جمعیت
بر اساس آخرین سرشماری رسمی در سال ۱۳۹۵، خوسف میزبان ۵,۷۱۶ نفر جمعیت در قالب ۱,۵۴۴ خانوار است. این آمار نشان‌دهنده شهری کوچک اما پویاست که با وجود جمعیت محدود، غنای فرهنگی و تاریخی چشمگیری دارد.
تاریخچه
خوسف یکی از کهن‌ترین شهرهای جنوب خراسان است و در منابع تاریخی با نام‌هایی چون «خَسف»، «خُسب» و «خوسف» از آن یاد شده. حمدالله مستوفی در کتاب ارزشمند «نزهه‌القلوب» از این شهر به عنوان یکی از معظمات بلاد قهستان نام برده است. قدمت این منطقه به دوران ساگارتیان بازمی‌گردد؛ نقوش صخره‌ای و سنگ‌نگاره‌های هردنگ، از جمله نقوش خورشید، عقرب و ماری که زهر در جام می‌ریزد، نشان از حضور این قوم و پیروی آنان از آیین مهر دارد.
یکی از شگفتی‌های خوسف، بافت تاریخی سالم آن است. این بافت که بر روی هسته‌ای مقاوم از زمین‌لرزه‌ها در امان مانده، یکی از بهترین نمونه‌های معماری تاریخی منطقه به شمار می‌رود. در میان آثار دیدنی آن می‌توان به مسجد جامع خوسف، آرامگاه ابن حسام خوسفی، قلعه خوسف، خانه‌های علوی و مالکی و مدرسه ابن حسام اشاره کرد.
اما شاید جذاب‌ترین بخش تاریخ خوسف، داستان کاروان تجاری گرجی‌ها باشد. این منطقه در گذشته استراحتگاه تجار مختلف، به ویژه بازرگانان گرجی و روس در مسیر تجارت به هند بود. روایت است که کاروانی از زرتشتیان گرجی از منطقه سوخومی (در گرجستان امروزی) عازم کشمیر بودند. پس از گذر از آذربایجان و طبرستان، به خراسان بزرگ رسیدند و در بیرجند اتراق کردند. اما در حوالی نهبندان، راهزنان به آنان حمله کردند و اموالشان را به تاراج بردند. بازماندگان توسط گرجی‌های ساکن خوسف پناه داده شدند و پس از پیمان‌نامه گلستان، امکان بازگشت به وطن برایشان فراهم نشد. آن‌ها در خوسف ماندگار شدند و با حمایت شوکت‌الملک، حاکم وقت قاینات، به تجارت پارچه پرداختند. برخی بعدها به طبس، کرمان، یزد و اصفهان مهاجرت کردند و خاندان‌هایی چون خوسفی، خوسفیان، آریامنش و طاهریان را شکل دادند. از دیگر خاندان‌های مشهور این شهر می‌توان به مالکی، فریدی (بدیعی)، بینا، گونیایی، رفیعی، شاهسون‌پور و قاسم‌زاده اشاره کرد.
وجه تسمیه
بر اساس لغت‌نامه دهخدا، نام «خوسف» (خوس اف یا خودس اف) ریشه در زبان گرجی دارد. اگرچه زمان دقیق نام‌گذاری این منطقه مشخص نیست، اما شواهد نشان می‌دهد که گرجی‌ها پیش از ظهور اسلام این منطقه را بنیاد نهادند و خوسف به عنوان یک کاروان‌سرای تجاری مهم، از نظر اقتصادی و بازرگانی جایگاه ویژه‌ای داشت. این شهر همچنین زادگاه بزرگانی چون ابن حسام خوسفی، شاعر و عارف نامدار، است.
بانک‌ها و شعب بانکی خوسف
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۲ شعبه از ۱ بانک در شهرستان خوسف فعال است. بانک کشاورزی با ۲ شعبه، پرشعبه‌ترین بانک خوسف است.
فهرست شعب بانک‌ها در خوسف
- شعب بانک کشاورزی در خوسف — ۲ شعبه
بیمارستان‌های خوسف
در ایران‌گاه یک بیمارستان از شهرستان خوسف ثبت شده است.
- بیمارستان حضرت قائم (عج) — عمومی
نظرهای مخاطبان دربارهٔ خوسف
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر