکراینی، موسیقی فولکلور، پوشاک سنتی، آیینهای مذهبی و نمادهای ملی در هویت فرهنگی این کشور نقش مهمی دارند.
یکی از نمادهای مشهور فرهنگی، گلدوزی سنتی اوکراینی است که با نام ویشیوانکا (Vyshyvanka) شناخته میشود.
این پوشاک دارای طرحها و نقوش متنوع منطقهای است.
ادبیات
ادبیات اوکراین تاریخ طولانی دارد و با زبان، هویت ملی و تحولات سیاسی کشور پیوند خورده است.
از نویسندگان و شاعران مشهور اوکراینی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تاراس شوچنکو (Taras Shevchenko): شاعر، نویسنده و هنرمند برجسته قرن نوزدهم که یکی از مهمترین چهرههای فرهنگی و ملی اوکراین محسوب میشود.
ایوان فرانکو (Ivan Franko): شاعر، نویسنده و اندیشمند اجتماعی.
لسیا اوکراینکا (Lesya Ukrainka): شاعر و نمایشنامهنویس برجسته.
میخایلو کوتسیوبینسکی (Mykhailo Kotsiubynsky): نویسنده مشهور داستان و رمان.
والریان پیدموهیلنی (Valerian Pidmohylny): از نویسندگان مهم ادبیات مدرن اوکراین.
موسیقی
موسیقی فولکلور اوکراین یکی از بخشهای مهم فرهنگ کشور است.
سازهای سنتی آن عبارتاند از:
- باندورا (Bandura).
- کوبزا (Kobza).
- هاردی گاردی.
- تسیمبالی.
- ویولن.
- سازهای بادی محلی.
باندورا یکی از شناختهشدهترین سازهای موسیقی سنتی اوکراین است.
هنرهای دستی
از هنرهای سنتی اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- گلدوزی ویشیوانکا.
- سفالگری.
- نقاشی پتریکیوکا.
- ساخت تخممرغهای تزیینی پیسانکا (Pysanka).
- بافتنی و صنایع دستی.
- منبتکاری.
- تولید محصولات چوبی سنتی.
جشنها و مناسبتهای فرهنگی
از مهمترین مناسبتهای فرهنگی و ملی اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- روز استقلال، ۲۴ اوت.
- روز قانون اساسی، ۲۸ ژوئن.
- روز پرچم ملی، ۲۳ اوت.
- روز ویشیوانکا.
- کریسمس.
- عید پاک.
- ایوان کوپالا (Ivan Kupala).
- جشن مالانکا.
- جشنهای برداشت محصول.
- مناسبتهای مرتبط با یادبودهای تاریخی.
سنتهای مذهبی
مسیحیت ارتدوکس و کلیسای کاتولیک یونانی در بخشهایی از جامعه اوکراین نقش مهمی در آیینها و جشنهای مذهبی دارند.
جشن کریسمس و عید پاک از مناسبتهای مهم مذهبی کشور هستند.
غذاهای معروف اوکراین
آشپزی اوکراین از سنتهای روستایی، کشاورزی، دامپروری و فرهنگ غذایی اروپای شرقی تأثیر گرفته است.
گندم، چغندر، سیبزمینی، کلم، قارچ، گوشت، لبنیات و سبزیجات از مواد اصلی آشپزی سنتی این کشور هستند.
بورشت (Borshch)
بورشت یکی از شناختهشدهترین غذاهای اوکراینی است.
این سوپ معمولاً با چغندر، کلم، سیبزمینی، هویج، پیاز و گاهی گوشت تهیه میشود.
بورشت در فرهنگ غذایی اوکراین اهمیت ویژهای دارد و در سال ۲۰۲۲ فرهنگ تهیه آن در فهرست میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری یونسکو ثبت شد.
وارنیکی (Varenyky)
وارنیکی نوعی خمیر شکمپر است که با مواد مختلفی مانند سیبزمینی، پنیر، کلم، گوشت یا گیلاس تهیه میشود.
این غذا از خوراکیهای بسیار محبوب اوکراین است.
هولوبتسی (Holubtsi)
نوعی دلمه کلم است که با برنج، گوشت و سبزیجات تهیه میشود.
درونی (Deruny)
درونی نوعی پنکیک سیبزمینی است که معمولاً با خامه ترش سرو میشود.
سالو (Salo)
سالو چربی نمکسود یا فرآوریشده خوک است که در آشپزی سنتی اوکراین جایگاه خاصی دارد.
هلوشتسی (Holodets)
نوعی غذای ژلهای گوشتی است که از عصاره و تکههای گوشت تهیه میشود.
بانوش (Banosh)
غذایی سنتی از منطقه کوهستانی کارپات است که معمولاً از آرد ذرت، خامه و پنیر تهیه میشود.
کاتلتای کییفی (Chicken Kyiv)
یکی از غذاهای معروفی است که در آشپزی بینالمللی با نام کییف شناخته میشود.
این غذا از سینه مرغ رولشده با کره و ادویه تهیه میشود و سپس سرخ یا پخته میشود.
ناپلئون اوکراینی و دسرها
از دسرهای مشهور اوکراینی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کیک کیف (Kyiv Cake).
- پنیرکیک سنتی.
- پامپوشکی.
- نالیسنیکی.
- کیک عسل.
- دسرهای تهیهشده با گیلاس و میوههای جنگلی.
ورزش در اوکراین
ورزش در اوکراین از اهمیت فرهنگی و اجتماعی زیادی برخوردار است و این کشور در رشتههایی مانند بوکس، کشتی، ژیمناستیک، شمشیربازی، وزنهبرداری و فوتبال ورزشکاران برجستهای داشته است.
فوتبال
فوتبال محبوبترین ورزش این کشور است.
از باشگاههای معروف اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دینامو کییف (Dynamo Kyiv).
- شاختار دونتسک (Shakhtar Donetsk).
- دنیپرو.
- زوریا لوهانسک.
- کارپاتی لویو.
شاختار دونتسک و دینامو کییف از شناختهشدهترین باشگاههای فوتبال اروپای شرقی هستند.
تیم ملی فوتبال
تیم ملی فوتبال اوکراین در مسابقات بینالمللی اروپا و جهان حضور داشته است.
مهمترین موفقیت تاریخی آن رسیدن به مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۰۶ است.
بوکس
اوکراین از کشورهای مهم در رشته بوکس حرفهای و آماتور است.
از بوکسورهای مشهور این کشور میتوان به برادران کلیچکو، واسیلی لوماچنکو و اولکساندر اوسیک اشاره کرد.
ژیمناستیک و ورزشهای المپیکی
اوکراین در رشته ژیمناستیک ورزشی، ژیمناستیک ریتمیک، شمشیربازی و وزنهبرداری سابقه قابلتوجهی دارد.
سایر ورزشها
- کشتی.
- شنا.
- دوومیدانی.
- تنیس.
- والیبال.
- بسکتبال.
- اسکی.
- قایقرانی.
- شطرنج.
- ورزشهای رزمی.
گردشگری و جاذبههای دیدنی اوکراین
اوکراین دارای آثار تاریخی، معماری مذهبی، شهرهای فرهنگی، جنگلها، کوهستانها، سواحل و مناطق طبیعی متنوعی است.
با این حال، باید تأکید کرد که در تاریخ نگارش این مقاله، ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، این کشور همچنان درگیر جنگ است.
بنابراین معرفی جاذبههای زیر جنبه جغرافیایی و فرهنگی دارد و به معنای توصیه به سفر در شرایط فعلی نیست. وضعیت دسترسی و امنیت هر منطقه باید بر اساس اطلاعیههای رسمی همان زمان بررسی شود.
کلیسای جامع سنت سوفیا (Saint Sophia Cathedral)
این کلیسا در کییف قرار دارد و از مهمترین آثار معماری مذهبی تاریخی اوکراین است.
ساختمان آن به دوره روس کییفی بازمیگردد و به دلیل موزاییکها، نقاشیهای دیواری و معماری تاریخی شهرت دارد.
صومعه کییف پچرسک لاورا (Kyiv Pechersk Lavra)
این مجموعه یکی از مهمترین مراکز تاریخی مسیحیت ارتدوکس در اروپای شرقی است.
مجموعهای از کلیساها، غارهای زیرزمینی، بناهای مذهبی و آثار تاریخی در آن قرار دارند.
میدان استقلال کییف (Maidan Nezalezhnosti)
این میدان مرکز تاریخی و سیاسی کییف است و در رویدادهای مهم سیاسی و اجتماعی اوکراین نقش داشته است.
خیابان خِرِشچاتیک (Khreshchatyk)
یکی از خیابانهای اصلی کییف است که مراکز تجاری، فرهنگی و اداری مهمی در اطراف آن قرار دارند.
شهر لویو (Lviv)
مرکز تاریخی لویو به دلیل معماری اروپای مرکزی، کلیساها، میدان بازار، ساختمانهای تاریخی و فرهنگ کافهنشینی شهرت دارد.
میدان بازار لویو (Rynok Square)
این میدان مرکز اصلی بخش تاریخی لویو است و ساختمانهای معماری رنسانس، باروک و سبکهای اروپایی در اطراف آن قرار دارند.
۷. تالار اپرای لویو (Lviv National Academic Theatre of Opera and Ballet)
یکی از بناهای مشهور معماری و هنری اوکراین است که در اواخر قرن نوزدهم ساخته شده است.
شهر اودسا (Odesa)
اودسا به دلیل معماری تاریخی، بندر دریایی، بناهای فرهنگی و ساختمانهای کلاسیک خود شهرت دارد.
پلکان پوتمکین (Potemkin Stairs)
این پلکان مشهور در اودسا قرار دارد و یکی از نمادهای معماری شهر محسوب میشود.
۱۰. خانه اپرای اودسا (Odesa National Academic Theatre of Opera and Ballet)
یکی از بناهای برجسته معماری اودساست و به سبکهای باروک و معماری اروپایی قرن نوزدهم ارتباط دارد.
کوهستانهای کارپات (Carpathian Mountains)
کوههای کارپات در غرب اوکراین قرار دارند و از مهمترین مناطق طبیعی و گردشگری کشور هستند.
این منطقه برای کوهنوردی، طبیعتگردی، اسکی، بازدید از روستاهای سنتی و آشنایی با فرهنگ محلی اهمیت دارد.
قله هوورلا (Hoverla)
بلندترین قله اوکراین است و در رشتهکوه کارپات قرار دارد.
این قله یکی از مقصدهای مشهور کوهنوردی کشور محسوب میشود.
دریاچه سینویر (Lake Synevyr)
این دریاچه در منطقه کوهستانی کارپات قرار دارد و یکی از جاذبههای طبیعی مشهور اوکراین است.
قلعه کامنتس پودیلسکی (Kamianets-Podilskyi Castle)
این قلعه تاریخی در غرب اوکراین قرار دارد و بر فراز دره و رودخانهای زیبا ساخته شده است.
قلعه خوتین (Khotyn Fortress)
خوتین یکی از بناهای نظامی تاریخی مهم اوکراین است که در کنار رود دنیستر قرار دارد.
۱۶. مجموعه معماری چرنیوتسی (Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans)
این مجموعه تاریخی در شهر چرنیوتسی قرار دارد و امروزه بخشی از دانشگاه ملی چرنیوتسی است.
پارک سوفیویوکا (Sofiyivka Park)
این پارک تاریخی در شهر اومان واقع شده و از نمونههای مهم طراحی باغ و فضای سبز تاریخی در اروپای شرقی است.
ذخیرهگاه آسپانیا نووا (Askania-Nova)
این منطقه حفاظتشده در جنوب اوکراین قرار دارد و به استپهای طبیعی، حیات وحش و پوشش گیاهی ویژه خود شهرت دارد.
این منطقه از نظر تنوع زیستی و حفاظت از اکوسیستمهای استپی اهمیت فراوانی دارد.
دلتای دانوب (Danube Delta)
بخش اوکراینی دلتای دانوب در جنوب غرب کشور قرار دارد و از مناطق مهم تالابی و زیستگاه پرندگان مهاجر محسوب میشود.
منطقه چرنوبیل (Chernobyl Exclusion Zone)
منطقه پیرامون نیروگاه هستهای چرنوبیل پس از حادثه سال ۱۹۸۶ به محدوده حفاظتشده و محدودیتدار تبدیل شد.
این منطقه از نظر علمی، تاریخی و زیستمحیطی اهمیت دارد.
بازدید از این محدوده در شرایط جنگی و امنیتی فعلی نباید بدون مجوز و تأیید رسمی مورد بررسی قرار گیرد.
جزیره خارتیسیا (Khortytsia Island)
این جزیره در رود دنیپرو و نزدیکی شهر زاپوریژیا قرار دارد و به تاریخ قزاقهای اوکراینی و میراث فرهنگی منطقه مرتبط است.
۲۲. شهر باستانی خرسونِسوس (Ancient City of Tauric Chersonese)
این شهر باستانی در سواستوپول، شبهجزیره کریمه، قرار دارد و یکی از مهمترین آثار باستانی مرتبط با تمدن یونانی در شمال دریای سیاه است.
این منطقه از نظر بینالمللی بخشی از قلمرو اوکراین شناخته میشود و در حال حاضر تحت اشغال روسیه است.
منطقه بوکوفینا (Bukovyna)
بوکوفینا در غرب اوکراین قرار دارد و به میراث چندفرهنگی، بناهای تاریخی و سنتهای معماری خاص شهرت دارد.
میراث جهانی یونسکو در اوکراین
اوکراین دارای هشت اثر ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو است.
از این مجموعه، هفت اثر فرهنگی و یک اثر طبیعی هستند.
۱. کلیسای جامع سنت سوفیا و مجموعه صومعه کییف پچرسک لاورا
سال ثبت: ۱۹۹۰
این اثر شامل مجموعه تاریخی و مذهبی مهم شهر کییف است.
کلیسای سنت سوفیا و صومعه پچرسک لاورا از مهمترین نمادهای تاریخ مذهبی و معماری اوکراین هستند.
۲. مجموعه تاریخی مرکز شهر لویو (Lviv Historic Centre)
سال ثبت: ۱۹۹۸
مرکز تاریخی لویو به دلیل معماری متنوع، خیابانها، میدانهای تاریخی و ترکیب سبکهای اروپای مرکزی در یونسکو ثبت شده است.
کمان ژئودزی استرووه (Struve Geodetic Arc)
سال ثبت: ۲۰۰۵
این مجموعه علمی و تاریخی در چند کشور اروپایی امتداد دارد و برای اندازهگیری دقیق شکل و ابعاد زمین مورد استفاده قرار گرفته است.
۴. جنگلهای باستانی و کهن راش کارپات و سایر مناطق اروپا
سال ثبت: ۲۰۰۷ و گسترش در سالهای بعد
این اثر طبیعی شامل جنگلهای کهن راش در چند کشور اروپایی از جمله اوکراین است.
اقامتگاه متروپولیتهای بوکوفینا و دالماسی
سال ثبت: ۲۰۱۱
این مجموعه در شهر چرنیوتسی قرار دارد و یکی از آثار مهم معماری و فرهنگی منطقه بوکوفینا محسوب میشود.
شهر باستانی تائوریک خرسونِسوس و اطراف آن
سال ثبت: ۲۰۱۳
این مجموعه باستانی در شبهجزیره کریمه قرار دارد و به تمدن یونانی و تاریخ سکونت در سواحل شمالی دریای سیاه ارتباط دارد.
۷. کلیساهای چوبی منطقه کارپات در لهستان و اوکراین
سال ثبت: ۲۰۱۳
این مجموعه شامل کلیساهای چوبی تاریخی در مناطق کارپات دو کشور لهستان و اوکراین است.
مرکز تاریخی اودسا
سال ثبت: ۲۰۲۳
این مجموعه شامل بخشهایی از بافت تاریخی شهر اودسا و بناهای معماری آن است.
آثار در فهرست میراث جهانی در خطر
به دلیل جنگ و تهدیدهای ناشی از حملات نظامی، سه اثر اوکراین در فهرست میراث جهانی در خطر یونسکو باقی ماندهاند:
- کلیسای سنت سوفیا و صومعه کییف پچرسک لاورا.
- مرکز تاریخی لویو.
- مرکز تاریخی اودسا.
کمیته میراث جهانی یونسکو در ژوئیه ۲۰۲۶ ادامه حضور این سه اثر در فهرست میراث جهانی در خطر را تأیید کرد. <Cite refs={["turn412857search0","turn983174search10"]}/>
بهترین زمان سفر به اوکراین
در شرایط عادی، بهترین زمان سفر به اوکراین به نوع مقصد و فعالیت گردشگر بستگی دارد.
بهار: آوریل تا ژوئن
برای بازدید از شهرها، پارکها و مناطق طبیعی مناسب است.
تابستان: ژوئن تا اوت
برای سفر به مناطق کوهستانی کارپات، شهرهای تاریخی و سواحل دریای سیاه مناسب بوده است.
پاییز: سپتامبر تا اکتبر
برای طبیعتگردی در مناطق غربی و بازدید از جنگلها و شهرهای تاریخی فصل مناسبی محسوب میشود.
زمستان: دسامبر تا فوریه
برای ورزشهای برفی و اسکی در مناطق کارپات مناسب است.
هشدار بسیار مهم درباره شرایط سفر در سال ۲۰۲۶
این تقسیمبندی فصلی صرفاً اطلاعات اقلیمی و گردشگری است و توصیه به سفر در شرایط فعلی نیست.
مطابق اطلاعیه این وزارتخانه، درگیری نظامی ادامه دارد، حملات موشکی و پهپادی تقریباً روزانه رخ میدهند، زیرساختهای انرژی و حملونقل هدف قرار میگیرند و حریم هوایی کشور بسته است.
همچنین در برخی شهرها مقررات منع رفتوآمد شبانه برقرار است و وضعیت امنیتی ممکن است بهسرعت تغییر کند.
بنابراین هرگونه سفر به اوکراین باید تنها پس از بررسی هشدارهای رسمی دولتها، شرایط مرزی، محدودیتهای ورود و خروج و وضعیت امنیتی منطقه مقصد بررسی شود.
زندگی در اوکراین
اوکراین دارای شهرهای بزرگ، دانشگاهها، صنایع، مراکز فناوری و مناطق روستایی متنوع است.
پیش از جنگ، هزینه زندگی نسبتاً پایینتر از بسیاری از کشورهای اروپای غربی و وجود نیروی انسانی متخصص از ویژگیهای این کشور بود.
با این حال، جنگ شرایط زندگی در مناطق مختلف را بهشدت تغییر داده است.
هزینه زندگی
هزینه زندگی در اوکراین به شهر و منطقه بستگی دارد.
در شرایط عادی، هزینه مسکن، خوراک و خدمات در بسیاری از شهرهای اوکراین نسبت به پایتختهای بزرگ اروپای غربی کمتر بود.
شهر کییف معمولاً یکی از گرانترین مراکز زندگی کشور محسوب میشد.
آموزش و دانشگاهها در اوکراین
اوکراین از کشورهای دارای سنت دانشگاهی و علمی قدیمی در اروپای شرقی است.
دانشگاههای این کشور در زمینههایی مانند مهندسی، پزشکی، علوم پایه، کشاورزی، فناوری اطلاعات، علوم انسانی و اقتصاد فعالیت میکنند.
ساختار آموزش عمومی
نظام آموزشی اوکراین شامل مراحل اصلی زیر است:
آموزش پیشدبستانی
برای کودکان پیش از ورود به مدرسه ارائه میشود.
آموزش ابتدایی
این مرحله معمولاً چهار سال ادامه دارد.
آموزش متوسطه پایه
پس از دوره ابتدایی، دانشآموزان وارد دوره متوسطه پایه میشوند که در ساختار اصلاحشده آموزش عمومی پنج سال در نظر گرفته شده است.
آموزش متوسطه تخصصی
این مرحله شامل دوره پایانی آموزش عمومی است و دانشآموزان را برای ورود به دانشگاه یا مسیرهای فنی و حرفهای آماده میکند.
اصلاحات آموزش نوین اوکراین با عنوان «مدرسه جدید اوکراین» (New Ukrainian School) شناخته میشود و اجرای تدریجی الگوی دوازدهساله آموزش عمومی از اهداف آن است.
آموزش عالی
آموزش عالی در اوکراین شامل دانشگاهها، مؤسسات تخصصی، آکادمیها و مراکز فنی و علمی است.
از دانشگاههای مهم اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. دانشگاه ملی تاراس شوچنکو کییف (Taras Shevchenko National University of Kyiv)
یکی از دانشگاههای مهم و تاریخی اوکراین است و در رشتههای علوم انسانی، حقوق، علوم پایه، اقتصاد و علوم اجتماعی فعالیت دارد.
۲. مؤسسه پلیتکنیک کییف (Igor Sikorsky Kyiv Polytechnic Institute)
یکی از مراکز برجسته مهندسی و فناوری در اروپای شرقی است.
حوزههای مهم آن شامل مهندسی، فناوری اطلاعات، الکترونیک، مکانیک و علوم کاربردی است.
۳. دانشگاه ملی لویو ایوان فرانکو (Ivan Franko National University of Lviv)
از دانشگاههای قدیمی و مهم اوکراین است و در حوزههای علوم انسانی، علوم پایه، حقوق، اقتصاد و علوم اجتماعی فعالیت دارد.
۴. دانشگاه ملی پلیتکنیک لویو (Lviv Polytechnic National University)
از مراکز مهم مهندسی، معماری، فناوری و علوم کاربردی در غرب اوکراین است.
۵. دانشگاه ملی کارازین خارکیف (V. N. Karazin Kharkiv National University)
یکی از دانشگاههای تاریخی کشور است که در رشتههای علوم پایه، پزشکی، علوم انسانی و علوم اجتماعی فعالیت دارد.
دانشگاه ملی فنی خارکیف (Kharkiv Polytechnic Institute)
این دانشگاه در زمینه مهندسی، فناوری، برق، مکانیک، صنایع و علوم کاربردی شناخته میشود.
۷. دانشگاه ملی اودسا ایلیا مچنیکوف (Odesa I. I. Mechnikov National University)
از مراکز علمی مهم جنوب اوکراین است و در حوزههای علوم طبیعی، علوم انسانی و علوم اجتماعی فعالیت میکند.
۸. آکادمی ملی دانشگاه کییف ـ موهیلا (National University of Kyiv-Mohyla Academy)
یکی از مؤسسات تاریخی آموزش عالی اوکراین است که در حوزههای علوم اجتماعی، علوم انسانی، حقوق و علوم پایه فعالیت دارد.
۹. دانشگاه ملی پزشکی بوگومولتس (Bogomolets National Medical University)
یکی از مراکز مهم آموزش پزشکی در کییف است.
۱۰. دانشگاه ملی پزشکی لویو دانایلو هالیتسکی (Danylo Halytsky Lviv National Medical University)
یکی از دانشگاههای مهم پزشکی و علوم سلامت اوکراین است.
دانشگاه ملی جنگلداری اوکراین
این مؤسسه در حوزه جنگلداری، منابع طبیعی، محیط زیست و علوم مرتبط با چوب فعالیت میکند.
۱۲. دانشگاه ملی علوم زیستی و محیط زیست اوکراین
این دانشگاه در حوزه کشاورزی، دامپزشکی، محیط زیست، منابع طبیعی و علوم زیستی شناخته میشود.
رشتههای علمی مهم
با توجه به پیشینه صنعتی و علمی اوکراین، رشتههای زیر در این کشور اهمیت دارند:
- مهندسی مکانیک.
- مهندسی برق.
- مهندسی هوافضا.
- مهندسی عمران.
- فناوری اطلاعات.
- علوم رایانه.
- پزشکی.
- داروسازی.
- کشاورزی.
- دامپزشکی.
- زیستشناسی.
- فیزیک.
- ریاضی.
- علوم مواد.
- امنیت سایبری.
- اقتصاد.
- علوم سیاسی.
- زبانشناسی.
آموزش عالی در شرایط جنگ
جنگ بر فعالیت دانشگاهها و نظام آموزشی اوکراین تأثیر جدی گذاشته است.
بخشی از دانشگاهها به مناطق امنتر منتقل شدهاند، آموزش مجازی در برخی مؤسسات توسعه یافته و شماری از ساختمانهای آموزشی آسیب دیدهاند.
نظام سلامت و خدمات درمانی اوکراین
نظام سلامت اوکراین ترکیبی از خدمات عمومی، بیمهای و خصوصی است.
پس از استقلال، اصلاحات مختلفی برای نوسازی نظام درمانی اجرا شدهاند و در سالهای اخیر، اصلاحات مالی و سازمانی در حوزه سلامت اهمیت بیشتری یافتهاند.
ویژگیهای نظام سلامت
- ارائه خدمات مراقبتهای اولیه.
- فعالیت بیمارستانهای عمومی و خصوصی.
- مراکز درمانی منطقهای.
- خدمات پزشکی تخصصی.
- برنامههای واکسیناسیون.
- مراقبتهای مادر و کودک.
- خدمات سلامت روان.
- خدمات توانبخشی.
- سامانههای الکترونیکی سلامت.
برنامه تضمین خدمات پزشکی
سازمان خدمات سلامت ملی اوکراین (National Health Service of Ukraine) در تأمین مالی و مدیریت پرداخت خدمات درمانی عمومی نقش مهمی دارد.
این سازمان با مراکز درمانی قراردادهایی منعقد میکند و هزینه برخی خدمات پزشکی را از منابع عمومی تأمین میکند.
بیمارستانهای مهم
از مراکز درمانی شناختهشده اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بیمارستان ملی تخصصی اوختماتدیت در کییف.
- مؤسسه ملی جراحی و پیوند شالیموف.
- بیمارستان دانشگاهی کییف.
- بیمارستان دانشگاهی لویو.
- بیمارستان منطقهای خارکیف.
- مؤسسات پزشکی تخصصی اودسا.
تأثیر جنگ بر نظام سلامت
حملات نظامی، آوارگی جمعیت، آسیب به زیرساختهای عمومی و اختلال در تأمین انرژی، فشار زیادی بر نظام سلامت اوکراین وارد کردهاند.
سازمان جهانی بهداشت در گزارش سالانه سال ۲۰۲۵ که در اوت ۲۰۲۶ منتشر شد، از آسیب به مراکز درمانی، نیازهای گسترده مرتبط با تروما، فشار بر خدمات اورژانس و نیازهای سلامت روان در مناطق درگیر جنگ خبر داده است.
بر اساس گزارش WHO، این سازمان در سال ۲۰۲۵ حدود ۱٫۹ میلیون نفر را با حمایت از خدمات درمانی و اورژانسی پوشش داده و مجموعه شرکای حوزه سلامت تحت هماهنگی این سازمان به ۲٫۳ میلیون نفر خدمات رساندهاند. <Cite refs={["turn412857search3","turn412857search10"]}/>
حملونقل در اوکراین
اوکراین پیش از جنگ دارای شبکه گستردهای از راهآهن، جاده، فرودگاه و بنادر دریایی بود.
این زیرساختها نقش مهمی در تجارت بینالمللی، حملونقل مسافر و اتصال مناطق صنعتی و کشاورزی کشور داشتهاند.
حملونقل هوایی
فرودگاه بینالمللی بوریسپیل (Boryspil International Airport) در نزدیکی کییف مهمترین فرودگاه بینالمللی کشور بود.
از دیگر فرودگاههای مهم اوکراین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- فرودگاه کییف ژولیانی.
- فرودگاه بینالمللی لویو.
- فرودگاه بینالمللی اودسا.
- فرودگاه خارکیف.
- فرودگاه دنیپرو.
- فرودگاه زاپوریژیا.
وضعیت فعلی: حریم هوایی اوکراین به دلیل جنگ بسته است و پروازهای تجاری عادی در فرودگاههای این کشور انجام نمیشوند. ورود و خروج مسافران عمدتاً از مسیرهای زمینی و از طریق کشورهای همسایه صورت میگیرد.
حملونقل ریلی
راهآهن یکی از مهمترین زیرساختهای حملونقل اوکراین است.
شرکت ملی راهآهن اوکراین با نام اوکرزالیزنیتسیا (Ukrzaliznytsia) فعالیت میکند.
شبکه ریلی در جابهجایی مسافر، غلات، مواد معدنی، کالاهای صنعتی و تجهیزات نقش مهمی داشته است.
ارتباط ریلی با لهستان، اسلواکی، مجارستان و رومانی نیز برای اتصال اوکراین به اروپا اهمیت دارد.
حملونقل جادهای
اوکراین دارای شبکهای از بزرگراهها و جادههای ملی است.
مهمترین محورهای جادهای کشور، شهرهای کییف، لویو، اودسا، خارکیف و دنیپرو را به یکدیگر و به کشورهای همسایه متصل میکنند.
حملونقل دریایی
بنادر دریای سیاه و دریای آزوف از مهمترین زیرساختهای اقتصادی اوکراین بودهاند.
از بنادر مهم کشور میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بندر اودسا.
- بندر چورنومورسک.
- بندر یوژنی یا پیودنی.
- بندر میکولائیف.
- بندر خرسون.
- بندر ماریوپل.
- بندر بردیانسک.
فعالیت برخی از این بنادر به دلیل اشغال نظامی یا خطرات امنیتی متوقف یا محدود شده است.
روابط خارجی و جایگاه بینالمللی اوکراین
اوکراین پس از استقلال در سال ۱۹۹۱ بهتدریج روابط خارجی گستردهای با کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی، آسیا و نهادهای بینالمللی برقرار کرد.
سیاست خارجی این کشور در سالهای اخیر بر دفاع از استقلال، تمامیت ارضی، همکاری با کشورهای غربی و همگرایی با اتحادیه اروپا متمرکز بوده است.
عضویت در سازمانهای بینالمللی
اوکراین عضو نهادها و سازمانهای زیر است:
- سازمان ملل متحد.
- سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE).
- شورای اروپا.
- سازمان تجارت جهانی (WTO).
- صندوق بینالمللی پول.
- بانک جهانی.
- بانک اروپایی بازسازی و توسعه.
- سازمان همکاری اقتصادی دریای سیاه.
- سازمان همکاری اقتصادی و توسعه در برخی چارچوبهای همکاری.
- مجامع منطقهای اروپایی.
رابطه با اتحادیه اروپا
اوکراین عضو اتحادیه اروپا نیست، اما از سال ۲۰۲۲ بهعنوان نامزد عضویت در این اتحادیه شناخته شده است.
مذاکرات رسمی الحاق اوکراین به اتحادیه اروپا در ژوئن ۲۰۲۴ آغاز شد.
عضویت در اتحادیه اروپا یکی از اهداف مهم سیاست خارجی و داخلی اوکراین محسوب میشود.
رابطه با ناتو
اوکراین عضو ناتو نیست، اما از سال ۱۹۹۱ با این سازمان همکاری رسمی داشته است.
در سالهای اخیر، همکاریهای امنیتی، آموزشی و نظامی میان اوکراین و کشورهای عضو ناتو گسترش یافتهاند.
درخواست عضویت اوکراین در ناتو به یکی از موضوعات مهم امنیتی در اروپا تبدیل شده است.
روابط با روسیه
روابط اوکراین و روسیه پس از استقلال در سال ۱۹۹۱ مجموعهای از همکاریها، اختلافات سیاسی و مناقشات امنیتی را تجربه کرده است.
اشغال کریمه در سال ۲۰۱۴، جنگ در دونباس و تهاجم گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲ روابط دو کشور را بهشدت تخریب کردهاند.
روابط با کشورهای اروپایی
لهستان، آلمان، فرانسه، بریتانیا، کشورهای بالتیک و کشورهای اسکاندیناوی از مهمترین شرکای سیاسی، اقتصادی و امنیتی اوکراین هستند.
کشورهای اتحادیه اروپا در زمینه کمکهای مالی، انسانی، بازسازی، پناهندگی و حمایت نظامی به اوکراین نقش داشتهاند.
روابط اوکراین و آمریکا
آمریکا یکی از شرکای مهم سیاسی و امنیتی اوکراین است.
کمکهای مالی، نظامی، اطلاعاتی و دیپلماتیک آمریکا در تحولات جنگ و سیاست خارجی اوکراین اهمیت زیادی داشتهاند.
روابط ایران و اوکراین
ایران و اوکراین پس از استقلال اوکراین روابط دیپلماتیک برقرار کردند.
زمینههای بالقوه همکاری میان دو کشور شامل موارد زیر بوده است:
- تجارت.
- کشاورزی و صنایع غذایی.
- ماشینآلات صنعتی.
- حملونقل.
- انرژی.
- آموزش عالی.
- همکاریهای علمی و فرهنگی.
- صنایع هوافضا.
با این حال، روابط دو کشور در سالهای اخیر تحت تأثیر موضوع جنگ اوکراین و ادعاها و اختلافات مرتبط با همکاریهای نظامی ایران و روسیه قرار گرفته است.
این موضوع بر روابط سیاسی دو کشور تأثیر منفی گذاشته است.
مخاطرات طبیعی و اقلیمی
اوکراین با برخی مخاطرات طبیعی روبهرو است:
- سیل در حوضه رودخانهها.
- خشکسالی در مناطق جنوبی و استپی.
- فرسایش خاک.
- آتشسوزی جنگلی.
- سرمای شدید و کولاک.
- گرمای شدید تابستانی.
- آلودگی آب و خاک.
- پیامدهای زیستمحیطی جنگ.
یکی از مهمترین مسائل زیستمحیطی اوکراین در دوران معاصر، آلودگی و تخریب برخی مناطق در پی جنگ و آسیب به زیرساختهای صنعتی و انرژی است.
انرژی
اوکراین دارای منابع انرژی متنوعی است:
- گاز طبیعی.
- زغالسنگ.
- انرژی هستهای.
- برقآبی.
- انرژی بادی.
- انرژی خورشیدی.
نیروگاههای هستهای از منابع مهم تأمین برق کشور هستند.
صنایع غذایی
صنایع غذایی اوکراین بر پایه کشاورزی گسترده کشور توسعه یافتهاند.
مهمترین فعالیتهای این بخش عبارتاند از:
- تولید روغن آفتابگردان.
- فرآوری غلات.
- صنایع لبنی.
- تولید گوشت.
- کنسروسازی.
- فرآوری میوه و سبزیجات.
- تولید شکر.
صنایع دفاعی
در پی جنگ، صنایع دفاعی اوکراین اهمیت بسیار بیشتری پیدا کردهاند.
این بخش شامل تولید و توسعه موارد زیر است:
- پهپادها.
- سامانههای جنگ الکترونیک.
- تجهیزات ارتباطی نظامی.
- مهمات.
- تجهیزات دفاعی.
- سامانههای شناسایی و نظارتی.
محصولات صادراتی
پیش از جنگ، مهمترین گروههای صادراتی اوکراین شامل موارد زیر بودند:
- غلات.
- روغن آفتابگردان.
- محصولات کشاورزی.
- سنگ آهن.
- فولاد.
- مواد معدنی.
- ماشینآلات.
- محصولات شیمیایی.
- خدمات فناوری اطلاعات.
شرکای تجاری
اتحادیه اروپا از مهمترین شرکای تجاری اوکراین است.
لهستان، آلمان، رومانی، ایتالیا، هلند، مجارستان و سایر کشورهای اروپایی از مقاصد مهم صادرات و واردات این کشور هستند.
بانکها و نظام مالی اوکراین
نظام مالی اوکراین تحت نظارت بانک ملی اوکراین (National Bank of Ukraine) فعالیت میکند.
این بانک مسئول سیاست پولی، انتشار پول ملی، نظارت بانکی، مدیریت ذخایر ارزی و برخی وظایف مرتبط با ثبات مالی کشور است.
بانکهای مهم اوکراین
از بانکهای شناختهشده این کشور میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پریواتبانک (PrivatBank).
- اوشچادبانک (Oschadbank).
- رایفایزن بانک اوکراین.
- یوکرسیببانک (UkrSibbank).
- یوکرگازبانک (Ukrgasbank).
- سنس بانک (Sense Bank).
- پیاوانتی بانک (PUMB).
واحد پول
واحد پول رسمی اوکراین گریونا (Ukrainian Hryvnia) است.
نماد آن ₴ و کد بینالمللی آن UAH است.
هر یک گریونا به ۱۰۰ کوپیک تقسیم میشود.
گریونا در سپتامبر ۱۹۹۶ جایگزین واحد پول قبلی، یعنی کاربووانتس، شد.
ویژگیهای نظام بانکی
خدمات بانکداری دیجیتال در اوکراین توسعه قابلتوجهی داشته است.
از ویژگیهای این نظام میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بانکداری اینترنتی.
- پرداخت با تلفن همراه.
- کارتهای بانکی.
- خدمات انتقال پول.
- سامانههای پرداخت الکترونیکی.
- خدمات بانکی کسبوکارها.
- احراز هویت دیجیتال.
سامانه دولتی و دیجیتال Diia نیز در برخی خدمات عمومی و ارتباطات دیجیتال شهروندان و دولت نقش مهمی ایفا میکند.
انرژی و محیط زیست در اوکراین
اوکراین از نظر منابع انرژی و زیرساختهای تولید برق، دارای ظرفیت قابلتوجهی است.
پیش از جنگ، نیروگاههای هستهای، حرارتی و برقآبی بخش مهمی از برق این کشور را تأمین میکردند.
انرژی هستهای
نیروگاههای هستهای نقش بسیار مهمی در تولید برق اوکراین دارند.
از نیروگاههای هستهای مهم کشور میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نیروگاه هستهای ریونه.
- نیروگاه هستهای خملنیتسکی.
- نیروگاه هستهای جنوب اوکراین.
- نیروگاه هستهای زاپوریژیا.
نیروگاه زاپوریژیا در زمان جنگ تحت کنترل نیروهای روسیه قرار گرفت و فعالیت تولید برق آن متوقف شده است.
این نیروگاه یکی از بزرگترین نیروگاههای هستهای اروپا از نظر ظرفیت نصبشده محسوب میشود.
انرژی حرارتی
نیروگاههای زغالسنگی و گازسوز در ساختار تاریخی تولید برق کشور نقش مهمی داشتند.
اما حملات نظامی به زیرساختهای انرژی و تأسیسات حرارتی، ظرفیت تولید برق و گرمایش در اوکراین را تحت تأثیر قرار دادهاند.
انرژی برقآبی
رودخانه دنیپرو از منابع مهم تولید برقآبی اوکراین است.
سدها و نیروگاههای برقآبی در حوضه این رودخانه نقش مهمی در تأمین انرژی کشور داشتهاند.
انرژی خورشیدی و بادی
پیش از جنگ، توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی در اوکراین افزایش یافته بود.
مناطق جنوبی و مرکزی کشور ظرفیت مناسبی برای تولید برق خورشیدی دارند.
نواحی ساحلی و برخی مناطق داخلی نیز برای توسعه نیروگاههای بادی مناسب هستند.
آسیبهای زیستمحیطی جنگ
جنگ آسیبهای گستردهای به محیط زیست اوکراین وارد کرده است.
از مهمترین پیامدهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آلودگی خاک و آب.
- آسیب به جنگلها.
- تخریب زیستگاههای طبیعی.
- آلودگی ناشی از مهمات و بقایای نظامی.
- خطرات مرتبط با تأسیسات هستهای.
- آلودگی منابع آب.
- آسیب به زمینهای کشاورزی.
- اختلال در اکوسیستمهای ساحلی و دریایی.
فاجعه نیروگاه هستهای زاپوریژیا و پیامدهای تخریب سد کاخوفکا در سال ۲۰۲۳ از مهمترین مسائل زیستمحیطی مرتبط با جنگ بودهاند.
نمادهای ملی اوکراین
پرچم ملی
پرچم اوکراین از دو نوار افقی تشکیل شده است:
- آبی در بالا.
- زرد در پایین.
این رنگها از شناختهشدهترین نمادهای ملی اوکراین هستند.
در برداشت رایج فرهنگی، آبی با آسمان و زرد با مزارع گندم ارتباط داده میشود.
نشان ملی
نشان ملی اوکراین با عنوان تریزوب (Tryzub) شناخته میشود.
این نماد یک سهشاخه تاریخی است که ریشه آن به نمادهای سلطنتی شاهزادگان روس کییفی، بهویژه دودمان روریک، بازمیگردد.
تریزوب یکی از مهمترین نمادهای استقلال و هویت ملی اوکراین است.
سرود ملی
سرود ملی اوکراین «شچه نه ومرلا اوکرایینا» (Shche ne vmerla Ukraina) نام دارد.
معنای تقریبی عنوان آن «اوکراین هنوز نمرده است» است.
روز ملی
روز استقلال اوکراین در ۲۴ اوت برگزار میشود.
این روز یادآور اعلام استقلال کشور در سال ۱۹۹۱ است.
روز قانون اساسی
روز ۲۸ ژوئن بهعنوان روز قانون اساسی اوکراین شناخته میشود.
این روز یادآور تصویب قانون اساسی جمهوری اوکراین در سال ۱۹۹۶ است.
ویژگیهای مهم و حقایق جالب درباره اوکراین
۱. اوکراین در شرق اروپا قرار دارد.
۲. این کشور یکی از بزرگترین کشورهای اروپا از نظر مساحت است.
۳. پایتخت اوکراین شهر کییف است.
۴. مساحت کشور حدود ۶۰۳٬۶۲۸ کیلومتر مربع است.
۵. زبان رسمی اوکراین، اوکراینی است.
۶. واحد پول کشور گریونا است.
۷. اوکراین در سال ۱۹۹۱ استقلال خود را از اتحاد جماهیر شوروی اعلام کرد.
۸. روز استقلال اوکراین ۲۴ اوت است.
۹. قانون اساسی اوکراین در سال ۱۹۹۶ تصویب شد.
۱۰. اوکراین دارای ۲۴ استان است.
۱۱. جمهوری خودمختار کریمه و دو شهر کییف و سواستوپول در ساختار تقسیمات اداری اصلی کشور جایگاه ویژه دارند.
۱۲. بلندترین نقطه کشور قله هوورلا در کوههای کارپات است.
۱۳. رود دنیپرو یکی از مهمترین رودخانههای کشور است.
۱۴. خاک سیاه اوکراین از حاصلخیزترین خاکهای کشاورزی جهان به شمار میرود.
۱۵. اوکراین یکی از تولیدکنندگان مهم گندم، ذرت و روغن آفتابگردان بوده است.
۱۶. کییف یکی از مراکز مهم تاریخی روس کییفی در قرون وسطی بوده است.
۱۷. در سال ۹۸۸ میلادی مسیحیت بیزانسی در حکومت روس کییفی پذیرفته شد.
۱۸. فاجعه چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ در قلمرو جمهوری شوروی اوکراین رخ داد.
۱۹. اوکراین دارای هشت اثر ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو است.
۲۰. سه اثر فرهنگی اوکراین در فهرست میراث جهانی در خطر قرار دارند.
۲۱. بورشت یکی از مشهورترین غذاهای سنتی اوکراین است.
۲۲. باندورا از سازهای شناختهشده موسیقی سنتی اوکراین است.
۲۳. تاراس شوچنکو از مهمترین شاعران تاریخ اوکراین محسوب میشود.
۲۴. کلیسای سنت سوفیا در کییف از آثار مهم تاریخی کشور است.
۲۵. شهر لویو به معماری تاریخی اروپای مرکزی شهرت دارد.
۲۶. اودسا یکی از مهمترین بندرهای تاریخی اوکراین در دریای سیاه است.
۲۷. کوههای کارپات در غرب کشور قرار دارند.
۲۸. اوکراین یکی از مراکز مهم صنایع هوافضا و مهندسی در دوران شوروی بوده است.
۲۹. شرکت آنتونوف در صنعت هواپیماسازی اوکراین شناختهشده است.
۳۰. گریونا در سال ۱۹۹۶ جایگزین کاربووانتس شد.
۳۱. فوتبال از ورزشهای محبوب اوکراین است.
۳۲. باشگاههای دینامو کییف و شاختار دونتسک از تیمهای شناختهشده کشور هستند.
۳۳. تیم ملی فوتبال اوکراین در جام جهانی ۲۰۰۶ به مرحله یکچهارم نهایی رسید.
۳۴. اوکراین از سال ۲۰۲۲ نامزد عضویت در اتحادیه اروپا محسوب میشود.
۳۵. این کشور عضو ناتو نیست، اما با آن همکاری گسترده دارد.
۳۶. اوکراین دارای منابع سنگ آهن، منگنز، تیتانیوم و گاز طبیعی است.
۳۷. شبهجزیره کریمه از نظر حقوق بینالملل بخشی از اوکراین شناخته میشود، اما در اشغال روسیه است.
۳۸. اوکراین از سال ۲۰۰۱ تاکنون سرشماری کامل ملی برگزار نکرده است.
۳۹. جنگ از سال ۲۰۲۲ تأثیر عمیقی بر جمعیت، اقتصاد، زیرساختها و خدمات عمومی کشور گذاشته است.
۴۰. پایتخت اوکراین در زبان انگلیسی در نگارش رسمی معاصر بیشتر با صورت Kyiv نوشته میشود، نه Kiev.
پرسشهای متداول درباره اوکراین
اوکراین کجاست؟
اوکراین کشوری در شرق اروپا است که از شمال با بلاروس، از شرق با روسیه و از غرب با لهستان، اسلواکی، مجارستان، رومانی و مولداوی هممرز است.
پایتخت اوکراین کدام شهر است؟
کییف (Kyiv) پایتخت و بزرگترین مرکز سیاسی و اداری اوکراین است.
جمعیت اوکراین چقدر است؟
برآوردهای سال ۲۰۲۶ با توجه به جنگ، مهاجرت و تفاوت روشهای محاسبه متفاوت هستند. صندوق بینالمللی پول جمعیت را حدود ۳۲٫۴۲ میلیون نفر برآورد کرده و مؤسسه جمعیتشناسی آکادمی ملی علوم اوکراین جمعیت ساکن مناطق تحت کنترل دولت را حدود ۲۹ میلیون نفر تخمین زده است.
مساحت اوکراین چقدر است؟
مساحت اوکراین حدود ۶۰۳٬۶۲۸ کیلومتر مربع است.
اوکراین چند استان دارد؟
اوکراین دارای ۲۴ استان است. علاوه بر آن، جمهوری خودمختار کریمه و دو شهر دارای وضعیت ویژه کییف و سواستوپول نیز در ساختار اداری کشور قرار دارند.
زبان رسمی اوکراین چیست؟
زبان اوکراینی زبان رسمی و دولتی کشور است. زبان روسی و زبانهای اقلیت نیز در برخی مناطق و جوامع کاربرد دارند.
واحد پول اوکراین چیست؟
واحد پول رسمی اوکراین گریونا (UAH) است.
رئیسجمهور اوکراین کیست؟
در نوامبر ۲۰۲۶، ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین است.
نخستوزیر اوکراین کیست؟
در نوامبر ۲۰۲۶، سرگئی کورِتسکی (Serhiy Koretskyi) نخستوزیر اوکراین است.
اوکراین چه نوع حکومتی دارد؟
اوکراین یک جمهوری یکپارچه با نظام نیمهریاستی است که در آن رئیسجمهور رئیس کشور و نخستوزیر رئیس دولت محسوب میشود.
اوکراین چه زمانی استقلال یافت؟
اوکراین در ۲۴ اوت ۱۹۹۱ استقلال خود را اعلام کرد و در اول دسامبر همان سال مردم در یک همهپرسی استقلال را تأیید کردند.
آیا اوکراین عضو اتحادیه اروپا است؟
خیر. اوکراین هنوز عضو اتحادیه اروپا نیست، اما از سال ۲۰۲۲ نامزد عضویت است و مذاکرات الحاق آن از ژوئن ۲۰۲۴ آغاز شده است.
آیا اوکراین عضو ناتو است؟
خیر. اوکراین عضو ناتو نیست، اما از سال ۱۹۹۱ با این سازمان همکاری رسمی دارد.
اوکراین چند اثر ثبتشده در یونسکو دارد؟
اوکراین دارای هشت اثر ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو است.
مشهورترین جاذبه گردشگری اوکراین چیست؟
کلیسای سنت سوفیا، صومعه کییف پچرسک لاورا، مرکز تاریخی لویو، خانه اپرای اودسا، کوههای کارپات، قلعه کامنتس پودیلسکی و دریاچه سینویر از جاذبههای مشهور آن هستند.
۱۶. چرا اوکراین به خاک حاصلخیز خود مشهور است؟
بخش بزرگی از اوکراین دارای خاک سیاه یا چرنوزم است که از نظر مواد آلی و حاصلخیزی برای تولید غلات و محصولات کشاورزی مناسب است.
مهمترین محصولات کشاورزی اوکراین کداماند؟
گندم، ذرت، آفتابگردان، جو، کلزا، سویا، چغندرقند، سیبزمینی و محصولات دامی از تولیدات مهم این کشور هستند.
معروفترین غذای اوکراین چیست؟
بورشت، سوپ چغندر و سبزیجات، یکی از مشهورترین غذاهای سنتی اوکراین است. وارنیکی، درونی و هولوبتسی نیز از غذاهای شناختهشده آن هستند.
دانشگاههای مهم اوکراین کداماند؟
دانشگاه ملی تاراس شوچنکو کییف، پلیتکنیک کییف، دانشگاه ملی لویو، دانشگاه کارازین خارکیف و دانشگاه ملی اودسا از مراکز مهم آموزش عالی کشور هستند.
۲۰. اوکراین از نظر اقتصادی به چه چیزی معروف است؟
اوکراین به کشاورزی، غلات، روغن آفتابگردان، فولاد، سنگ آهن، صنایع مهندسی، هوافضا و فناوری اطلاعات شهرت دارد.
بلندترین قله اوکراین کدام است؟
قله هوورلا با ارتفاع حدود ۲٬۰۶۱ متر بلندترین نقطه اوکراین است.
بزرگترین رودخانه اوکراین کدام است؟
رود دنیپرو یکی از مهمترین و بزرگترین رودخانههای اوکراین است که از شمال به جنوب کشور جریان دارد.
آیا اوکراین کشور مناسبی برای گردشگری است؟
اوکراین از نظر تاریخی، فرهنگی و طبیعی جاذبههای فراوانی دارد؛ اما به دلیل جنگ و تهدیدهای امنیتی، در نوامبر ۲۰۲۶ مقصد مناسبی برای سفر تفریحی معمول محسوب نمیشود و هشدارهای رسمی سفر باید جدی گرفته شوند.
رابطه ایران و اوکراین چگونه است؟
ایران و اوکراین روابط دیپلماتیک دارند.
آیا اوکراین همان روسیه است؟
خیر. اوکراین کشوری مستقل با زبان، هویت ملی، ساختار سیاسی و تاریخ مستقل است. این کشور در سال ۱۹۹۱ از اتحاد جماهیر شوروی مستقل شد.
پدیده هولودومور چیست؟
هولودومور قحطی فاجعهبار سالهای ۱۹۳۲ و ۱۹۳۳ در اوکراین است که در بستر سیاستهای اجباری کشاورزی دولت استالین رخ داد و موجب مرگ میلیونها نفر شد.
چرنوبیل کجاست؟
چرنوبیل در شمال اوکراین و نزدیک مرز بلاروس قرار دارد. نیروگاه هستهای این منطقه در سال ۱۹۸۶ دچار حادثه شد که یکی از بزرگترین فجایع هستهای جهان محسوب میشود.
اوکراین چند کشور همسایه دارد؟
اوکراین با هفت کشور لهستان، اسلواکی، مجارستان، رومانی، مولداوی، بلاروس و روسیه مرز زمینی دارد.
آیا اوکراین در اروپا قرار دارد؟
بله. اوکراین در شرق اروپا قرار دارد و یکی از بزرگترین کشورهای این قاره از نظر مساحت است.
کریمه متعلق به کدام کشور است؟
بر اساس حقوق بینالملل و قطعنامههای مجمع عمومی سازمان ملل، کریمه بخشی از قلمرو اوکراین محسوب میشود؛ با این حال، از سال ۲۰۱۴ تحت اشغال و کنترل روسیه قرار دارد.
پرچم اوکراین چه رنگهایی دارد؟
پرچم اوکراین از دو نوار افقی آبی و زرد تشکیل شده است.
نشان ملی اوکراین چیست؟
نشان ملی اوکراین تریزوب یا نماد سهشاخه تاریخی است که ریشه آن به نمادهای شاهزادگان روس کییفی بازمیگردد.
آیا اوکراین نیروگاه هستهای دارد؟
بله. اوکراین دارای نیروگاههای هستهای است و پیش از جنگ بخش بزرگی از برق خود را از انرژی هستهای تأمین میکرد. نیروگاه زاپوریژیا در حال حاضر تحت کنترل روسیه است و تولید برق آن متوقف شده است.
۳۴. چرا جمعیت اوکراین در منابع مختلف متفاوت است؟
به دلیل نبود سرشماری جدید پس از سال ۲۰۰۱، مهاجرت گسترده، آوارگی داخلی، اشغال برخی مناطق و تفاوت روشهای برآورد، آمار جمعیت این کشور در منابع مختلف متفاوت است.
آیا اوکراین عضو سازمان ملل است؟
بله. اوکراین از اعضای بنیانگذار سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۵ در قالب جمهوری سوسیالیستی شوروی اوکراین بود و پس از استقلال، کرسی خود را بهعنوان کشور مستقل ادامه داد.
جمعبندی
اوکراین کشوری در شرق اروپا است که از نظر مساحت، منابع طبیعی، کشاورزی، میراث فرهنگی و جایگاه تاریخی در منطقه اهمیت فراوانی دارد.
این کشور با حدود ۶۰۳ هزار کیلومتر مربع مساحت، دشتهای حاصلخیز، کوههای کارپات، رودخانههای بزرگ، منابع معدنی و سواحل دریای سیاه، از ویژگیهای جغرافیایی متنوعی برخوردار است.
از نظر اقتصادی، کشاورزی، صنایع غذایی، فلزات، مهندسی، هوافضا و فناوری اطلاعات از بخشهای مهم اقتصاد اوکراین هستند. با این حال، جنگ از سال ۲۰۱۴ و بهویژه تهاجم گسترده سال ۲۰۲۲، ساختار جمعیتی و اقتصادی کشور را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
اوکراین از نظر تاریخی دارای میراث ارزشمندی مانند روس کییفی، کلیساهای ارتدوکس، شهرهای قرون وسطایی، فرهنگ قزاقها و ادبیات و موسیقی سنتی است.
از نظر سیاسی، این کشور یک جمهوری مستقل با نظام نیمهریاستی است که مسیر همگرایی با اتحادیه اروپا را دنبال میکند و هنوز عضو ناتو یا اتحادیه اروپا نیست.
کییف، لویو، اودسا، خارکیف، دنیپرو، کوههای کارپات، دریاچه سینویر و مجموعههای تاریخی یونسکو از مهمترین عناصر جغرافیا و میراث فرهنگی اوکراین محسوب میشوند.
اوکراین در حال حاضر یکی از کانونهای مهم تحولات امنیتی و سیاسی اروپا است و شناخت آن برای درک تاریخ اروپای شرقی، روابط روسیه و اروپا، امنیت انرژی، کشاورزی جهانی و تحولات ژئوپلیتیکی اهمیت زیادی دارد.