موقعیت و ویژگیهای جغرافیایی
رامیان در فاصله ۷۶ کیلومتری از مرکز استان (گرگان) واقع شده و با مساحتی بالغ بر ۷۸۳ کیلومتر مربع، یکی از شهرستانهای مهم گلستان به شمار میرود. این شهر با دارا بودن بارندگی سالانه بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیمتر، از طبیعتی سرسبز و چهارفصل برخوردار است. شهرهای دلند، قلعه میران و فندرسک از توابع آن هستند که خود شامل ۵۵ روستای دیدنی میشوند.
مردم و فرهنگ
مردم رامیان به زبانهای فارسی، ترکی قزلباشی و طبری سخن میگویند و این تنوع زبانی، گواهی بر غنای فرهنگی این منطقه است. اهالی این دیار بیشتر به کشاورزی، دامداری، نوغانداری و آموزش مشغول هستند و در کنار این فعالیتها، هنر صنایعدستی به ویژه چادرشببافی (چارشوبافی) و ابریشمبافی را زنده نگه داشتهاند. ابریشمبافی رامیان در سال ۱۳۹۲ موفق به دریافت گواهینامه مهر اصالت یونسکو شد که نشان از کیفیت و اصالت این هنر دارد.
جاذبههای گردشگری
گل رامیان؛ عمیقترین چشمه آب سرد جهان
گل رامیان که در متون تاریخی با نام «کبود استخر» نیز شناخته میشود، عمیقترین چشمه آب سرد جهان است. این دریاچه طبیعی دایرهای شکل با مساحت ۷۲۰۰ متر مربع و عمق نزدیک به ۸۰ متر، در فاصله ۵ کیلومتری جنوب شهر قرار دارد. رنگ آب این چشمه در طول سال از سبز کبود به فیروزهای تغییر میکند و منظرهای حیرتانگیز خلق میکند. در تابستانها، این مکان به تفرجگاهی محبوب برای شنا و تفریح تبدیل میشود و آب آن برای آبیاری شالیزارهای اطراف نیز استفاده میگردد.
قلعه موران (قلعه میران)؛ وسیعترین قله ایران
قلعه موران با ارتفاع ۲۴۳۰ متر و مساحتی بالغ بر ۶۰ هکتار، وسیعترین قله ایران محسوب میشود. این قله که در جنوب غرب رامیان واقع شده، با دیوارههای صخرهای منحصربهفرد خود، چشماندازی خیرهکننده دارد. بر فراز این قله، بقایای قلعههایی از دوران اشکانیان، چشمهساران، گلههای اسب وحشی و جنگلهای کهن اورس دیده میشود. این منطقه همچنین زیستگاه گونههای نادر گیاهی مانند سرخدار، ممرز، راش و جانورانی چون خرس، گرگ، آهو و عقاب است.
آبشارهای متعدد
رامیان بهشت آبشارهای ایران است. از جمله زیباترین آنها میتوان به مجموعه آبشارهای سرخه کمر (۵ آبشار)، جوزک، سید کلاته (۸ آبشار) و چفت (۱۲ آبشار با ارتفاع ۸ تا ۳۲ متر) اشاره کرد. آبشارهای پشمکی نیز از دیگر جاذبههای دیدنی این منطقه هستند.
ذخیرهگاههای بینالمللی
- ذخیرهگاه جنگلی زربین: در حوالی جنوب گل رامیان، جنگلی انبوه از درختان سوزنیبرگ زربین به مساحت ۴۰۰ هکتار قرار دارد.
- ذخیرهگاه سرخدار: این درختان که از بازماندگان عصر یخبندان هستند، در محدوده رامیان و علیآباد کتول از برجستهترین ذخیرهگاههای این گونه نادر در جهان به شمار میروند.
ارتفاعات اولنگ
در ۲۸ کیلومتری جنوب رامیان، ارتفاعات اولنگ با بادهای خنک و همیشگی، مقصدی عالی برای گردشگران است. این منطقه در زمستان میزبان ورزشهای زمستانی است و دشت «تخته بادو» و روستاهای ییلاقی «ملچ آرام» و «جوزچال» در نزدیکی آن قرار دارند. جالب است بدانید که جنگلهای اولنگ، قلعه میران و ابر از قدیمیترین جنگلهای جهان هستند و قدمت آنها از جنگلهای آمازون نیز بیشتر است!
سایر جاذبهها
- استخر طبیعی گل رامیان
- چشمهزارهای نیلبرگ و سید کلاته
- دهکدههای ییلاقی پاقلعه، رضی، ملچ آرام
- پارک جنگلی دلند
- روستای تاریخی کشکک
- تپه تاریخی نقارهخانه
- بقعه متبرکه امامزاده بیبی حلیمه خاتون الهادی
- موزه مردمشناسی رامیان
- بازار هفتگی سهشنبهبازار
تاریخچه
نام رامیان در داستانهای اسطورهای شاهنامه فردوسی (داستان بیژن و منیژه) و همچنین منظومه «ویس و رامین» فخرالدین اسعد گرگانی ذکر شده است. این شهر در دوران اشکانیان، پایتخت ییلاقی و تفرجگاه شاهان بود. آثار تاریخی کشف شده در جنگلها و کوههای رامیان، قدمت کهن این منطقه را تأیید میکنند. رامیان در دوره انقلاب مشروطه نیز نقش مهمی ایفا کرد و مردم آن به رهبری شیخ عبدالحسین جعفری رامیانی در برابر نیروهای استبداد ایستادگی کردند.
سوغات و صنایعدستی
- ابریشمبافی: برجستهترین هنر رامیان که شامل تولید دستمال، رومیزی، سفره، هوله، عرقچین، جلیقه و البسه زنانه محلی از جنس ابریشم است.
- عسل: رامیان بزرگترین تولیدکننده عسل در استان گلستان است.
- میوههای جنگلی: آلو جنگلی (قلرو)، آلوچه، ازگیل وحشی، بلوبری جنگلی (ولیک)، انار ترش، توت فرنگی جنگلی، خرمالو و به جنگلی.
- سبزیهای کوهی: ناردنگ، قوناق، شلمبه، انواع نعناهای محلی (هوجی، سرسم، پونه).
- صنایع دستی چوبی: قلیان (چلیم)، جا شمعی، فلوت (فوت فوتک)، شطرنج.
- صنایع دستی فلزی: سیخ، دشنه، تبر.
- عروسکسازی: عروسکهای پارچهای و پلاستیکی با لباسهای سنتی رامیانی.
- محصولات کشاورزی: برنج، گندم، انواع روغنها (زیتون، کلزا).
- محصولات لبنی: انواع کشک، قرهقروت، کره محلی.
غذاهای بومی
غذاهای رامیانی ترکیبی از طعمهای جنگلی و دشتی است. از جمله معروفترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- چوز کبابی: کبابی منحصربهفرد که تنها در رامیان پخت میشود.
- قوُرما: گوشت تازه تفت داده شده و آبپز.
- آش خمیری: آش رشته با چاشنی رب انار ترش.
- رشته پلو و ماهی و پرنده شکم پر.
- کاهو ترشی با رب انار.
- کشک بادمجان (قورتو).
- انواع تهچینها با سسها و ربهای محلی.
- نانهای محلی: کاک (کَک)، تندِر چورَک، کماج، پامولی چورک.
- شیرینیها: قاتلمه، نون پنجرهای، کَسمَک، مَت.
محلههای قدیمی
- رجبلو محله: از غرب تا شمال غربی شهر
- آق اویلی: غرب تا جنوب غربی
- کتوکلی: جنوب غربی
- کوپکلی: جنوب شرقی
- داغلی محله: شمال شرقی
- نیلبرگ: جنوب شرقی
- قانچی: شرق بلوار دانشجو
- دزدک محله: مقابل نیلبرگ
- قوان: شرق شهر
- ملچ آرام: شمال غربی
- رجن: منتهیالیه شرقی
- جوزچالی محله: شرق و جنوب شرقی
روستاهای شهرستان رامیان
بر اساس دادههای ایرانگاه، در شهرستان رامیان ۳ آبادی در ۲ دهستان و ۱ بخش ثبت شده است که ۳ آبادی از آنها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبتشدهی آنها ۳٬۰۶۵ نفر است. فهرست کامل را در صفحهی روستاهای شهرستان رامیان ببینید.
دهستانهای شهرستان رامیان
- دهستان دلند — بخش مرکزی، ۲ آبادی، ۲٬۹۷۴ نفر جمعیت
- دهستان قلعه میران — بخش مرکزی، ۱ آبادی، ۹۱ نفر جمعیت
پرجمعیتترین روستاهای شهرستان رامیان
- روستای گلند — دهستان دلند، ۲٬۴۸۵ نفر
- روستای سفیدچشمه — دهستان دلند، ۴۸۹ نفر
- روستای شش اب — دهستان قلعه میران، ۹۱ نفر
بانکها و شعب بانکی رامیان
بر اساس دادههای ایرانگاه، ۱۵ شعبه از ۸ بانک در شهرستان رامیان فعال است که ۳ شعبه از آنها دارای خودپرداز هستند. پرشعبهترین بانکهای رامیان بانک ملی ایران با ۳ شعبه، بانک کشاورزی با ۳ شعبه و بانک صادرات ایران با ۲ شعبه هستند.
فهرست شعب بانکها در رامیان
- شعب بانک ملی ایران در رامیان — ۳ شعبه، ۳ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک کشاورزی در رامیان — ۳ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در رامیان — ۲ شعبه
- شعب بانک سپه در رامیان — ۲ شعبه
- شعب بانک تجارت در رامیان — ۲ شعبه
- شعب بانک ملت در رامیان — ۱ شعبه
- شعب بانک سینا در رامیان — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در رامیان — ۱ شعبه
بیمارستانهای رامیان
در ایرانگاه یک بیمارستان از شهرستان رامیان ثبت شده است که ۳۰ تخت فعال دارد.
- بیمارستان امام رضا (ع) خان به بین — عمومی، ۳۰ تخت فعال