تقسیمات کشوری
شهرستان تیران و کرون از ۲ بخش، ۴ دهستان و ۳ شهر تشکیل شده است:
- شهرها: تیران (مرکز)، رضوانشهر و عسگران
- بخشها: بخش مرکزی و بخش کرون
- دهستانها: رضوانیه، وَرْپُشت، کرون سفلا و کرون علیا
جمعیت و زبان
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۹، جمعیت این شهرستان ۷۰,۳۱۵ نفر است. مردم این منطقه به زبان فارسی شیرین سخن میگویند و مهماننوازی از ویژگیهای بارزشان به شمار میرود.
کشاورزی؛ قلب تپنده اقتصاد
تیران و کرون بهشت کشاورزان است! از محصولات شاخص این منطقه میتوان به گندم، جو، بادام، گردو، انگور، انار، زردآلو، آلبالو، هلو، زعفران، سیر، پیاز، ذرت، نهالهای درختی، صیفیجات و موسیر اشاره کرد. جالب است بدانید که این شهرستان رتبه اول تولید فلفل دلمهای گلخانهای کشور را به خود اختصاص داده است. عبور جاده غرب کشور از طریق استان چهارمحال و بختیاری نیز به رونق اقتصادی و حملونقل محصولات کشاورزی کمک شایانی کرده است.
تاریخچهای شنیدنی
نام «تیران» از دو بخش «تیر» (به معنی درخت و بیشه) و «آن» (پسوند مکان) تشکیل شده و به معنای «محل درختان و بیشهها» است. «کرون» نیز از «کر» (به معنی توانا) و «ون» (نسبت) گرفته شده و اشارهای به زمینهای حاصلخیز و قناتهای فراوان این منطقه دارد. جالب اینکه در گذشته، نام تیران «طهران» بوده و به همین دلیل، پسوند خانوادگی بسیاری از اهالی این شهر «تهرانی» است!
در دوره قاجاریه، کرون از توابع اصفهان به شمار میرفت و به دو بخش علیا و سفلی تقسیم میشد. آبادیهای معروف کرون علیا شامل دهق، علویجه و هُسنیجه و کرون سفلی شامل تیران و عسگران بود. در سال ۱۳۷۶، بخش کرون از شهرستان نجفآباد جدا شد و شهرستان تیران و کرون به مرکزیت شهر تیران شکل گرفت. در خرداد ۱۳۷۹ نیز عسگران به شهر تبدیل و مرکز بخش کرون شد.
جاذبههای گردشگری
یکی از دیدنیهای شاخص این منطقه، شکارگاه و قلعه جوزک است که در ۱۵ کیلومتری شمال روستای کرد سفلی واقع شده. این مکان ییلاقی در دوره قاجار، به ویژه برای ظلالسلطان (فرزند ناصرالدین شاه و حاکم اصفهان)، بسیار محبوب بود. او تابستانها هنگام حضور در تفرجگاه قمشلو در نزدیکی تیران، برای شکار به جوزک میآمد و حتی قلعهای کوچک برای اقامت خود در آنجا بنا کرد. امروزه ویرانههای این قلعه، پناهگاهی برای دامداران روستاهای اطراف شده و فضایی رازآلود و تاریخی را رقم زده است.
روستاهای شهرستان تیران و کرون
بر اساس دادههای ایرانگاه، در شهرستان تیران و کرون ۶۶ آبادی در ۴ دهستان و ۲ بخش ثبت شده است که ۴۴ آبادی از آنها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبتشدهی آنها ۳۵٬۲۴۱ نفر است. فهرست کامل را در صفحهی روستاهای شهرستان تیران و کرون ببینید.
دهستانهای شهرستان تیران و کرون
- دهستان کرون سفلی — بخش کرون، ۱۴ آبادی، ۱۴٬۵۶۵ نفر جمعیت
- دهستان کرون علیا — بخش کرون، ۱۱ آبادی، ۸٬۷۹۴ نفر جمعیت
- دهستان ورپشت — بخش مرکزی، ۹ آبادی، ۸٬۵۵۰ نفر جمعیت
- دهستان رضوانیه — بخش مرکزی، ۳۲ آبادی، ۳٬۳۳۲ نفر جمعیت
پرجمعیتترین روستاهای شهرستان تیران و کرون
- روستای ورپشت — دهستان ورپشت، ۲٬۹۰۸ نفر
- روستای میراباد — دهستان کرون سفلی، ۲٬۲۲۳ نفر
- روستای دولتآباد — دهستان کرون علیا، ۱٬۹۳۱ نفر
- روستای قهریزجان — دهستان کرون سفلی، ۱٬۷۷۹ نفر
- روستای خرمنان — دهستان ورپشت، ۱٬۶۷۴ نفر
- روستای افجان — دهستان کرون سفلی، ۱٬۵۷۶ نفر
- روستای مبارکه — دهستان کرون سفلی، ۱٬۵۰۴ نفر
- روستای بودان — دهستان کرون سفلی، ۱٬۳۵۱ نفر
- روستای هومان — دهستان ورپشت، ۱٬۳۴۶ نفر
- روستای دره بید — دهستان کرون علیا، ۱٬۲۶۶ نفر
بانکها و شعب بانکی تیران و کرون
بر اساس دادههای ایرانگاه، ۱۳ شعبه از ۱۰ بانک در شهرستان تیران و کرون فعال است که ۱ شعبه از آنها دارای خودپرداز است. پرشعبهترین بانکهای تیران و کرون بانک سپه با ۳ شعبه و بانک ملی ایران با ۲ شعبه هستند.
فهرست شعب بانکها در تیران و کرون
- شعب بانک سپه در تیران و کرون — ۳ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در تیران و کرون — ۲ شعبه، ۱ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک مسکن در تیران و کرون — ۱ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در تیران و کرون — ۱ شعبه
- شعب بانک ملت در تیران و کرون — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در تیران و کرون — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در تیران و کرون — ۱ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در تیران و کرون — ۱ شعبه
- شعب بانک تجارت در تیران و کرون — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در تیران و کرون — ۱ شعبه
بیمارستانهای تیران و کرون
در ایرانگاه یک بیمارستان از شهرستان تیران و کرون ثبت شده است که ۲۳ تخت فعال دارد.
- بیمارستان بهنیا تیران و کرون — عمومی، ۲۳ تخت فعال