ساعت غروب آفتاب امروز در شهرهای ایران؛ جدول غروب مراکز استان‌ها در چهار فصل

«غروب امروز ساعت چند است؟» از پرتکرارترین جستجوهای روزانهٔ ایرانی‌هاست؛ برای افطار، برنامه‌ریزی رانندگی در جاده، عکاسی، پیاده‌روی عصرگاهی یا فقط برای اینکه بدانیم چراغ‌ها را کی روشن کنیم. ساعت غروب آفتاب امروز در هر شهر ایران عدد متفاوتی است؛ مثلاً در یک روز پاییزی، آفتاب در زاهدان حدود نیم ساعت زودتر از تهران و نزدیک به یک ساعت زودتر از ماکو غروب می‌کند. در این راهنما جدول غروب ۳۱ مرکز استان را در چهار فصل آورده‌ایم، توضیح داده‌ایم چرا این ساعت‌ها با هم فرق دارند و از کجا می‌توانید ساعت دقیق غروب امروزِ شهر خودتان را ببینید.

عددهای این مطلب با همان روش محاسبه‌ای به دست آمده‌اند که صفحه‌های اوقات شرعی ایران‌گاه استفاده می‌کنند (روش مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران، به وقت رسمی ایران). برای ساعت امروز هر شهر، کافی است روی نام آن شهر در جدول بزنید.

ساعت غروب آفتاب امروز را کجا ببینیم؟

سریع‌ترین راه، صفحهٔ اوقات شرعی شهر خودتان است. در هر صفحه، علاوه بر غروب آفتاب، اذان صبح، طلوع، اذان ظهر، اذان مغرب و نیمه‌شب شرعی هم آمده و هر روز خودکار به‌روز می‌شود. چند نمونه از پربازدیدترین شهرها:

• ساعت غروب و اوقات شرعی تهران
• اوقات شرعی مشهد و اوقات شرعی اصفهان
• اوقات شرعی شیراز و اوقات شرعی تبریز
• اوقات شرعی گچساران و اوقات شرعی اهواز

اگر می‌خواهید کل ماه را یک‌جا داشته باشید، صفحهٔ تقویم هر شهر (مثل تقویم اوقات شرعی تهران) ساعت غروب همهٔ روزها را نشان می‌دهد؛ برای برنامه‌ریزی سفر یا مراسم، این جدول کاربردی‌تر از نگاه کردن روزبه‌روز است.

جدول غروب آفتاب مراکز استان‌ها در چهار فصل

جدول زیر ساعت غروب آفتاب را در نخستین روز هر فصل نشان می‌دهد. چون ساعت غروب هر روز فقط چند ثانیه تا یکی دو دقیقه جابه‌جا می‌شود، با این چهار ستون می‌توانید تصویر خوبی از تغییرات سالانه داشته باشید. ساعت‌ها به وقت رسمی ایران (UTC+۳:۳۰) است و از ۱۴۰۱ که ساعت تابستانی لغو شد، دیگر جابه‌جایی یک‌ساعته در بهار و پاییز نداریم.

چند نکتهٔ جالب از همین جدول:

• در اول تیر، آفتاب در تبریز و ارومیه نزدیک ساعت ۲۰ غروب می‌کند، در حالی که در زاهدان پیش از ساعت ۱۸:۳۰ تاریک می‌شود.
• در اول دی، زودترین غروب مراکز استان مال مشهد است (حدود ۱۶:۲۱) و دیرترین غروب مال ایلام (حدود ۱۷:۲۰).
• تفاوت غروب زودترین و دیرترین شهرهای ایران در پاییز و زمستان حدود یک ساعت است و در اوایل تابستان، که عرض جغرافیایی هم اثر بیشتری دارد، به بیش از یک ساعت و نیم می‌رسد (غروب چابهار حدود ۱۸:۲۱ و ماکو حدود ۲۰:۰۲)؛ یعنی کشور ما «اختلاف افق» بزرگی دارد ولی همه با یک ساعت رسمی زندگی می‌کنیم.

چرا ساعت غروب در شهرهای ایران با هم فرق دارد؟

دو عامل اصلی ساعت غروب یک شهر را تعیین می‌کند: طول جغرافیایی (شرق و غرب بودن) و عرض جغرافیایی (شمال و جنوب بودن).

۱. طول جغرافیایی: هر یک درجه، چهار دقیقه

زمین در هر ساعت ۱۵ درجه می‌چرخد؛ پس هر یک درجه اختلاف طول جغرافیایی حدود ۴ دقیقه اختلاف در زمان ظهر و غروب ایجاد می‌کند. زابل در حدود ۶۱٫۵ درجهٔ طول شرقی و ماکو در حدود ۴۴٫۵ درجه قرار دارد؛ این ۱۷ درجه اختلاف یعنی ظهر شرعی زابل حدود ۶۸ دقیقه زودتر از ماکو است. به همین دلیل است که شهرهای شرقی مثل زاهدان، بیرجند و مشهد همیشه زودتر افطار می‌کنند.

۲. عرض جغرافیایی: طول روز در شمال و جنوب

عامل دوم، طول روز است. در تابستان، شهرهای شمالی‌تر روز بلندتری دارند و آفتاب دیرتر غروب می‌کند؛ در زمستان برعکس. به همین دلیل در دی‌ماه، شهر شمالی مشهد از زاهدانِ جنوبی هم زودتر غروب می‌کند، با اینکه زاهدان شرقی‌تر است. برای آشنایی با جای هر استان روی نقشه، فهرست استان‌های ایران و مراکز آن‌ها را ببینید.

۳. ارتفاع و پستی‌بلندی افق

ساعت‌های رسمی غروب برای افق صاف و هم‌سطح محاسبه می‌شوند. اگر در دره‌ای میان کوه‌ها باشید، خورشید زودتر پشت کوه پنهان می‌شود؛ و اگر روی قله یا ساختمان بلند باشید، چند دقیقه دیرتر غروب را می‌بینید. پس اختلاف دو سه دقیقه‌ای میان آنچه می‌بینید و ساعت جدول طبیعی است.

زودترین و دیرترین غروب سال کی است؟

شاید فکر کنید زودترین غروب سال در شب یلدا (کوتاه‌ترین روز سال) اتفاق می‌افتد، اما این‌طور نیست. به دلیل پدیده‌ای به نام «معادلهٔ زمان» که ناشی از بیضوی بودن مدار زمین و کج بودن محور آن است، در تهران زودترین غروب سال حدود ۱۴ آذر (ساعت ۱۶:۵۱) و دیرترین طلوع حدود ۱۷ دی (ساعت ۷:۱۵) رخ می‌دهد. دیرترین غروب هم حدود ۸ تیر است (ساعت ۱۹:۲۴). یعنی پس از یلدا، با اینکه روزها بلندتر می‌شوند، صبح‌ها تا اواسط دی‌ماه هنوز دیرتر روشن می‌شود. دربارهٔ بلندترین شب سال در شب یلدا ۱۴۰۵؛ طول شب در شهرهای ایران مفصل نوشته‌ایم.

غروب آفتاب با اذان مغرب یکی است؟

نه. غروب آفتاب لحظه‌ای است که لبهٔ بالایی خورشید زیر افق می‌رود؛ اما اذان مغرب حدود ۱۶ تا ۲۲ دقیقه بعد از آن اعلام می‌شود، وقتی که سرخی آسمان در سمت مشرق از بین برود. برای تهران این فاصله در بیشتر روزهای سال ۱۸ تا ۲۰ دقیقه است. اگر برای افطار یا نماز دنبال ساعت هستید، ملاک «اذان مغرب» است نه «غروب آفتاب». جزئیات و جدول این فاصله را در فرق غروب آفتاب و اذان مغرب آورده‌ایم.

نمونهٔ کامل: اوقات شرعی ۴ آبان ۱۴۰۵ در مراکز استان‌ها

برای اینکه تصویر کاملی از یک روز داشته باشید، اوقات شرعی ۴ آبان ۱۴۰۵ را برای همهٔ مراکز استان آورده‌ایم. ساعت‌های امروزِ شما ممکن است یکی دو دقیقه با این ستون‌ها فرق داشته باشد.

کاربردهای دانستن ساعت غروب

• سفر جاده‌ای: رانندگی در جاده‌های کوهستانی پس از غروب خطرناک‌تر است. اگر ساعت غروب مقصد را بدانید، زمان حرکت را بهتر تنظیم می‌کنید. پیش از سفر، پیش‌بینی هوا را هم درست بخوانید.
• عکاسی: «ساعت طلایی» حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از غروب است و «ساعت آبی» چند دقیقه پس از آن.
• روزه و افطار: ملاک افطار اذان مغرب است؛ در ماه رمضان، جدول سحر و افطار را در ماه رمضان ۱۴۰۵ و اوقات سحر و افطار ببینید.
• کوهنوردی و طبیعت‌گردی: برگشت از مسیر باید پیش از تاریکی کامل تمام شود؛ در پاییز روزها سریع کوتاه می‌شوند. برای انتخاب مقصد، جاهای دیدنی ایران در پاییز را بخوانید.

غروب آفتاب در تهران و شهرهای پرجمعیت در طول سال

در تهران، ساعت غروب از حدود ۱۶:۵۱ در اوایل آذر تا حدود ۱۹:۲۴ در اوایل تیر تغییر می‌کند؛ یعنی بیش از دو ساعت و نیم اختلاف میان کوتاه‌ترین و بلندترین عصرهای سال. در اول فروردین آفتاب تهران حدود ۱۸:۱۷ غروب می‌کند و در اول مهر حدود ۱۸:۰۰. برای شهرهای پرجمعیت دیگر هم می‌توانید از صفحهٔ هر شهر استفاده کنید: کرج، قم، کرمانشاه، ارومیه و رشت. پیش‌بینی هوای همین شهرها هم در هواشناسی کرج، هواشناسی رشت و هواشناسی مشهد هست تا بدانید غروب امروز آفتابی است یا ابری.

اگر دوست دارید بدانید ساعت‌های اذان دقیقاً چطور از روی موقعیت خورشید حساب می‌شوند، اوقات شرعی چگونه محاسبه می‌شود؟ را بخوانید؛ و برای ساعت اذان صبح و فاصلهٔ آن تا طلوع، اذان صبح چه ساعتی است؟ را ببینید.

بیشتر بخوانید در ایران‌گاه

• اذان صبح چه ساعتی است؟
• اوقات شرعی چگونه محاسبه می‌شود؟
• فرق غروب آفتاب و اذان مغرب
• ماه رمضان ۱۴۰۵ و اوقات سحر و افطار
• جهت قبله در شهرهای ایران
• شب یلدا ۱۴۰۵؛ طول شب در شهرهای ایران
• راهنمای خواندن وضعیت هوا و پیش‌بینی
• استان‌های ایران و مراکز آن‌ها
• اوقات شرعی همهٔ شهرهای ایران: اذان صبح، ظهر و مغرب امروز
• هواشناسی تهران: پیش‌بینی ساعتی و هفت‌روزه
• فهرست شهرهای ایران

منابع

• PrayTimes.org؛ الگوریتم محاسبهٔ اوقات شرعی (روش Tehran)
• مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران
• ماشین‌حساب خورشیدی NOAA

صفحه‌ها و مطالب مرتبط در ایران‌گاه

• اذان ظهر چه زمانی است؟
• هواشناسی ایران
• هوای مشهد در هر فصل
• هوای اصفهان در هر فصل
• هوای شیراز در هر فصل