دریاچه بختگان و طشک؛ دریاچه‌های فارس
دریاچه‌های بختگان و طشک در شرق استان فارس، زمانی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های ایران بودند و زیستگاه یکی از بزرگ‌ترین جمعیت‌های فلامینگو در خاورمیانه به شمار می‌رفتند. امروز، این دو دریاچه نمونه‌ای دیگر از بحران آب در فلات ایران‌اند.
جغرافیا
دو دریاچه در کنار هم و در شهرستان‌های نی‌ریز و مرودشت قرار دارند. در سال‌های پرآبی، وسعت بختگان به بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر مربع می‌رسید و آن را در شمار بزرگ‌ترین دریاچه‌های ایران قرار می‌داد.
آب هر دو دریاچه شور است، زیرا مقصد نهایی رودخانه‌ها هستند و آب تنها از راه تبخیر از آن‌ها خارج می‌شود.
رود کر و سیوند
آب اصلی بختگان از رودخانه‌ی کر تأمین می‌شود که از ارتفاعات زاگرس سرچشمه می‌گیرد. رود سیوند نیز به آن می‌پیوندد. سدهایی که روی این رودها ساخته شده — از جمله سد درودزن و سد سیوند — همراه با برداشت گسترده برای کشاورزی دشت مرودشت، جریان آب به دریاچه را به‌شدت کاهش داده است.
فلامینگوها و پارک ملی
بختگان و طشک از زیستگاه‌های مهم فلامینگو، پلیکان، اردک و ده‌ها گونه پرنده‌ی مهاجر بوده‌اند. بخشی از منطقه با عنوان پارک ملی بختگان حفاظت می‌شود و جزایر درون دریاچه، محل تخم‌گذاری و زادآوری پرندگان بوده‌اند.
در دوره‌هایی که دریاچه خشک می‌شود، پرندگان به مناطق دیگر کوچ می‌کنند و چرخه‌ی زادآوری آسیب می‌بیند.
بحران خشکی
علت‌های اصلی خشک شدن این دریاچه‌ها:
- سدسازی روی رودهای کر و سیوند
- برداشت گسترده‌ی آب برای کشاورزی دشت‌های مرودشت و نی‌ریز
- افزایش برداشت از آب‌های زیرزمینی و افت سفره‌ها
- خشکسالی‌های پیاپی
پیامدها هم آشناست: ریزگردهای نمکی، افت کیفیت زمین‌های کشاورزی اطراف و فرونشست زمین در دشت‌های مجاور که آثار تاریخی منطقه، از جمله محوطه‌های باستانی مرودشت، را نیز تهدید می‌کند.
پرسش‌های پرتکرار
دریاچه بختگان کجاست؟
در شرق استان فارس، در شهرستان‌های نی‌ریز و مرودشت.
آب بختگان از کجا می‌آید؟
بیشتر از رودخانه‌ی کر و شاخه‌ی آن سیوند.
چرا فلامینگوها از بختگان رفتند؟
با خشک شدن دریاچه، غذا و زیستگاه مناسب از بین رفت و پرندگان به مناطق دیگر کوچ کردند.
نظرهای مخاطبان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر