تاریخچه
سمنان ریشه در اعماق تاریخ دارد. در دوران باستان، این منطقه بخشی از چهاردهمین ایالت تاریخی اوستایی به نام «ورن» (ورنه) بود. بنای اولیه شهر را به تهمورث دیوبند، از پادشاهان افسانه‌ای پیشدادی نسبت می‌دهند. پس از حمله اسکندر و فروپاشی امپراتوری هخامنشی، این منطقه با نام «کومش» شناخته می‌شد و بعدها به یکی از ایالات مهم ایران تبدیل شد.
نامگذاری
درباره ریشه نام سمنان، نظریه‌های جذابی وجود دارد. برخی آن را برگرفته از واژه اوستایی «سَیَمن» به معنای گسترده و واژه سنسکریتی «سیمَن» به معنای شهر بسیار بزرگ می‌دانند. در نقشه‌های بطلمیوس نیز از این شهر با نام «سمینا» یاد شده است. بارتولد، مورخ بزرگ، بر این باور بود که سمنان همان سرزمینی است که ایزیدور خاراکسی به نام «قومیسینه» از آن یاد کرده است.
مردم
مردم سمنان پیش از ظهور زرتشت، پیرو آیین «سمنی» بودند و بتخانه بزرگ آنان در محل فعلی شهر قرار داشت. جالب است که خود مردم سمنان، نام شهر خود را «سمن» تلفظ می‌کنند و به لهجه خود «سمنی» می‌گویند. گویش سمنانی یکی از گنجینه‌های زبانی ایران است که از زبان‌های ایرانی شاخه شمال باختری به شمار می‌رود. این زبان به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، مورد توجه ایران‌شناسان بزرگی چون پروفسور کریستن سن، هوتوم سیندلر و ویلهلم لیکر قرار گرفته است. نزدیک‌ترین زبان به گویش راجی، همین سمنانی است. اگرچه نسل جدید سمنانی‌ها این زبان را می‌فهمند، اما کمتر به آن صحبت می‌کنند.
آب و هوا
آب و هوای سمنان گرم و خشک است. تابستان‌های داغ و زمستان‌های سرد، همراه با بارندگی‌های محدود در فصول سرد سال، ویژگی اصلی اقلیم این شهر است. میانگین بارندگی سالانه تنها ۱۴۰ میلی‌متر و متوسط دمای سالانه ۱۷ درجه سانتی‌گراد است. حداکثر دمای ثبت‌شده ۴۳٫۵ و حداقل آن ۸٫۴- درجه سانتی‌گراد بوده و حدود ۴۸ روز از سال یخبندان است. بادهای کویری و غربی نیز بر آب و هوای این منطقه تأثیرگذارند.
عوارض طبیعی
در جنوب سمنان، مناظر خیره‌کننده‌ای چون دشت کویر، ریگ جن و تپه‌های دلازیان و میرک دلازیان خودنمایی می‌کنند. رودخانه فصلی گل رودبار از کوه‌های البرز سرچشمه گرفته و پس از گذر از شهر درجزین، در شمال سمنان به پنج شاخه تقسیم می‌شود و سرانجام به دشت کویر می‌ریزد.
جمعیت
بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت سمنان ۱۸۵,۱۲۹ نفر در ۴۹,۱۲۴ خانوار بوده است. این شهر پرجمعیت‌ترین شهر استان سمنان به شمار می‌رود.
محله‌های قدیم
سمنان هفت محله قدیمی و معروف دارد که هرکدام داستانی برای گفتن دارند. از جمله این محله‌ها می‌توان به کوشمغان (با زیرمحله عمرانکو) و کدیور (با زیرمحله ملحی) اشاره کرد.
گردشگری
استان سمنان با بیش از ۷۲۹ گونه جاذبه طبیعی، تاریخی-فرهنگی و انسان‌ساخت، یکی از مقاصد بکر گردشگری ایران است. حدود ۳۰ درصد از این جاذبه‌ها در شهرستان سمنان، سرخه و مهدی‌شهر متمرکز شده‌اند. هرچند از سال ۱۳۸۹ شهرهای سرخه و مهدی‌شهر از سمنان جدا شده‌اند، اما در بسیاری از آمارها همچنان با هم آورده می‌شوند.
جاذبه‌های تاریخی و باستانی
سمنان مملو از آثار تاریخی ارزشمند است. از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- مسجد جامع سمنان
- بازار قدیمی سمنان
- دروازه ارگ
- خانه‌های تاریخی با معماری اصیل ایرانی
موزه‌ها
موزه‌های سمنان، از جمله موزه تاریخ و مردم‌شناسی، پنجره‌ای به گذشته این دیار می‌گشایند.
جاذبه‌های مذهبی
مساجد و امامزاده‌های متعدد در سطح شهر، از جمله اماکن مذهبی و تاریخی ارزشمند سمنان هستند.
رسانه‌ها
صدا و سیمای استانی مرکز سمنان
فعالیت صدا و سیمای مرکز سمنان از سال ۱۳۵۵ با نصب دو فرستنده رادیویی آغاز شد. امروزه تمام نقاط استان تحت پوشش شبکه‌های سراسری رادیویی و تلویزیونی و همچنین شبکه استانی قرار دارند.
مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها
سمنان میزبان دانشگاه‌های معتبری چون دانشگاه سمنان، دانشگاه علوم پزشکی و دیگر مراکز آموزش عالی است که نقش مهمی در پویایی علمی منطقه ایفا می‌کنند.
معادن
اطراف سمنان سرشار از منابع معدنی ارزشمند است. معادن گچ، نمک، زئولیت، بنتونیت، سلستین، سنگ آهن، زغال سنگ، فیروزه، مرمریت و تراورتن از جمله ثروت‌های زیرزمینی این منطقه هستند. همچنین چاه نفت خوریان دلازیان در جنوب شهر از منابع مهم انرژی به شمار می‌رود.
راه و ترابری
سمنان در مسیر جاده ۴۴ و راه‌آهن تهران-مشهد قرار دارد و دسترسی به آن بسیار آسان است. فاصله زمینی این شهر تا آب‌های آزاد خلیج فارس ۱۶۰۰ کیلومتر و تا دریای خزر ۴۰۰ کیلومتر است. سمنان دارای دو فرودگاه (یک نظامی و یک تجاری فعال) است.
پایگاه فضایی
از ابتدای دهه ۱۳۹۰، سمنان به مرکز فضایی ایران تبدیل شده است. پایگاه فضایی امام خمینی در ۸۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر قرار دارد و پرتاب ماهواره‌هایی چون سفیر امید و موشک‌های دوربرد از این پایگاه انجام می‌شود. جاده منتهی به این پایگاه نیز به نام «بلوار سفیر امید» نامگذاری شده است.
صنایع دستی
صنایع دستی سمنان، یادگاری از هنر و ذوق مردم این دیار است. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- قالی و قالیچه بافی
- گلیم بافی
- سفالگری
- منبت‌کاری
- صنایع چوبی
روستاهای شهرستان سمنان
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان سمنان ۳۲۳ آبادی در ۵ دهستان و ۳ بخش ثبت شده است که ۴۹ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۲۱٬۳۱۷ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان سمنان ببینید.
دهستان‌های شهرستان سمنان
- دهستان حومه — بخش مرکزی، ۱۱۰ آبادی، ۹٬۲۴۷ نفر جمعیت
- دهستان چاشم — بخش مهدی شهر، ۸۴ آبادی، ۵٬۷۴۵ نفر جمعیت
- دهستان هفدر — بخش سرخه، ۲۵ آبادی، ۲٬۹۰۵ نفر جمعیت
- دهستان پشتکوه — بخش مهدی شهر، ۴۷ آبادی، ۱٬۷۲۵ نفر جمعیت
- دهستان لاسگرد — بخش سرخه، ۵۷ آبادی، ۱٬۶۹۵ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان سمنان
- روستای درجزین — دهستان چاشم، ۴٬۳۷۰ نفر
- روستای خیر‌آباد — دهستان حومه، ۳٬۰۲۲ نفر
- روستای شهرک افاغنه — دهستان حومه، ۲٬۵۶۵ نفر
- روستای مومن‌آباد — دهستان هفدر، ۱٬۸۲۶ نفر
- روستای فولادمحله — دهستان پشتکوه، ۱٬۳۴۸ نفر
- روستای علا — دهستان حومه، ۱٬۳۰۳ نفر
- روستای لاسجرد — دهستان لاسگرد، ۱٬۰۷۶ نفر
- روستای رکن‌آباد — دهستان حومه، ۱٬۰۲۵ نفر
- روستای افتر — دهستان هفدر، ۹۲۲ نفر
- روستای شهرک صنعتی — دهستان حومه، ۷۲۸ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی سمنان
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۹۱ شعبه از ۲۲ بانک در شهرستان سمنان فعال است که ۱۰ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های سمنان بانک سپه با ۱۸ شعبه، بانک ملی ایران با ۱۵ شعبه و بانک رفاه کارگران با ۸ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در سمنان
- شعب بانک سپه در سمنان — ۱۸ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در سمنان — ۱۵ شعبه، ۱۰ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک رفاه کارگران در سمنان — ۸ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در سمنان — ۸ شعبه
- شعب بانک تجارت در سمنان — ۸ شعبه
- شعب بانک مسکن در سمنان — ۷ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در سمنان — ۶ شعبه
- شعب بانک ایران زمین در سمنان — ۳ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در سمنان — ۳ شعبه
- شعب پست بانک ایران در سمنان — ۲ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در سمنان — ۲ شعبه
- شعب بانک دی در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک کارآفرین در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک اقتصاد نوین در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک گردشگری در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک پارسیان در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک پاسارگاد در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه رسالت در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک سامان در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک سرمایه در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک شهر در سمنان — ۱ شعبه
- شعب بانک سینا در سمنان — ۱ شعبه
بیمارستان‌های سمنان
در ایران‌گاه ۶ بیمارستان از شهرستان سمنان ثبت شده است که مجموعاً ۶۲۱ تخت فعال دارند.
- بیمارستان کوثر سمنان — عمومی، ۲۹۳ تخت فعال
- بیمارستان شفای سمنان — عمومی، ۱۲۲ تخت فعال
- بیمارستان امیرالمومنین سمنان — عمومی، ۱۱۰ تخت فعال
- بیمارستان فاطمیه سمنان — عمومی، ۹۶ تخت فعال
- بیمارستان فاطمیه-کلینیک ویژه مستقل — عمومی
- بیمارستان کوثر-کلینیک ویژه مستقل — عمومی
دانشگاه‌های سمنان
در ایران‌گاه معرفی کامل دانشگاه سمنان از شهرستان سمنان ثبت شده است که در سال ۱۳۵۳ تاسیس شده است.
در صفحه‌ی هر دانشگاه، دانشکده‌ها، رشته‌ها، شرایط پذیرش، خوابگاه‌ها، امکانات رفاهی و راه‌های ارتباطی آن را می‌بینید.
- دانشگاه سمنان — تاسیس ۱۳۵۳، دارای خوابگاه، دارای پارک علم و فناوری
فهرست همه‌ی دانشگاه‌های کشور در صفحه‌ی دانشگاه‌های ایران در دسترس است.
جاذبه‌های طبیعی سمنان
یکی از جاذبه‌های طبیعی شناخته‌شده‌ی ایران در این شهرستان یا نزدیکی آن قرار دارد:
راهنمای کامل جاذبه‌های طبیعی ایران را در صفحه‌ی جغرافیای ایران ببینید.
نظرهای مخاطبان دربارهٔ سمنان
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر