هواشناسی و آب و هوای تهران | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده

آب و هوای تهران چگونه است؟

شهرستان تهران در استان تهران قرار دارد و از نظر اقلیمی تحت تأثیر شرایط جغرافیایی کوهستانی-نیمه‌بیابانی قرار گرفته است. رشته‌کوه البرز در شمال، مانع از نفوذ رطوبت دریای خزر می‌شود و کویر مرکزی در جنوب، جریان هوای گرم و خشک را تقویت می‌کند. آب و هوای تهران در طول سال دارای تغییرات فصلی مشخصی است؛ میانگین دمای سالانه حدود ۱۷ درجه سانتی‌گراد و میزان بارش سالانه حدود ۲۳۰ میلی‌متر است که بیشتر آن در زمستان و بهار می‌بارد. تهران شهری با تنوع اقلیمی درونی است: شمال شهر (مناطق ۱ تا ۵) خنک‌تر و مرطوب‌تر، جنوب شهر (مناطق ۱۶ تا ۲۰) گرم‌تر و خشک‌تر.

اقلیم شهرستان تهران

اقلیم شهرستان تهران بر اساس طبقه‌بندی‌های رایج اقلیمی (کوپن و دمارتن) در گروه نیمه‌خشک سرد (BSk) قرار می‌گیرد. ارتفاع از سطح دریا (نقطه پایین‌ترین نقطه جنوب تهران حدود ۱۰۰۰ متر، شمال تهران تا ۱۸۰۰ متر)، فاصله از دریاها (بیش از ۱۰۰ کیلومتر از دریای خزر و بیش از ۵۰۰ کیلومتر از خلیج فارس)، وجود رشته‌کوه البرز (مانع رطوبتی) و الگوهای باد منطقه‌ای (بادهای غربی و جنوبی) از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر شرایط آب و هوایی تهران هستند. در مناطق کوهپایه‌ای شمالی، اقلیم به سمت نیمه‌مرطوب معتدل متمایل می‌شود.

آب و هوای تهران در فصل بهار

بهار در تهران از اوایل فروردین شروع می‌شود و تا پایان خرداد ادامه دارد. این فصل مطلوب‌ترین و خوش‌آب‌وهواترین فصل سال است.

• فروردین: هوای خنک تا ملایم (دمای روز ۱۲ تا ۲۰ درجه)، بارش‌های رگباری و گاهی رعد و برق. احتمال بارش برف در ارتفاعات شمالی تا اواسط فروردین وجود دارد.

• اردیبهشت: دمای روز ۱۸ تا ۲۷ درجه، شب‌های خنک حدود ۱۰ درجه. بارش‌ها کاهش می‌یابد ولی گاهی سامانه‌های بارشی شدید با تگرگ در مناطق شمالی رخ می‌دهد.

• خرداد: گرم شدن تدریجی (روزها ۲۸ تا ۳۴ درجه)، وزش بادهای نسبتاً شدید گاهی همراه با گرد و غبار خفیف. رطوبت نسبی پایین (کمتر از ۳۰ درصد). بهار تهران زمان گردشگری عالی و همچنین بارندگی‌های سیل‌آسای ناگهانی در برخی سال‌هاست، پس همیشه هشدارها را چک کنید.

آب و هوای تهران در تابستان

تابستان تهران از تیر تا شهریور، گرم، خشک و طاقت‌فرسا است، مخصوصاً در نیمه جنوبی شهر.

• تیر و مرداد: گرم‌ترین ماه‌ها با میانگین بیشینه روزانه ۳۶ تا ۴۰ درجه و حداکثر مطلق تا ۴۳ درجه. شب‌ها نسبتاً خنک (۲۲ تا ۲۷ درجه) به دلیل ارتفاع شهر. وزش بادهای جنوبی (باد کویری) باعث ورود ریزگردها و کاهش دید افقی می‌شود.

• شهریور: دمای روز کمی کاهش می‌یابد (۳۲ تا ۳۶ درجه) ولی همچنان گرم است. رطوبت نسبی حداقل (زیر ۲۰ درصد). توصیه: در ساعات ۱۱ صبح تا ۵ بعدازظهر از خیابان‌ها دوری کنید، حتماً آب به همراه داشته باشید و از کلاه و عینک آفتابی استفاده کنید. باغداران باید آبیاری شبانه را به طور جدی اجرا کنند.

آب و هوای تهران در پاییز

پاییز (مهر تا آذر) فصل انتقال از گرمای تابستان به سرمای زمستان است و دو چهره متفاوت دارد.

• مهر و نیمه آبان: هوای طلایی پاییزی – دمای روز ۱۸ تا ۲۵ درجه، شب‌های خنک ۸ تا ۱۲ درجه. آسمان صاف، باد ملایم. بهترین زمان برای پیاده‌روی، عکاسی و گردش شهری.

• اواخر آبان و آذر: سرد شدن ناگهانی (روزها ۱۰ تا ۱۵ درجه، شب‌ها ۲ تا ۵ درجه). شروع پدیده وارونگی دما (اینورژن) که آلاینده‌ها را در سطح شهر حبس می‌کند. شاخص AQI به تدریج به سمت نارنجی و قرمز می‌رود. بارش‌ها به شکل باران و در ارتفاعات برف آغاز می‌شود. هشدار: در روزهای ساکن و بدون باد، تردد غیرضروری نکنید.

آب و هوای تهران در زمستان

زمستان (دی تا اسفند) سرد، همراه با یخبندان شبانه و بارش برف در شمال شهر است.

• دی و بهمن: سردترین ماه‌ها. دمای روز ۳ تا ۸ درجه، شب‌ها منفی ۲ تا منفی ۶ درجه (در مناطق مرکزی و جنوبی). در شمال شهر (تجریش، ولنجک، اوین) شب‌ها تا منفی ۱۰ درجه نیز می‌رسد. بارش برف متوسط تا سنگین در ارتفاعات، باران در مناطق پایین‌دست. یخبندان صبحگاهی لغزندگی معابر را افزایش می‌دهد.

• اسفند: بتدریج گرمتر (روزها ۱۰ تا ۱۵ درجه) ولی شب‌ها همچنان سرد (۲ تا ۵ درجه). وارونگی دما کمتر می‌شود و کیفیت هوا نسبتاً بهبود می‌یابد. توصیه: اگر قصد اسکی دارید، دی و بهمن بهترین گزینه هستند. اما رانندگان در جاده‌های چالوس و فیروزکوه حتماً زنجیر چرخ همراه داشته باشند، چون کولاک ناگهانی محتمل است.

بهترین زمان سفر به تهران از نظر آب و هوا

بهترین زمان سفر به شهرستان تهران معمولاً فصل بهار (فروردین و اردیبهشت) و نیمه اول پاییز (مهر و نیمه آبان) است. در این دوره شرایط دمایی مطلوب (۱۵ تا ۲۵ درجه)، میزان بارندگی و نوسانات جوی در وضعیت مناسبی قرار دارد و آلودگی هوا در پایین‌ترین سطح سال است. اگر به دنبال برف و ورزش‌های زمستانی هستید، دی و بهمن انتخاب کنید (اما آلودگی هوا را بپذیرید). از سفر در تیر و مرداد (گرمای شدید) و اواخر آبان تا آذر (آلودگی شدید) جداً خودداری کنید.

میانگین دما و بارش در تهران (ایستگاه مهرآباد، داده‌های ۳۰ ساله)

توجه: دمای شمال شهر (مناطق ۱ تا ۵) به طور میانگین ۳ تا ۵ درجه خنک‌تر از این جدول است. بارش در شمال شهر حدود ۳۰ درصد بیشتر.

گرم‌ترین ماه سال در تهران

گرم‌ترین ماه سال در تهران تیرماه است. میانگین بیشینه دما در این ماه به ۳۶ درجه و میانگین کمینه به ۲۴ درجه می‌رسد. حداکثر دمای ثبت‌شده در تاریخ هواشناسی تهران (ایستگاه مهرآباد) ۴۳ درجه بوده است. در مناطق جنوبی شهر مانند کهریزک، این دما گاهی به ۴۵ درجه هم نزدیک می‌شود. نکته مهم: گرمای تهران از نوع خشک است (رطوبت نسبی زیر ۲۰ درصد) که تعریق را افزایش می‌دهد و خطر گرمازدگی را بالا می‌برد. در ساعات اوج گرما (۱۲ تا ۱۶) از منزل خارج نشوید.

سردترین ماه سال در تهران

سردترین ماه سال در تهران دیماه است. میانگین کمینه دمای شبانه به منفی ۲ درجه و میانگین بیشینه روزانه به ۷ درجه می‌رسد. حداقل دمای ثبت‌شده در ایستگاه مهرآباد منفی ۱۵ درجه بوده است (در سال ۱۳۵۱). در مناطق شمالی (شمیرانات و لواسانات)، دمای شبانه تا منفی ۱۲ درجه نیز می‌رسد. یخبندان صبحگاهی تقریباً هر روز اتفاق می‌افتد. توصیه: سیستم گرمایشی خود را بررسی کنید و از یخ زدگی لوله‌ها جلوگیری کنید. در رانندگی، فاصله طولی را دو برابر کنید.

میزان بارندگی سالانه در تهران

میانگین بارندگی سالانه در ایستگاه مهرآباد ۲۳۰ میلی‌متر است. این مقدار در شمال شهر (ایستگاه توچال) به حدود ۴۰۰ میلی‌متر و در جنوب شهر (کهریزک) به کمتر از ۱۵۰ میلی‌متر می‌رسد. بیشترین بارش‌ها در ماه‌های اسفند، فروردین و دی رخ می‌دهد. کمترین بارش مربوط به ماه‌های تیر، مرداد و شهریور (تقریباً صفر). حدود ۷۰ درصد بارش‌ها به صورت باران و ۳۰ درصد به صورت برف (عمدتاً در ارتفاعات) است. تهران جزء مناطق کم‌بارش ایران محسوب می‌شود و با تنش آبی مواجه است.

ارتفاع تهران از سطح دریا و تأثیر آن بر آب و هوا

میانگین ارتفاع شهرستان تهران حدود ۱۲۰۰ متر از سطح دریاست، ولی این مقدار به شدت تغییر می‌کند:

• کم‌ارتفاع‌ترین نقطه: جنوب تهران (کهریزک) حدود ۱۰۰۰ متر.

• مرکز شهر: حدود ۱۱۰۰ تا ۱۲۵۰ متر.

• شمال شهر (تجریش): حدود ۱۶۰۰ متر.

• بلندترین نقطه در محدوده شهرستان: قله توچال با ۳۹۶۰ متر.

ارتفاع بالا باعث می‌شود تهران نسبت به بسیاری از شهرهای هم‌عرض (مثل بغداد) تابستان‌های خنک‌تر و زمستان‌های سردتری داشته باشد. همچنین اختلاف ارتفاع بین شمال و جنوب (بیش از ۶۰۰ متر) سبب می‌شود که در یک روز یکسان، شمال شهر ۳ تا ۶ درجه خنک‌تر از جنوب شهر باشد. هر ۱۰۰ متر افزایش ارتفاع، دما را حدود ۰.۶ درجه کاهش می‌دهد.

وضعیت باد در تهران

سیستم باد در تهران تحت تأثیر سه الگوی اصلی است:

1. بادهای غربی (غالب در زمستان و بهار): از سمت کرج و شهریار می‌وزند، رطوبت نسبی را افزایش می‌دهند و اغلب همراه با بارش هستند. سرعت متوسط ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر بر ساعت.

2. بادهای جنوبی (باد کویری) در تابستان: از سمت ورامین و قم، گرم، خشک و همراه با گرد و غبار. سرعت گاهی به ۴۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد و شاخص AQI را به شدت افزایش می‌دهد.

3. بادهای شمالی (کوهپایه‌ای): محلی و اغلب در شب‌های بهار و تابستان، خنک و مطبوع.

میانگین سرعت باد سالانه تهران حدود ۸ کیلومتر بر ساعت است. پر بادترین ماه خرداد و کم بادترین ماه آذر (که تشدید کننده وارونگی دماست) می‌باشد. هشدار: در روزهایی که سرعت باد بالای ۳۰ کیلومتر بر ساعت اعلام می‌شود، از نزدیک شدن به داربست‌ها، درختان کهنسال و تابلوهای تبلیغاتی خودداری کنید.

سوالات متداول درباره آب و هوای تهران

آب و هوای تهران امروز چگونه است؟

برای اطلاع از وضعیت لحظه‌ای دما، رطوبت، باد و شاخص آلودگی، به بخش بالای صفحه (پویا) مراجعه کنید. آنجا هر ۳ ساعت از API معتبر به‌روزرسانی می‌شود. در این بخش ثابت، میانگین‌های بلندمدت ارائه شده است.

بهترین فصل سفر به تهران کدام است؟

بهار (فروردین و اردیبهشت) و نیمه اول پاییز (مهر و نیمه آبان). هوا معتدل، بارش‌ها کم، آلودگی هوا در پایین‌ترین سطح.

آیا تهران زمستان‌های سردی دارد؟

بله، مخصوصاً در ماه‌های دی و بهمن. دمای شبانه به منفی ۵ تا منفی ۱۰ درجه (در شمال شهر) می‌رسد و یخبندان صبحگاهی شایع است. بارش برف در ارتفاعات و گاهی در مناطق مرکزی رخ می‌دهد.

میانگین بارش سالانه تهران چقدر است؟

حدود ۲۳۰ میلی‌متر در ایستگاه مهرآباد (جنوب و مرکز شهر). در شمال شهر (توچال) تا ۴۰۰ میلی‌متر و در جنوب شهر کمتر از ۱۵۰ میلی‌متر.

گرم‌ترین ماه سال در تهران کدام است؟

تیرماه با میانگین بیشینه ۳۶ درجه (حداکثر مطلق ۴۳ درجه). مرداد نیز بسیار گرم است. بهترین راه مقابله: مایعات زیاد بنوشید، از ساعات ۱۱ تا ۱۶ بیرون نروید، از کرم ضدآفتاب استفاده کنید.

چرا هوای تهران در زمستان آلوده می‌شود؟

به دلیل پدیده وارونگی دما (اینورژن). هوای سرد و سنگین در سطح زمین حبس می‌شود و آلاینده‌های ناشی از ترافیک و صنایع قادر به صعود و پراکندگی نیستند. این پدیده در روزهای آرام و بدون باد تشدید می‌شود.

آیا در تهران ریزگرد (گرد و غبار) داریم؟

بله، عمدتاً در تابستان (خرداد تا شهریور). منشأ آن کویر مرکزی ایران (ورامین، قم، کاشان) و گاهی طوفان‌های عربی است. در این روزها از ماسک N95 استفاده کنید و افراد با بیماری تنفسی از خانه خارج نشوند.

برای باغداران: بهترین زمان سمپاشی در تهران چه موقع است؟

اوایل صبح (ساعت ۶ تا ۹) یا عصر (ساعت ۱۷ تا ۲۰) در روزهای بدون باد (سرعت باد زیر ۱۰ کیلومتر بر ساعت) و بدون بارش طی ۲۴ ساعت آینده. در بهار بعد از قطع باران، برای جلوگیری از قارچ سریعاً اقدام کنید.

مطالب مرتبط

• هواشناسی و آب و هوای شیراز | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده
• هواشناسی و آب و هوای اصفهان | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده
• هواشناسی و آب و هوای تبریز | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده
• هواشناسی و آب و هوای مشهد | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده
• هواشناسی و آب و هوای قم | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده
• هواشناسی و آب و هوای کرج | پیش‌بینی وضعیت هوا امروز و روزهای آینده استان البرز

همچنین ببینید: راهنمای شهر تهران، اوقات شرعی تهران، روستاهای شهرستان تهران، همه‌ی مطالب «هواشناسی و آب و هوا».