ویژگیهای کلی
بشرویه در موقعیت جغرافیایی ۳۳٫۸ درجه شمالی و ۵۷٫۴ درجه شرقی، در شرق ایران جای گرفته است. مردمان این دیار مسلمان و پیرو مذهب شیعه هستند و با آغوش باز از مهمانان استقبال میکنند.
آب و هوا و اقلیم
با توجه به قرارگیری در مجاورت کویر، آب و هوای بشرویه گرم و کویری است. تابستانهای گرم و خشک و زمستانهای معتدل، این شهر را به مقصدی جذاب برای کویرنوردان و علاقهمندان به طبیعت تبدیل کرده است. بهترین زمان برای سفر به بشرویه، فصلهای بهار و پاییز است که هوای مطبوعتری دارد.
ویژگیهای تاریخی
بشرویه به دلیل حفظ بافت سنتی و بادگیرهای زیبایش، به «شهر بادگیرها در خراسان» شهرت دارد. بادگیر خانه مستوفی در این شهر یکی از منحصربهفردترین بادگیرهای ایران است. همچنین، اولین موزه خصوصی ایران در بشرویه قرار دارد که نشاندهنده قدمت و اصالت این شهر است. قدمت بشرویه به چند صد سال پیش بازمیگردد و هر گوشه از آن داستانی از گذشته را روایت میکند.
کشاورزی
کشاورزی رگ حیاتی اقتصاد بشرویه است و بیشتر مردم این دیار به این حرفه مشغولند. آبهای زیرزمینی و زمینهای حاصلخیز منطقه، زمینهساز تولید محصولاتی چون پنبه، جو، گندم، پسته، خربزه و هندوانه شده است. پسته که از دیرباز در این منطقه کشت میشده، اخیراً رونق بیشتری یافته و بشرویه به یکی از قطبهای تولید پنبه در کشور تبدیل شده است. پنبه مرغوب این شهرستان زبانزد خاص و عام است.
فرهنگ و آداب و رسوم
فرهنگ بشرویه ریشه در سنتهای دیرینه دارد. یکی از مهمترین آیینهای این منطقه، مراسم ایام محرم است که با شکوه و حزنی خاص برگزار میشود. حسینیه حاج علی اشرف و منزل آقا در این ایام میزبان جمع کثیری از عزاداران از سراسر کشور هستند. مراسم «علمگردانی» که از چهارصد سال پیش در حسینیه حاج علی اشرف برگزار میشود، همچنان با همان شیوه قدیمی و نوای «حسین حسین» انجام میگیرد و یکی از زیباترین اشکال عزاداری محسوب میشود.
اما بشرویه فقط به تاریخ و مذهبش محدود نیست. ریگزار و کویر بکر این شهرستان، مکانی فوقالعاده برای رصد ستارگان است. همه ساله، جشنواره «شهاب باران برساوشی» در تاریخ ۲۱ و ۲۲ مرداد ماه در بشرویه برگزار میشود که در تقویم رویدادهای گردشگری کشور به ثبت رسیده است. این جشنواره فرصتی بینظیر برای تماشای بارش شهابی در دل کویر است.
صنایع دستی بشرویه نیز بخش جداییناپذیر فرهنگ آن است. بازارچههای صنایع دستی در خانههای قدیمی (از دوره ایلخانی تا قاجار) مستقر شدهاند و محصولاتی چون برکبافی، جاجیمبافی، پخلبافی، فرشبافی، میناکاری، سفالگری، خراطی و معرقکاری را به نمایش میگذارند.
نامگذاری
نام «بشرویه» از دو بخش «بُش» و «رویه» تشکیل شده و به معنای منطقهای است که محل رویش گیاه «بُش» است. «بُش» در گویش محلی، بوتهای خودرو از تیره گیاهان کمآب کویری است که با نامهای «تِرِخ» یا «درمنه» نیز شناخته میشود. برخی معتقدند که «بُش» همان درخت بادامشک است که در ارتفاعات بشرویه فراوان میروید.
جاذبههای گردشگری
آثار تاریخی بشرویه
- بادگیر خانه مستوفی: یکی از منحصربهفردترین بادگیرهای ایران
- اولین موزه خصوصی ایران: گنجینهای از تاریخ و فرهنگ
- حسینیه حاج علی اشرف: با قدمت چهارصد ساله و معماری سنتی
- خانههای قدیمی: از دوره ایلخانی تا قاجار که به بازارچه صنایع دستی تبدیل شدهاند
جاذبههای طبیعی
- کویر بکر بشرویه: با تپههای ماسهبادی، بهشتی برای کویرنوردان و عکاسان
- روستای کرند: در فاصله ۳۵ کیلومتری بشرویه، با کوچهباغهای سرسبز و صدای دلنشین آب جاری از دل کوه
- آسمان شب بشرویه: مقصدی عالی برای رصد ستارگان و تماشای بارش شهابی
حوادث
در تاریخ ۲۲ آذر ۱۴۰۱، زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۴ ریشتر در ۳۳ کیلومتری بشرویه رخ داد که به روستاهای اطراف خسارتهای مادی وارد کرد، اما خوشبختانه خسارت جانی در پی نداشت.