پیشینه
قدمت بجنورد به دوران‌های دور بازمی‌گردد. پیش از آنکه شهر کنونی شکل بگیرد، منطقه‌ای به نام چرمغان در این ناحیه مرکزیت داشت که متأسفانه در حمله مغول ویران شد. تپه باستانی چرمغان در حاشیه شهر امروزی، یادگار آن روزگاران است و نشان می‌دهد که این منطقه در سده‌های آغازین اسلامی شهری کوچک، پررونق و آباد بوده است.
نام این شهر در زمان قاجار، بیژن‌گرد ذکر شده و شهر کنونی بجنورد در حدود سال ۱۱۰۰ هجری قمری (۱۶۸۹ میلادی) بنا نهاده شد. پس از آسیب‌های شدید در شورش حسن‌خان سالار (۱۲۶۳ قمری)، شهر بار دیگر مرمت و احیا شد.
کاوش‌های باستانی نشان می‌دهد که این منطقه از دوران میان‌سنگی (هزاره چهارم پیش از میلاد) مسکونی بوده و در دوره ماد و هخامنشی بخشی از ساتراپی پارت محسوب می‌شده است. وجود آتشکده اسپاخو از دوره ساسانی نیز بر اهمیت تاریخی این ناحیه تأکید دارد. در صدر اسلام نیز بجنورد با دیگر نقاط ایران ارتباط فرهنگی و اجتماعی نزدیکی داشته و بخشی از قلمرو طاهریان بوده است. جالب است بدانید که ابن سینا نیز در سفرهای خود از مناطقی مانند سملقان و جاجرم در این ناحیه عبور کرده است.
موقعیت جغرافیایی
بجنورد در شمال شرق ایران، در طول جغرافیایی ۵۷ درجه و ۲۰ دقیقه و عرض ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع شده است. این شهر از شمال با کشور ترکمنستان، از شمال شرقی تا جنوب شرقی با شهرهای شیروان و اسفراین، و از جنوب غربی تا شمال غربی با جاجرم، آشخانه و راز همسایه است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۰۷۰ متر بوده و فاصله‌اش تا تهران ۸۲۱ کیلومتر است.
اقلیم
بجنورد آب و هوایی معتدل کوهستانی دارد. تابستان‌هایش نسبتاً ملایم و دلپذیر است و زمستان‌هایش سرد و برفی. اگر به دنبال فرار از گرمای طاقت‌فرسای تابستان هستید، بجنورد یکی از بهترین گزینه‌هاست.
مردم‌شناسی
یکی از جذابیت‌های بجنورد، تنوع قومی و فرهنگی آن است. مردم این شهر از اقوام مختلفی تشکیل شده‌اند که هر کدام آداب، رسوم و گویش خاص خود را دارند. در این میان می‌توان به فارسی‌زبانان، کردهای کرمانج، ترک‌تباران گرایلی، تات‌ها و سایر اقوام اشاره کرد. این تنوع، رنگین‌کمانی از فرهنگ‌ها را در بجنورد پدید آورده است.
بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۲۲۸,۹۳۱ نفر بوده است.
اماکن دیدنی
🏛 عمارت سردار مفخم
این عمارت باشکوه، یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی دوره قاجار در بجنورد است. در اوایل دهه ۱۳۰۰ هجری قمری به دستور یارمحمدخان شادلو (سردار مفخم) به عنوان محل سکونت وی ساخته شد. این بنا ۳۴ اتاق و دو تالار عظیم دارد و نمای جنوبی آن با انواع کاشی‌کاری‌های معرق، معقلی و هفت رنگ با طرح‌های انسانی، حیوانی و اسلیمی تزئین شده است.
نقش دو فرشته بالدار، چهره‌های انسانی و نقوش گل و گیاه بر روی نمای بیرونی، چشم هر بیننده‌ای را خیره می‌کند. این بنای تاریخی امروز پس از مرمت، به موزه بزرگ باستان‌شناسی و مردم‌شناسی استان تبدیل شده و با شماره ۹۵۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
🪞 عمارت آینه‌خانه مفخم
در کنار عمارت مفخم، بنای دیگری به نام آینه‌خانه قرار دارد که در دوره قاجار و هم‌زمان با حکومت ناصرالدین شاه ساخته شد. این بنا در باغ بزرگی به نام دلگشا قرار داشت و مجموعه دارالحکومه مفخم را تشکیل می‌داد. آینه‌خانه محل دیدارهای رسمی سردار مفخم با رجال سیاسی و انجام مراسم تشریفاتی بوده است.
طراحی این بنا توسط میرزا مهدی خان شقاقی (ممتحن‌الدوله)، اولین مهندس معمار ایرانی فارغ‌التحصیل از پاریس، انجام شده است. در طبقه دوم، تالاری به ابعاد ۸×۳ متر وجود دارد که تمام دیوارها و سقف آن با آیینه‌کاری‌های زیبا تزئین شده و نام بنا نیز از همین جا گرفته شده است. این اثر با شماره ۱۱۶۷ در فهرست آثار ملی ثبت شده و امروز به عنوان موزه اسناد و نسخ خطی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
🌲 گردشگاه بش‌قارداش
در ۷ کیلومتری جنوب بجنورد، در مسیر جاده اسفراین، گردشگاهی سرسبز و خنک به نام بش‌قارداش قرار دارد. پیش از اسلام و در زمان اشکانیان و ساسانیان، این محل عبادتگاه پیشوایان زرتشتی بوده و به دلیل اقامت چهار فصل مغان (بزرگان دینی)، چهارمغان نامیده می‌شد. امروزه این مکان با سه استخر بزرگ و فضای سبز دلنشین، مقصدی عالی برای تفریح و استراحت خانواده‌هاست.
🌳 گردشگاه باباامان
اگر اهل طبیعت‌گردی هستید، گردشگاه باباامان در کیلومتر ۱۰ جاده بجنورد-مشهد را از دست ندهید. این پارک یکی از قدیمی‌ترین پارک‌های گردشگری ایران است و با ۲۵۰ هکتار پوشش گیاهی و ۴۰۰,۰۰۰ اصله درخت، از جمله چنارهای ۴۰۰ ساله، چشمه‌های جوشان و شاخه‌ای از رودخانه اترک، بهشتی برای علاقه‌مندان به طبیعت است. آبدهی چشمه این مجموعه بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ لیتر در ثانیه است و آب آن از نوع معدنی محسوب می‌شود. وجود رودخانه، امکان ماهیگیری را هم برای شما فراهم می‌کند.
🏡 عمارت جاجرمی
در مرکز شهر و در بافت تاریخی بجنورد، عمارتی منحصر‌به‌فرد به نام عمارت جاجرمی قرار دارد. این بنا که در اواخر دوره قاجار ساخته شده، نمونه‌ای نادر از تلفیق معماری سنتی ایرانی با سبک گوتیک است. دو برادر به نام‌های محمد امین و مهدی رضایی که برای تحصیل معماری به دانشگاه سن پولیان فرانسه رفته بودند، این بنا را طراحی کردند.
پلان مربع‌شکل بنا با حیاط مرکزی، از نوع معماری درونگراست که در مناطق خشک رایج است و در بجنورد کمتر دیده می‌شود. تزئینات گچبری، مقرنس‌کاری و کتیبه‌ای به خط نستعلیق با گزیده‌ای از مرثیه معروف محتشم کاشانی بر دیوار ایوان شرقی، از زیبایی‌های این عمارت است.
ترابری
✈️ فرودگاه بین‌المللی بجنورد
فرودگاه بجنورد با باندی به طول ۴۲۰۰ متر و عرض ۴۵ متر، یکی از طولانی‌ترین باندهای فرود کشور را دارد. این فرودگاه در مجاورت شمال غربی شهر واقع شده و روزانه حداقل یک پرواز به مقصد تهران و بالعکس توسط شرکت‌های ایران‌ایر، ماهان و آسمان انجام می‌شود. ترمینال جدید این فرودگاه در سال ۱۳۹۸ با مساحت ۴۶۰۰ متر مربع به بهره‌برداری رسید.
🚆 راه‌آهن
بجنورد در حال حاضر فاقد راه‌آهن است، اما دو طرح مهم ریلی برای اتصال این شهر به شبکه سراسری در دست اقدام است:
- راه‌آهن مشهد-بجنورد-گرگان به طول ۵۵۰ کیلومتر که قرار است به زودی عملیات اجرایی آن آغاز شود.
- راه‌آهن جوین-اسفراین-بجنورد به طول ۱۶۹ کیلومتر که هم‌اکنون در دست احداث بوده و ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
روستاهای شهرستان بجنورد
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان بجنورد ۱۸۰ آبادی در ۸ دهستان و ۳ بخش ثبت شده است که ۱۵۹ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۱۰۷٬۱۴۳ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان بجنورد ببینید.
دهستان‌های شهرستان بجنورد
- دهستان آلاداغ — بخش مرکزی، ۴۷ آبادی، ۲۳٬۲۶۳ نفر جمعیت
- دهستان جرگلان — بخش رازوجرگلان، ۲۸ آبادی، ۲۲٬۸۴۱ نفر جمعیت
- دهستان بدرانلو — بخش مرکزی، ۳۴ آبادی، ۱۵٬۵۸۴ نفر جمعیت
- دهستان باباامان — بخش مرکزی، ۱۴ آبادی، ۱۴٬۱۲۷ نفر جمعیت
- دهستان گرمخان — بخش گرمخان، ۲۴ آبادی، ۱۱٬۶۹۸ نفر جمعیت
- دهستان غلامان — بخش رازوجرگلان، ۱۲ آبادی، ۱۰٬۵۵۹ نفر جمعیت
- دهستان راز — بخش رازوجرگلان، ۱۲ آبادی، ۵٬۳۵۹ نفر جمعیت
- دهستان گیفان — بخش گرمخان، ۹ آبادی، ۳٬۷۱۲ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان بجنورد
- روستای چناران — دهستان باباامان، ۳٬۶۵۸ نفر
- روستای بیدک — دهستان بدرانلو، ۲٬۸۰۰ نفر
- روستای ارکان — دهستان آلاداغ، ۲٬۷۸۳ نفر
- روستای غلامان — دهستان غلامان، ۲٬۷۶۷ نفر
- روستای ملکش — دهستان آلاداغ، ۲٬۷۶۶ نفر
- روستای یکه سعودسفلی — دهستان جرگلان، ۲٬۳۹۴ نفر
- روستای گریوان — دهستان آلاداغ، ۲٬۲۰۴ نفر
- روستای گرگز — دهستان جرگلان، ۲٬۱۲۰ نفر
- روستای باغلق — دهستان جرگلان، ۲٬۰۴۴ نفر
- روستای اسفیدان — دهستان گرمخان، ۱٬۹۴۹ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی بجنورد
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۷۹ شعبه از ۲۱ بانک در شهرستان بجنورد فعال است که ۱۴ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های بجنورد بانک سپه با ۱۹ شعبه، بانک ملی ایران با ۱۶ شعبه و بانک صادرات ایران با ۸ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در بجنورد
- شعب بانک سپه در بجنورد — ۱۹ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در بجنورد — ۱۶ شعبه، ۱۴ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک صادرات ایران در بجنورد — ۸ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در بجنورد — ۶ شعبه
- شعب بانک مسکن در بجنورد — ۵ شعبه
- شعب بانک تجارت در بجنورد — ۵ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در بجنورد — ۴ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در بجنورد — ۲ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در بجنورد — ۲ شعبه
- شعب بانک دی در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک اقتصاد نوین در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک گردشگری در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک ایران زمین در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک پارسیان در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک پاسارگاد در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه رسالت در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک سامان در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک سرمایه در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک شهر در بجنورد — ۱ شعبه
- شعب بانک سینا در بجنورد — ۱ شعبه
بیمارستان‌های بجنورد
در ایران‌گاه ۷ بیمارستان از شهرستان بجنورد ثبت شده است که مجموعاً ۸۰۲ تخت فعال دارند.
- بیمارستان امام حسن(ع) — عمومی، ۲۸۸ تخت فعال
- بیمارستان امام علی(ع) بجنورد — عمومی، ۱۹۹ تخت فعال
- بیمارستان بنت الهدی بجنورد — عمومی، ۱۴۸ تخت فعال
- بیمارستان امام رضا (ع) بجنورد — عمومی، ۱۳۵ تخت فعال
- بیمارستان منطقه ای بجنورد — عمومی، ۳۲ تخت فعال
- کلینیک ویژه امام رضا (ع) — عمومی
- کلینیک ویژه امام علی (ع) — عمومی
دانشگاه‌های بجنورد
در ایران‌گاه معرفی کامل ۲ دانشگاه دولتی شهرستان بجنورد ثبت شده است که قدیمی‌ترین آن‌ها دانشگاه بجنورد با تاسیس در سال ۱۳۷۰ است.
در صفحه‌ی هر دانشگاه، دانشکده‌ها، رشته‌ها، شرایط پذیرش، خوابگاه‌ها، امکانات رفاهی و راه‌های ارتباطی آن را می‌بینید.
- دانشگاه بجنورد — تاسیس ۱۳۷۰، دارای خوابگاه، دارای پارک علم و فناوری
- دانشگاه کوثر بجنورد — تاسیس ۱۳۸۷، دارای خوابگاه، دارای پارک علم و فناوری
فهرست همه‌ی دانشگاه‌های کشور در صفحه‌ی دانشگاه‌های ایران در دسترس است.
نظرهای مخاطبان دربارهٔ بجنورد
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر