تاریخچه: از اشکانیان تا امروز
نهبندان در دوران باستان، جنوبی‌ترین نقطه سرزمین پارت (پارساوا یا پَرثَوَ) و امپراتوری اشکانیان بود. متون تاریخی یونانی و رومی که به لشکرکشی اسکندر به هندوستان اشاره دارند، از این شهر با نام‌های «Neh» و «Nia» یاد کرده‌اند. قلعه تاریخی نهبندان که بقایای «نِهدژ» اشکانیان است، گواهی بر شکوه این سرزمین در آن دوران است. در زمان ساسانیان نیز، «نِه» به عنوان جنوبی‌ترین شهر ایالت خراسان بزرگ شناخته می‌شد.
پس از ورود اسلام به ایران، نام این شهر با ترکیب «نِه» و «بندان» (زندانی در مرز سیستان) به «نهبندان» تغییر یافت. در کتاب «تاریخ یعقوبی» که به وقایع قرن دوم هجری اشاره دارد، آمده است که در سال ۱۱۱ هجری قمری، این شهر به عنوان مرکز پشتیبانی و استراحتگاه برای سرکوب شورشیان در سیستان مورد استفاده قرار گرفت. جغرافی‌نویسان قدیم عرب نیز «نه» یا «نیه» را از شهرهای سیستان برشمرده‌اند و در کتاب «تاریخ سیستان» از «جبل نیهْ» (نهبندان) به عنوان یکی از ۱۶ ولایت این منطقه یاد شده است.
موقعیت جغرافیایی: چهارراه تجارت و طبیعت
شهرستان نهبندان در دشتی نسبتاً وسیع و در مجاورت کویر واقع شده است. این منطقه از شمال به ارتفاعاتی با قله‌هایی تا ۲٬۵۰۰ متر (مانند کوه سرخ، کوه بیدمشک و کوه بوبک) محدود می‌شود و از جنوب به دامنه‌های کوه‌های استند و استان سیستان و بلوچستان می‌رسد. آب و هوای آن به دلیل نزدیکی به کویر، گرم و خشک است.
این شهرستان دارای دو بخش «مرکزی» و «شوسِف»، دو شهر «نهبندان» و «شوسِف»، و پنج دهستان است. نهبندان به دلیل قرارگیری بر سر راه‌های اصلی و درجه یک، به استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان، و همچنین به کشورهای افغانستان و پاکستان نزدیک است. این موقعیت استراتژیک، آن را به یکی از مناطق مهم ارتباطی و تجاری خراسان جنوبی تبدیل کرده است. وجود معادن غنی سنگ‌های قیمتی در کنار کشاورزی، بر اهمیت اقتصادی این منطقه افزوده است.
معادن: گنجینه‌ای در دل کویر
یکی از جاذبه‌های منحصر‌به‌فرد نهبندان، معادن سنگ‌های ارزشمند آن است. معدن جانجا که در ۷۰ کیلومتری مرکز شهرستان و در مسیر جاده نهبندان به زاهدان قرار دارد، نمونه‌ای از این ثروت‌های خدادادی است. این معادن نه تنها برای اقتصاد منطقه حیاتی هستند، بلکه فرصتی برای علاقه‌مندان به زمین‌شناسی و سنگ‌های قیمتی فراهم می‌کنند.
جمعیت و فرهنگ
بر اساس پژوهش‌های زبانی در این منطقه، گویشوران نهبندان در سه گروه سنی نوجوانان، جوانان و افراد مسن مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. نتایج نشان می‌دهد که تحصیلات تأثیر متفاوتی بر استفاده از صورت‌های زبانی معیار دارد و در برخی موارد، جنسیت نقش چندانی در تمایز گفتار ایفا نمی‌کند. این تنوع زبانی، بازتابی از فرهنگ غنی و تاریخ پرفراز و نشیب این منطقه است.
روستاهای شهرستان نهبندان
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان نهبندان ۲۳۸ آبادی در ۵ دهستان و ۲ بخش ثبت شده است که ۱۶۷ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۲۸٬۲۶۳ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان نهبندان ببینید.
دهستان‌های شهرستان نهبندان
- دهستان نه — بخش مرکزی، ۳۴ آبادی، ۹٬۲۴۰ نفر جمعیت
- دهستان بندان — بخش مرکزی، ۳۲ آبادی، ۶٬۶۹۱ نفر جمعیت
- دهستان عربخانه — بخش شوسف، ۷۱ آبادی، ۵٬۰۹۵ نفر جمعیت
- دهستان میغان — بخش مرکزی، ۵۵ آبادی، ۳٬۸۱۶ نفر جمعیت
- دهستان شوسف — بخش شوسف، ۴۶ آبادی، ۳٬۴۲۱ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان نهبندان
- روستای خوان شرف — دهستان نه، ۱٬۸۷۹ نفر
- روستای چاه داشی — دهستان نه، ۱٬۷۸۶ نفر
- روستای بیچند — دهستان نه، ۱٬۲۹۷ نفر
- روستای بندان — دهستان بندان، ۱٬۱۶۰ نفر
- روستای دهک — دهستان عربخانه، ۱٬۰۸۶ نفر
- روستای طبسین بالا — دهستان بندان، ۱٬۰۴۴ نفر
- روستای طبسین پایین — دهستان بندان، ۹۲۵ نفر
- روستای خواجه دوچاهی — دهستان بندان، ۸۴۹ نفر
- روستای چاه موتورحاجی عباس اردنی — دهستان بندان، ۶۸۲ نفر
- روستای چهارفرسخ — دهستان نه، ۶۵۶ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی نهبندان
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۱۵ شعبه از ۱۲ بانک در شهرستان نهبندان فعال است که ۲ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های نهبندان بانک ملی ایران با ۲ شعبه، بانک کشاورزی با ۲ شعبه و بانک سپه با ۲ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در نهبندان
- شعب بانک ملی ایران در نهبندان — ۲ شعبه، ۲ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک کشاورزی در نهبندان — ۲ شعبه
- شعب بانک سپه در نهبندان — ۲ شعبه
- شعب بانک مسکن در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب بانک ایران زمین در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب بانک ملت در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب بانک تجارت در نهبندان — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در نهبندان — ۱ شعبه
بیمارستان‌های نهبندان
در ایران‌گاه یک بیمارستان از شهرستان نهبندان ثبت شده است که ۵۶ تخت فعال دارد.
- بیمارستان آتشدست — عمومی، ۵۶ تخت فعال
نظرهای مخاطبان دربارهٔ نهبندان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر