نام
درباره ریشه نام شبستر روایتهای جذابی وجود دارد. برخی معتقدند این نام عربیشده «چوستر» یا «چیچستر» است؛ «چیچست» در زبان پهلوی به معنای کوه و کوهسار بوده و «تر» پسوند آن است، پس شبستر یعنی «کوهپایه». روایت دیگر اما شاعرانهتر است: «شو» در زبانهای ایرانی به معنای شب و «استر» یا «استار» به معنای ستاره است؛ یعنی شهری با شبهای پرستاره. تصور کنید در شبی صاف و بیابر، در این شهر قدم بزنید و آسمان را پر از ستاره ببینید...
پیشینه
تاریخ شبستر به هزاران سال پیش بازمیگردد. کاوشهای باستانی در تپه حسنلو روستای دیزجخلیل و کولتپه قرهتپه نشان داده که این منطقه پیش از ورود آریاییها به فلات ایران مسکونی بوده و حکومتهای محلی اورارتو و ماننا بر آن تسلط داشتهاند.
یاقوت حمدی در معجمالبلدان از شهری به نام «کوزهکنان» در حدود ده فرسخی تبریز با ۷۵۰۰۰ خانوار یاد کرده است. اما شاید جذابترین بخش تاریخ شبستر، ارتباط آن با تیمور لنگ باشد. او پس از فتح تبریز در سال ۷۷۸ هجری، به شبستر آمد و بر سر مزار شیخ محمود شبستری فاتحه خواند. تیمور در خاطرات خود مینویسد: «من از خواندن کتاب او به نام گلشن راز خیلی چیزها آموختم و شیخ محمود شبستری در آن کتاب مرا با اسرار ازلی و ابدی آشنا کرد. کتاب او با اینکه کوچک است، اما چون گوهر میباشد و با وجود کوچکی قیمت دارد.»
فرهنگ
شبستر زادگاه چهرههای درخشانی در عرصه ادب و عرفان است. محمد خیابانی، میرزا علی معجز شبستری (شاعر طنزپرداز برجسته آذربایجان) و مهرداد شبستری (نویسنده معاصر) از جمله این مشاهیر هستند.
اما بیتردید مشهورترین چهره این دیار، شیخ محمود شبستری، عارف نامدار قرن هشتم هجری است. مثنوی عرفانی «گلشن راز» او چنان والاست که مرتضی مطهری در کتاب اسلامشناسی دربارهاش مینویسد: «شیخ محمود شبستری آفریننده منظومه عرفانی بسیار عالی موسوم به گلشن راز بوده که این اثر یکی از کتب بسیار عالی به شمار میآید و نام سراینده خویش را جاوید ساخته است.»
مردم
جمعیت
براساس سرشماری سال ۱۳۹۰، جمعیت شهرستان شبستر ۱۲۴۴۹۹ نفر (۳/۳ درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز شهرستان ۱۵۶۶۳ نفر بوده است. از این تعداد، ۶۰۳۹۳ نفر در شهرها و ۶۴۱۰۶ نفر در روستاها سکونت دارند.
زبان
مردم خونگرم شبستر به زبان ترکی آذربایجانی (آذری) سخن میگویند و مهماننوازی آنها زبانزد است.
جاذبههای گردشگری
شبستر با طبیعت بکر و آثار تاریخیاش، مقصدی ایدهآل برای گردشگران است:
-
آبشار عیشآباد: این آبشار ۱۵ متری در قلب کوهستان میشو غربی و نزدیک روستای عیشآباد واقع شده است. بخشی از مسیر تا آبشار اتومبیلرو و بخشی دیگر خاکی است، اما منظره کوه و دره زیبای اطراف، ارزش این پیادهروی را دارد.
-
دریاچه ارومیه: بخشی از سواحل و جزایر این دریاچه در محدوده شهرستان شبستر قرار دارد.
-
مسجد یادگار شاه در تسوج: مسجدی زیبا و تاریخی که از بناهای دیدنی منطقه است.
-
آرامگاه شیخ محمود شبستری: مزار این عارف بزرگ در شبستر قرار دارد و زیارتگاه علاقهمندان به عرفان و ادب است.
-
مقبره پیررجب و مقبره شیخ اسماعیل سیسی: در کنار شهر تاریخی سیس، این قبور از مکانهای دیدنی و معنوی منطقه هستند.
مجلههای علمی
شبستر از آبان ۱۳۹۰ میزبان مجله علمی International Journal of Forest, Soil and Erosion است که به صورت فصلنامه منتشر میشود و نشاندهنده پویایی علمی این شهرستان است.
روستاهای شهرستان شبستر
بر اساس دادههای ایرانگاه، در شهرستان شبستر ۶۵ آبادی در ۸ دهستان و ۳ بخش ثبت شده است که ۶۱ آبادی از آنها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبتشدهی آنها ۵۴٬۶۶۱ نفر است. فهرست کامل را در صفحهی روستاهای شهرستان شبستر ببینید.
دهستانهای شهرستان شبستر
- دهستان رودقات — بخش صوفیان، ۱۶ آبادی، ۱۰٬۵۹۹ نفر جمعیت
- دهستان سیس — بخش مرکزی، ۱۰ آبادی، ۹٬۸۲۹ نفر جمعیت
- دهستان میشوجنوبی — بخش صوفیان، ۸ آبادی، ۹٬۴۳۵ نفر جمعیت
- دهستان چله خانه — بخش صوفیان، ۱۰ آبادی، ۶٬۲۱۱ نفر جمعیت
- دهستان گونی غربی — بخش انزاب، ۵ آبادی، ۵٬۹۷۰ نفر جمعیت
- دهستان گونی شرقی — بخش مرکزی، ۴ آبادی، ۵٬۷۵۳ نفر جمعیت
- دهستان چهرگان — بخش انزاب، ۷ آبادی، ۳٬۵۱۵ نفر جمعیت
- دهستان گونی مرکزی — بخش مرکزی، ۵ آبادی، ۳٬۳۴۹ نفر جمعیت
پرجمعیتترین روستاهای شهرستان شبستر
- روستای نظرلو — دهستان میشوجنوبی، ۴٬۹۸۴ نفر
- روستای دیزج خلیل — دهستان گونی شرقی، ۲٬۹۹۱ نفر
- روستای علیشاه — دهستان سیس، ۲٬۶۴۹ نفر
- روستای تیل — دهستان گونی غربی، ۲٬۶۴۲ نفر
- روستای امند — دهستان رودقات، ۲٬۳۸۸ نفر
- روستای بنیس — دهستان گونی شرقی، ۱٬۷۷۲ نفر
- روستای قره تپه — دهستان گونی غربی، ۱٬۷۶۸ نفر
- روستای گروس — دهستان چله خانه، ۱٬۷۳۷ نفر
- روستای چله خانه علیا — دهستان چله خانه، ۱٬۷۳۶ نفر
- روستای سار — دهستان رودقات، ۱٬۵۰۴ نفر
بانکها و شعب بانکی شبستر
بر اساس دادههای ایرانگاه، ۴۲ شعبه از ۱۳ بانک در شهرستان شبستر فعال است که ۱۳ شعبه از آنها دارای خودپرداز هستند. پرشعبهترین بانکهای شبستر بانک ملی ایران با ۱۳ شعبه، بانک صادرات ایران با ۷ شعبه و بانک کشاورزی با ۵ شعبه هستند.
فهرست شعب بانکها در شبستر
- شعب بانک ملی ایران در شبستر — ۱۳ شعبه، ۱۳ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک صادرات ایران در شبستر — ۷ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در شبستر — ۵ شعبه
- شعب بانک سپه در شبستر — ۴ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در شبستر — ۳ شعبه
- شعب بانک مسکن در شبستر — ۲ شعبه
- شعب بانک تجارت در شبستر — ۲ شعبه
- شعب بانک ایران زمین در شبستر — ۱ شعبه
- شعب بانک قرضالحسنه مهر ایران در شبستر — ۱ شعبه
- شعب بانک ملت در شبستر — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در شبستر — ۱ شعبه
- شعب بانک سینا در شبستر — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در شبستر — ۱ شعبه
بیمارستانهای شبستر
در ایرانگاه ۳ بیمارستان از شهرستان شبستر ثبت شده است که مجموعاً ۹۶ تخت فعال دارند.
- بیمارستان فاطمیه ( س ) شبستر — عمومی، ۹۶ تخت فعال
- بیمارستان امام خمینی (ره) شبستر — عمومی
- بیمارستان خامنه شبستر — عمومی
نظرهای مخاطبان دربارهٔ شبستر
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی میدانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکتهای محلی — اولین نفر باشید.