شهریار؛ سرایندهی حیدربابا
سیدمحمدحسین بهجت تبریزی، مشهور به شهریار، یکی از محبوبترین شاعران معاصر ایران است. ویژگی یگانهی او دوزبانه بودنش است: هم در فارسی غزلهایی سرود که در کتابهای درسی جای گرفت، و هم در ترکی آذربایجانی منظومهای پدید آورد که به یکی از مشهورترین شعرهای این زبان تبدیل شد.
زندگی شهریار
شهریار در سال ۱۲۸۵ خورشیدی در تبریز زاده شد. دوران کودکی را در روستای خشکناب در دامنهی کوه حیدربابا گذراند؛ همان کوهی که بعدها نامش را جاودانه کرد.
برای تحصیل به تهران آمد و در رشتهی پزشکی درس خواند، اما در آستانهی پایان تحصیل، آن را رها کرد. سالهایی را در نیشابور و مشهد به کار اداری گذراند و سپس به تهران و در اواخر عمر به تبریز بازگشت.
شهریار در سال ۱۳۶۷ خورشیدی درگذشت و در مقبرةالشعرای تبریز، در کنار خاقانی و دیگر شاعران، به خاک سپرده شد. روز درگذشت او، ۲۷ شهریور، در تقویم رسمی ایران روز ملی شعر و ادب فارسی نام گرفته است.
حیدربابایه سلام
مشهورترین اثر شهریار، منظومهی «حیدربابایه سلام» به زبان ترکی آذربایجانی است. این شعر، خطاب به کوه حیدربابا، بازگشتی است به خاطرههای کودکی در روستا: آدمها، آیینها، فصلها و چیزهایی که دیگر نیستند.
حیدربابا به دهها زبان ترجمه شده و در میان ترکزبانان ایران، جمهوری آذربایجان و ترکیه شهرتی گسترده دارد. بسیاری از بندهای آن را مردم از بر دارند.
شعر فارسی شهریار
دیوان فارسی شهریار حجیم است و غزل، قصیده، مثنوی و قطعه را در بر میگیرد. مشهورترین شعر فارسی او، قصیدهی «علی ای همای رحمت» در ستایش امام علی است که به یکی از شناختهشدهترین شعرهای مذهبی معاصر تبدیل شده است.
از دیگر شعرهای مشهور او «هذیان دل» و غزلهای عاشقانهای است که با موسیقی ایرانی پیوند خوردهاند. شهریار به موسیقی علاقهی فراوان داشت و خود سهتار مینواخت؛ همین، به آهنگین بودن شعرش کمک کرده است.
ویژگی شعر شهریار
- زبان ساده و عاطفی: شعر او پیچیدگی فکری ندارد و مستقیم با احساس مخاطب کار دارد؛ همین سبب محبوبیت گستردهاش شده است.
- پیوند با موسیقی: شمار زیادی از غزلهای او توسط خوانندگان موسیقی سنتی اجرا شدهاند.
- حضور خاطره: نوستالژی و یادِ گذشته، از مضمونهای همیشگی شعر اوست.
پرسشهای پرتکرار
حیدربابا چیست؟
نام کوهی در نزدیکی روستای زادگاه شهریار و عنوان مشهورترین منظومهی او به زبان ترکی آذربایجانی.
چرا ۲۷ شهریور روز شعر و ادب فارسی است؟
چون سالروز درگذشت استاد شهریار است.
آرامگاه شهریار کجاست؟
در مقبرةالشعرای تبریز.
نظرهای مخاطبان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی میدانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکتهای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر