ارسباران؛ جنگل‌های شمال غرب ایران
جنگل‌های ارسباران (قره‌داغ) در شمال استان آذربایجان شرقی، یکی از ارزشمندترین زیست‌بوم‌های ایران‌اند. این جنگل‌ها حلقه‌ی پیوند میان جنگل‌های قفقاز، جنگل‌های هیرکانی و پوشش گیاهی کوهستانی فلات ایران‌اند و همین موقعیت، تنوع زیستی کم‌نظیری به آن‌ها بخشیده است.
گستره و جغرافیا
ارسباران در محدوده‌ی شهرستان‌های کلیبر، اهر، ورزقان و خداآفرین گسترده شده و از شمال به رود ارس می‌رسد. وسعت منطقه‌ی حفاظت‌شده نزدیک به ۷۲ هزار هکتار است.
سرزمینی کوهستانی با دره‌های عمیق، رودخانه‌های پرشمار و اختلاف ارتفاع زیاد — از حدود ۲۵۰ متر در کرانه‌ی ارس تا بیش از ۲۸۰۰ متر در قله‌ها — که همین اختلاف، زیستگاه‌های متنوعی پدید آورده است.
ذخیره‌گاه زیست‌کره
ارسباران در سال ۱۳۵۵ به‌عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره‌ی یونسکو ثبت شد. در این منطقه بیش از ۱۵۰۰ گونه‌ی گیاهی شناسایی شده است؛ رقمی چشمگیر برای منطقه‌ای با این وسعت.
از درختان شاخص آن می‌توان به بلوط، ممرز، افرا، زبان‌گنجشک، آلوچه‌ی وحشی و انواع درختچه‌های میوه‌ی جنگلی اشاره کرد.
جانوران
ارسباران زیستگاه گونه‌های ارزشمندی است:
- پلنگ ایرانی و خرس قهوه‌ای
- قوچ و میش ارمنی و کل و بز
- سیاه‌خروس قفقازی؛ پرنده‌ای نادر که ایران تنها زیستگاه جنوبی آن است
- عقاب طلایی و کبک دری
مردم و فرهنگ
ارسباران زیستگاه عشایر و روستاییانی است که زندگی‌شان با جنگل و دامداری پیوند دارد. قلعه‌ی بابک در نزدیکی کلیبر، بنایی تاریخی بر فراز صخره‌ای مرتفع، از جاذبه‌های شناخته‌شده‌ی منطقه است و مسیر رسیدن به آن از دل همین جنگل‌ها می‌گذرد.
تهدیدها
چرای بی‌رویه‌ی دام، برداشت چوب، فعالیت‌های معدنی در حاشیه‌ی منطقه و آتش‌سوزی، از تهدیدهای اصلی این زیست‌بوم‌اند.
پرسش‌های پرتکرار
ارسباران کجاست؟
در شمال استان آذربایجان شرقی، در محدوده‌ی کلیبر، اهر، ورزقان و خداآفرین.
چرا ارسباران از نظر زیستی اهمیت دارد؟
چون محل تلاقی سه زیست‌بوم قفقازی، هیرکانی و کوهستانی ایران است و بیش از ۱۵۰۰ گونه‌ی گیاهی در آن شناسایی شده.
قلعه‌ی بابک کجاست؟
در نزدیکی کلیبر و در دل جنگل‌های ارسباران.
نظرهای مخاطبان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر