استان اردبیل

پارس‌آباد؛ نگین دشت مغان، شمالی‌ترین شهر ایران

در قلب دشت حاصلخیز مغان، جایی که رود ارس مرز ایران و جمهوری آذربایجان را رقم می‌زند، شهری سرسبز و پرشور خودنمایی می‌کند: پارس‌آباد مغان. این شهر که دومین شهر بزرگ استان اردبیل و شمالی‌ترین نقطه ایران به شمار می‌رود، با آب و هوایی معتدل و گرم، خاکی حاصلخیز و مردمانی مهمان‌نواز از ایل شاهسون، مقصدی شگفت‌انگیز برای گردشگران و طبیعت‌دوستان است. اگر به دنبال تجربه‌ای متفاوت از سفر به ایران هستید، پارس‌آباد با باغ‌های چهار هزار هکتاری، صنایع دستی بی‌نظیر و فرودگاه بین‌المللی، شما را به کشف گنجینه‌ای پنهان دعوت می‌کند. پارس‌آباد در جلگه‌ای هموار در فاصله ۲۰۰ کیلومتری از اردبیل واقع شده و به دلیل شرایط اقلیمی و خاک مستعد، یکی از قطب‌های کشاورزی و دامپروری ایران به حساب می‌آید. شرکت بزرگ کشت و صنعت و دامپروری دشت مغان، بزرگ‌ترین بنگاه معاملاتی در نوع خود در خاورمیانه، در این شهرستان فعالیت می‌کند و با مجتمع باغات، کارخانه قند، رب‌سازی، کمپوت‌سازی و لبنیات، رونق اقتصادی منطقه را تضمین می‌کند. پوشش گیاهی سرشار از علف‌های مرتع مرغوب، زیستگاه عشایر شاهسون است که با حفظ نژاد و سنت‌های دیرینه، همچنان در این دشت به زندگی کوچ‌نشینی ادامه می‌دهند. محصولات کشاورزی مغان شامل پنبه، چغندر قند، ذرت، گندم، جو، برنج هاشمی، حبوبات، دانه‌های روغنی، کنجد، میوه‌جات، بادام زمینی و سیر است.

استان اردبیل ۳۹.۶۴۸۲، ۴۷.۹۱۷۴ صفحه شهری
سوغات شاخص
ورنی مغان (گلیم نفیس)، پنبه، عسل، لبنیات محلی، بادام زمینی
بهترین فصل سفر
بهار و پاییز (آب و هوای معتدل و دلپذیر)
جاذبه اصلی
دشت مغان و شرکت کشت و صنعت دشت مغان، باغ‌های چهار هزار هکتاری، رود ارس، مناطق عشایری شاهسون

نام

نام این شهر برگرفته از نام خانوادگی مهندس ابراهیم پارسا، مدیرعامل شرکت شیار آذربایجان است که در سال ۱۳۳۰ شمسی آن را بنیان نهاد. در ابتدا «پارساآباد» نامیده می‌شد، اما به دلیل دشواری تلفظ دو الف پشت‌سرهم، یکی از الف‌ها حذف شد و صورت نوشتاری به «پارس‌آباد» تغییر یافت. این شهر در سال ۱۳۷۰ رسماً به شهر تبدیل شد و نام آن به مرور زمان تثبیت گردید.

در تاریخ

پیشینه تاریخی دشت مغان به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. در کتاب «مسالک و ممالک» اثر ابواسحق ابراهیم اصطخری، از مغان به عنوان منطقه‌ای در غرب دریای خزر یاد شده است. حسین شکوری در وصف آن می‌گوید: «مغان شهری است که دو نهر به دور آن است. پیرامون آن باغ‌های زیبا است که گویی دشت را بهشت ساخته است.» حمدالله مستوفی نیز در ذکر دیار اران مغان، هوای آن را گرمسیر و حدودش را به ولایات ارمن، شروان، آذربایجان و دریای خزر پیوسته توصیف کرده است.

صنایع دستی

فرش‌بافی مهم‌ترین صنعت دستی منطقه است. عشایر و روستاییان مغان، ورنی‌های نفیسی تولید می‌کنند که نقش و نگارهای زیبای آن‌ها از طبیعت منطقه و شیوه زندگی عشیره‌ای الهام گرفته شده است. این هنر دستی، نه تنها بخشی از هویت فرهنگی مردم است، بلکه سوغاتی ارزشمند برای گردشگران به شمار می‌رود.

نشان جهانی ورنی مغان

در سال ۱۳۹۸، ورنی (گلیم) مغان که بازتاب‌دهنده هویت عشایر منطقه است، موفق به کسب نشان جغرافیایی بین‌المللی شد. این در حالی است که پیش از آن، گلیم عنبران نمین و جاجیم خلخال تنها نشان ملی در سطح کشور را کسب کرده بودند. این افتخار، اهمیت و اصالت هنر عشایر مغان را در سطح جهانی به اثبات رسانده است.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۱۵۰,۳۸۷ نفر بوده است. بیشتر مردم پارس‌آباد را عشایر قوم شاهسون تشکیل می‌دهند که قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین طوایف آن‌ها شامل پیرایواتلو، گیگلو و حسین حاجیلو است.

مردم

مردم این شهرستان از طوایف شاهسون (گروهی از قزلباشان) هستند، همگی شیعیان دوازده‌امامی می‌باشند و به زبان ترکی آذری تکلم می‌کنند. مهمان‌نوازی و اصالت این مردم، سفر به پارس‌آباد را به تجربه‌ای فراموش‌نشدنی تبدیل می‌کند.

آموزش عالی پارس‌آباد

پارس‌آباد از نظر آموزشی نیز پیشرو است و دارای مراکز آموزش عالی متعددی از جمله دانشکده کشاورزی دانشگاه پیام نور، مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی مغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده سماء و دو مرکز جامع علمی کاربردی می‌باشد.

فرودگاه

فرودگاه پارس‌آباد مغان که به دلیل حاصل‌خیزی منطقه و تردد کارشناسان و توریست‌ها احداث شده، پروازهای هفتگی به تهران و بالعکس دارد. این فرودگاه به عنوان دومین فرودگاه قدیمی استان اردبیل (بعد از فرودگاه پادگان اردبیل) در سال ۱۳۵۲ تأسیس شد و در سال ۱۳۸۱ از شرکت کشت و صنعت مغان منفک و به شرکت مادر تخصصی فرودگاه‌های کشور تحویل شد. پس از چندین سال وقفه، در دی ماه ۱۳۹۶ با تلاش مسئولان دوباره راه‌اندازی شد و اکنون پذیرای مسافران است.