وجه تسمیه
کَلار
شهرهای آمل، چالوس، کلار، سعیدآباد و رویان بخشی از سرزمین قوم تپوری بودند. «کَلار» (kalār) شهری در غرب طبرستان و ناحیه رویان و رستمدار بوده است. به گفته مورخان صدر اسلام، فاصله ناتل تا چالوس یک منزل و چالوس تا کلار یک منزل بوده است. کلار همچنین نام دژی در فراسوی رود چالوس بوده که مرزهای کوهستانی رویان و طبرستان را از حملات دیلمیان محافظت می‌کرده است. شهر کلار در دوران اسپهبد شهریار (سال ۱۳۶ هجری) مرکز رویان و بخش کوهستانی طبرستان بوده و در سال ۱۴۴ قمری توسط عمر بن علاء، عامل خلافت عباسی، فتح شد.
واژه «کَلار» دگرگون‌شده «کَلاک» و «کَلات» به معنای قلعه است که در زبان مازندرانی به صورت «کَلا» و «کُلا» تلفظ می‌شود و به معنای دژ و آبادی مجهز به جایگاه دفاعی است. این واژه در نام بسیاری از روستاهای مازندران از تنکابن تا گرگان دیده می‌شود.
کَلارستاق
کَلارستاق (kalārestāq) نام ناحیتی در طبرستان و رستمدار است که از رود نمک‌آبرود در غرب تا رود چالوس در شرق امتداد دارد. کلارستاق از جنوب توسط ارتفاعات تخت سلیمان و کندوان در البرز مرکزی از طالقان جدا می‌شود. نخستین بار در قرن هشتم، اولیاءالله آملی در کتاب «تاریخ رویان» از کلارستاق به عنوان ناحیتی آباد در رستمدار طبرستان یاد کرده است. بومیان کلارستاق به زبان مازندرانی و گویش طبری کلارستاقی صحبت می‌کنند.
کلاردشت
کِلاردشت (kelārdašt) نام ناحیتی کوهستانی در غرب مازندران در منطقه رستمدار و کلارستاق است. نخستین بار در قرن نهم، ظهیرالدین مرعشی در کتاب «تاریخ طبرستان و رویان و مازندران» نام کلاردشت را به صورت «کلاره‌دشت» ثبت کرده است.
تاریخ
کلاردشت با نام تاریخی «کلار»، از شهرهای بومی و تاریخی طبرستان است. منابع تاریخی سده‌های نخست اسلامی از آن به عنوان شهری آباد و یکی از پایگاه‌های اسپهبدان طبرستان یاد کرده‌اند. موقعیت جغرافیایی آن در منطقه کوهستانی و هم‌مرز با دیلم، با کلاردشت امروزی مطابقت دارد.
پژوهشگران باستان‌شناس بر این باورند که شهر کلار در دوره اسلامی به عنوان مرکز فرمانروایان اسلامی کلار در محوطه‌ای به وسعت ۲۵ هکتار بنا شده بود که امروزه در زبان طبری «شهر دِلِه» (به معنای محوطه واقع‌شده درون شهر) نامیده می‌شود. این شهر در میانه سده سوم هجری مرکز شکل‌گیری قیام علویان طبرستان بر ضد طاهریان بوده است. در منابعی چون «المسالک و الممالک» ابن خردادبه، «البلدان» ابن فقیه و «صورة الارض» ابن حوقل از کلار به عنوان یکی از شهرهای آباد طبرستان یاد شده است.
اهمیت شهر تاریخی کلار به عنوان سرحد دیلم و طبرستان و وجود راه ارتباطی دره چالوس با آن سوی رشته کوه البرز (به ویژه ری) در دوران آغازین اسلامی چنان بوده که در سده دوم اسلامی، شاهزادگان دودمان پادوسبانیان طبرستان از این شهر به عنوان پایگاه قدرت خود بهره می‌برده‌اند. در سال ۲۵۰ هجری قمری، کلار نخستین محل ورود و بیعت حسن بن زید در طبرستان بود و بدین گونه دولت شیعی علویان در طبرستان شکل گرفت.
آثار تاریخی
در سال ۱۳۱۸ هجری شمسی، هنگام پی‌کنی برای احداث قصر اجابیت در گنج‌تپه روستای اجابیت کلاردشت، مجموعه‌ای از ظروف زرین، مفرغی و سفالین کشف شد که به «گنجینه کلاردشت» معروف گردید. این اشیاء شامل قمقمه، کوزه، بشقاب، ظروف لوله‌دار و ریتون (سفالی) و جام و خنجر (زرین) با وزن مجموعاً ۵۷۴٫۷۹ گرم بود. این گنجینه ابتدا به خزانه بانک ملی و سپس در سال ۱۳۲۲ به موزه ایران باستان (موزه ملی) تحویل داده شد.
جام زرین استوانه‌ای شکل با نقش سه شیر با سر برجسته، از نظر تکنیک ساخت قابل مقایسه با جام مارلیک است. گنجینه کلاردشت بیانگر فرهنگ و هنر پیشرفته منطقه در هزاره‌های دوم و اول پیش از میلاد و ارتباط گسترده آن با مناطق گیلان، حسنلو آذربایجان، سیلک کاشان و لرستان است.
علاوه بر این مجموعه، در کاوش‌های باستان‌شناسی و عملیات ساختمانی، ظروف سیمین با نقوش طلاکوب متعلق به دوره ساسانی نیز کشف شده است. از جمله این ظروف، جام‌هایی با نقش قباد اول (نخستین پادشاه ساسانی) سوار بر اسب در صحنه شکار گورخر و تنگی نقره‌ای با تصاویر رامشگران در میان جانورانی چون روباه، کبک، بلدرچین و ببر است.
آب و هوا
رشته‌کوه‌های البرز در کناره دریای مازندران، رطوبت را در دامنه‌های خود متوقف کرده و باعث بارش باران فراوان در این ناحیه می‌شوند. بخشی از این بارندگی‌ها در ارتفاعات کلاردشت به صورت برف می‌بارد و به همین دلیل هوای کلاردشت در مقایسه با دیگر مناطق استان مازندران بسیار خنک‌تر و مطبوع‌تر است. کلاردشت مه نسبتاً دائمی دارد و دمای آن در برخی روزهای سرد زمستان به حدود ۳۰ درجه سانتی‌گراد زیر صفر می‌رسد. در شب‌های تابستان نیز گاهی مردم به لباس گرم نیاز دارند.
جنگل‌های انبوه و سرسبز، رودخانه سرداب‌رود، کوه‌های علم‌کوه و تخت سلیمان در بخش غربی، جنگل‌های عباس‌آباد در بخش شمالی و روستاهای دامنه‌ای در بخش شرقی، از دیگر مشخصه‌های این منطقه است.
مردم
طوایف
طوایف کلاردشت به سه دسته تقسیم می‌شوند: طبری‌ها (بومی‌ها)، طالقانی‌ها و خواجوندها (مهاجران). از طوایف مهم طبری‌تبار می‌توان به آهنگریان، دادجو، دادویی، محمودی، وریج، مجلج، میارج، ازوج، عسگریان، یزدانی، مشایخ، نقیبی، پورملکی، لکورج، منصورسمایی، فقیه، ملک مرزبان، هرسیج، انگریج، شرج، رودگر، گلامرج الیاسی و چلاجور اشاره کرد. پسوند «ج» در نام طوایف طبری‌تبار کلاردشت به معنای «مالک» است.
خواجوندها که از کردهای کرمانشاهی هستند، به گویش لکی از زبان کردی تکلم می‌کنند. وجود جای‌نام‌هایی چون «کُردمحله» و «کُردی‌چال» در کلاردشت بر حضور این قوم در منطقه دلالت دارد.
زبان
مردم بومی کلاردشت به زبان طبری (مازندرانی) با گویش کلاردشتی و خواجوندها به کردی صحبت می‌کنند.
روستاها
کلاردشت مشتمل بر ۳۹ آبادی است. برخی از آبادی‌های مهم با بیش از ۱۰۰ خانوار عبارت‌اند از:
- حسنکیف (مرکز شهرستان)
- رودبارک
- مجل
- اجابیت
- والت
روستای رودبارک در مجاورت علم‌کوه با رودخانه پرآب و همیشه جاری سرداب‌رود، یکی از جذاب‌ترین مناطق گردشگری کلاردشت است. جنگل‌های انبوه و چشم‌اندازهای رؤیایی مسیر بین کوی دوبال تا روستای مجل، تجربه‌ای فراموش‌نشدنی برای گردشگران رقم می‌زند.
بانک‌ها و شعب بانکی کلاردشت
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۴ شعبه از ۳ بانک در شهرستان کلاردشت فعال است. بانک سپه با ۲ شعبه، پرشعبه‌ترین بانک کلاردشت است.
فهرست شعب بانک‌ها در کلاردشت
- شعب بانک سپه در کلاردشت — ۲ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در کلاردشت — ۱ شعبه
- شعب بانک تجارت در کلاردشت — ۱ شعبه
بیمارستان‌های کلاردشت
در ایران‌گاه یک بیمارستان از شهرستان کلاردشت ثبت شده است که ۳۲ تخت فعال دارد.
- بیمارستان حضرت قائم کلاردشت — عمومی، ۳۲ تخت فعال
نظرهای مخاطبان دربارهٔ کلاردشت
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر