بزرگ علوی؛ نویسنده‌ی چشمهایش
بزرگ علوی از پیشگامان رمان‌نویسی مدرن ایران و نویسنده‌ی «چشمهایش» است؛ رمانی که هنوز یکی از خواندنی‌ترین آثار داستانی فارسی به شمار می‌رود. زندگی او با سیاست گره خورد و همین، هم به آثارش جان داد و هم مسیر زندگی‌اش را تعیین کرد.
زندگی بزرگ علوی
علوی در سال ۱۲۸۲ خورشیدی در تهران و در خانواده‌ای بازرگان و مشروطه‌خواه زاده شد. برای تحصیل به آلمان رفت و سال‌ها در آنجا زیست؛ آشنایی‌اش با ادبیات آلمانی و اروپایی از همین دوره است.
پس از بازگشت به ایران، با صادق هدایت و چند نویسنده‌ی دیگر، حلقه‌ی ادبی «ربعه» را ساختند؛ گروهی که در برابر ادبیات رسمی و سنتی آن روزگار ایستاد.
علوی به فعالیت سیاسی روی آورد و در سال ۱۳۱۶ همراه گروهی از روشنفکران چپ، معروف به «گروه پنجاه و سه نفر»، دستگیر و زندانی شد. پس از آزادی، از بنیان‌گذاران حزب توده بود.
او در سال ۱۳۳۲ به آلمان شرقی رفت و بقیه‌ی عمر را در برلین گذراند؛ سال‌ها در دانشگاه هومبولت زبان و ادبیات فارسی تدریس کرد و در سال ۱۳۷۵ خورشیدی در همان‌جا درگذشت.
چشمهایش
رمان «چشمهایش» (۱۳۳۱) داستان جست‌وجوی ناظم مدرسه‌ای هنری برای شناخت راز تابلویی به همین نام است؛ پرتره‌ی زنی که استاد ماکان، نقاش مبارز، پیش از مرگش کشیده است. روایت از زبان خود آن زن، فرنگیس، بازگو می‌شود.
این رمان از نخستین آثار فارسی است که روان‌شناسی شخصیت و ساختار روایی پیچیده را با موضوع سیاسی ترکیب می‌کند. شخصیت فرنگیس، از ماندگارترین شخصیت‌های زن در ادبیات داستانی ایران است.
آثار زندان
- ورق‌پاره‌های زندان (۱۳۲۰): مجموعه داستان‌هایی که در زندان نوشت.
- پنجاه و سه نفر (۱۳۲۱): گزارش مستند دستگیری و محاکمه‌ی گروهی که خودش عضو آن بود؛ از اسناد مهم تاریخ سیاسی معاصر ایران.
دیگر آثار
مجموعه داستان‌های «چمدان»، «نامه‌ها» و «میرزا»، و رمان «سالاری‌ها». علوی همچنین آثاری درباره‌ی تاریخ ادبیات ایران به آلمانی نوشت و در معرفی ادبیات فارسی به خوانندگان آلمانی‌زبان نقش داشت.
پرسش‌های پرتکرار
رمان چشمهایش درباره‌ی چیست؟
جست‌وجوی راز تابلوی پرتره‌ی زنی که نقاشی مبارز پیش از مرگش کشیده است.
گروه ربعه چه بود؟
حلقه‌ی ادبی صادق هدایت، بزرگ علوی و چند نویسنده‌ی دیگر در برابر ادبیات رسمی و سنتی آن دوره.
بزرگ علوی کجا درگذشت؟
در برلین، جایی که دهه‌ها در آن زیست و تدریس کرد.
نظرهای مخاطبان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر