پیشینه تاریخی
قدمت این منطقه به ۷۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد و آثار باستانی متعددی از جمله حمام‌ها، پل‌ها و آسیاب‌های آبی در آن یافت شده است. رابینوی انگلیسی، جهانگرد نامی، در کتاب خود این منطقه را چنین توصیف کرده است: «بلوک کتول در جنوب شرقی استرآباد واقع است و بخش عمده آن پوشیده از جنگل و صحرای علفزار است.»
وجه تسمیه
نام کتول ریشه در تاریخ کهن طبرستان دارد. کتول‌ها گروهی از اقوام طبری‌تبار بودند که از دوران صفوی در این منطقه می‌زیستند. واژه کتول در زبان مازندرانی معانی متعددی دارد؛ از جمله «گاودار»، «کشاورز» و «منطقه آزاد چرا». برخی نیز آن را برگرفته از واژه اوستایی «کته» (به معنای مکان) و «اول» (به معنای دره) می‌دانند. برخلاف برخی نظریه‌ها، اسناد تاریخی نشان می‌دهد که کتول‌ها از تبار بومیان طبرستان بوده و ارتباطی با کوتوال‌های سیستانی ندارند.
دوران باستان
در روزگار باستان، این بخش از ایران بخشی از سرزمین تپورستان (طبرستان) بود. قوم تپوری که نام این سرزمین از آنها گرفته شده، در کوهستان‌های مازندران سکونت داشتند و پس از اسلام به طبری معروف شدند. این منطقه در طول تاریخ همواره محل زندگی اقوام گوناگون و مهد تمدن‌های کهن بوده است.
مردم و فرهنگ
مردم علی‌آباد کتول بیشتر از قومیت کتولی (طبری‌تبار) هستند و به گویش کتولی که شاخه‌ای از زبان مازندرانی است، سخن می‌گویند. اقوام دیگری از جمله شاهرودی، آذربایجانی، سیستانی و سبزواری نیز در این شهر زندگی می‌کنند و مذهب اکثریت مردم شیعه است.
هنر و صنایع دستی
هنر در علی‌آباد کتول ریشه در زندگی روزمره مردم دارد. از جمله هنرهای دستی این منطقه می‌توان به چادرشب‌بافی، نمدبافی و ساخت ابزار موسیقی سنتی مانند تار، دوتار، سه‌تار، نی هفت‌بند و کمانچه اشاره کرد. موسیقی محلی نیز بخش جدایی‌ناپذیر از فرهنگ این خطه است.
گردشگری و جاذبه‌ها
علی‌آباد کتول مملو از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی است که هر گردشگری را مجذوب خود می‌کند:
- آبشار کبودوال: بلندترین آبشار تمام خزه جهان و تنها آبشار خزه‌ای ایران
- سد علی‌آباد کتول: مکانی آرام برای تفریح و طبیعت‌گردی
- دو دهنه زرین گل و محمدآباد: دره‌های بکر و زیبا با ییلاقات سرسبز
- روستاهای ییلاقی: شیرین‌آباد، افرا تخته، چینو، خولیندره، مایان، نرسو و...
- منطقه کوهستانی چلی و شاهوار: بهشتی برای کوهنوردان و عاشقان طبیعت
- جنگل ابر و موزه تاریخ طبیعی
- آسیاب قدیمی و جنگل زرین گل
زیرساخت‌ها
آموزش عالی
علی‌آباد کتول با حدود ۱۲ هزار دانشجو و ۶ واحد آموزش عالی، یکی از قطب‌های علمی استان محسوب می‌شود. دانشگاه آزاد واحد علی‌آباد کتول بزرگ‌ترین واحد دانشگاهی آزاد در استان گلستان است.
شبکه بهداشتی و درمانی
این شهر از امکانات درمانی مناسبی برخوردار است و خدمات بهداشتی مورد نیاز ساکنان و گردشگران را تأمین می‌کند.
روستاهای شهرستان علی‌آباد کتول
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان علی‌آباد کتول ۶۲ آبادی در ۴ دهستان و ۲ بخش ثبت شده است که ۵۴ آبادی از آنها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آنها ۵۱٬۰۴۲ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان علی‌آباد کتول ببینید.
دهستان‌های شهرستان علی‌آباد کتول
- دهستان کتول — بخش مرکزی، ۲۰ آبادی، ۲۲٬۹۸۱ نفر جمعیت
- دهستان شیرنگ — بخش کمالان، ۱۳ آبادی، ۱۱٬۹۵۷ نفر جمعیت
- دهستان استرآباد — بخش کمالان، ۱۹ آبادی، ۹٬۲۹۲ نفر جمعیت
- دهستان زرین گل — بخش مرکزی، ۱۰ آبادی، ۶٬۸۱۲ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان علی‌آباد کتول
- روستای سنگدوین — دهستان کتول، ۳٬۶۷۱ نفر
- روستای مهدی‌آباد — دهستان زرین گل، ۲٬۷۷۰ نفر
- روستای قره بلاغ — دهستان شیرنگ، ۲٬۶۷۸ نفر
- روستای رحمت‌آباد — دهستان استرآباد، ۲٬۴۹۳ نفر
- روستای پیچک محله — دهستان کتول، ۲٬۳۰۴ نفر
- روستای اودک دوجی — دهستان کتول، ۲٬۲۲۱ نفر
- روستای شیرنگ علیا — دهستان شیرنگ، ۲٬۲۰۶ نفر
- روستای گلستان — دهستان استرآباد، ۲٬۱۵۳ نفر
- روستای بدراق نوری — دهستان کتول، ۲٬۰۳۹ نفر
- روستای حکیم‌آباد — دهستان کتول، ۲٬۰۱۸ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی علی‌آباد کتول
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۲۸ شعبه از ۱۳ بانک در شهرستان علی‌آباد کتول فعال است که ۲ شعبه از آنها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های علی‌آباد کتول بانک سپه با ۶ شعبه، بانک ملت با ۴ شعبه و بانک ملی ایران با ۳ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در علی‌آباد کتول
- شعب بانک سپه در علی‌آباد کتول — ۶ شعبه
- شعب بانک ملت در علی‌آباد کتول — ۴ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در علی‌آباد کتول — ۳ شعبه، ۲ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک کشاورزی در علی‌آباد کتول — ۳ شعبه
- شعب بانک مسکن در علی‌آباد کتول — ۲ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در علی‌آباد کتول — ۲ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در علی‌آباد کتول — ۲ شعبه
- شعب بانک ایران زمین در علی‌آباد کتول — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در علی‌آباد کتول — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در علی‌آباد کتول — ۱ شعبه
- شعب بانک سینا در علی‌آباد کتول — ۱ شعبه
- شعب بانک تجارت در علی‌آباد کتول — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در علی‌آباد کتول — ۱ شعبه
بیمارستان‌های علی‌آباد کتول
در ایران‌گاه ۳ بیمارستان از شهرستان علی‌آباد کتول ثبت شده است که مجموعاً ۲۴۱ تخت فعال دارند.
- بیمارستان بقیه اله (عج) علی آباد کتول — عمومی، ۱۴۰ تخت فعال
- بیمارستان قائم (عج) علی آباد کتول — عمومی، ۱۰۱ تخت فعال
- درمانگاه شبانه روزی عمومی قائم(عج) — عمومی
نظرهای مخاطبان دربارهٔ علی‌آباد کتول
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر