نام
درباره ریشه نام «طارم» روایت‌های مختلفی وجود دارد:
۱. طارم به معنای «سرزمین تاریک» یا «جنگل انبوه»: از دو بخش «تار» (تاریک، انبوه) + «ام» (پسوند مکان). «طارم» یعنی «جایی که جنگل‌های انبوه و تاریک دارد». (منطقه طارم در گذشته پوشیده از جنگل‌های انبوه بوده است)
۲. طارم تحریف شده «تارم» (Tārom) از ریشه «تار» (تار، نخ) یا «تار» (در ترکی به معنی «باریک»): برخی معتقدند نام ایل طارم (از ایلات آذربایجان) بر این منطقه نهاده شده است.
۳. طارم در متون کهن (تاریخ طبری، حدود العالم) با همین نام آمده است. در دوره ساسانی، «طارم» یکی از نواحی مهم دیلمستان (گیلان و زنجان کنونی) بود.
در گویش ترکی محلی (آذربایجانی)، آن را «طارم» (Tārom) تلفظ می‌کنند. در فارسی، همان «طارم» رایج است.
شیوه نگارش
در متون تاریخی دوره ساسانی (نامه تنسر)، از منطقه «طارم» یاد شده است. در دوره اسلامی (تاریخ طبری، فارس‌نامه ابن‌بلخی، نزهة القلوب)، طارم به عنوان یکی از نواحی مهم جبال (دیلمستان) شناخته می‌شد. در دوره صفوی و قاجار، طارم بخشی از ایالت آذربایجان (خود زنجان) بود. در دوره پهلوی، طارم به عنوان یکی از بخش‌های شهرستان زنجان شناخته می‌شد. در سال ۱۳۸۱، بخش طارم از شهرستان زنجان جدا و به شهرستان طارم (به مرکزیت آببر) ارتقا یافت. امروزه در متون رسمی، املای «طارم» (Tārom) رایج است.
پیشینه
طارم کهن؛ از ساسانیان تا اسماعیلیان
پیشینه سکونت در منطقه طارم به دوران پیش از اسلام (دوره اشکانی و ساسانی) بازمی‌گردد. این منطقه بخشی از سرزمین «دیلمستان» (Deylamestan) بود که مردم آن (دیلمیان) به شجاعت و جنگاوری معروف بودند. در دوره ساسانی، طارم تحت تأثیر حکومت مرکزی بود. پس از حمله اعراب، دیلمیان و مردم طارم مدت‌ها مقاومت کردند و اسلام در این منطقه دیرتر از سایر نقاط ایران گسترش یافت. در قرون چهارم و پنجم هجری، سلسله «آل بویه» (که ریشه دیلمی داشتند) بر ایران حکومت کردند. طارم پایگاه مهم دیلمیان بود. در دوره سلجوقیان، طارم تحت تأثیر اسماعیلیان (باطنیه) قرار گرفت. قلعه قیزلر قلعه‌سی (دختر قلعه) و دیگر قلاع اسماعیلیان (قلعه هلاک خان، قلعه کُرد، قلعه شاهدژ) در طارم و حومه از قلاع مهم اسماعیلیان بودند که حسن صباح و پیروانش در آنها استحکاماتی ساختند. هلاکوخان مغول در حمله خود به قلاع اسماعیلیان، این قلعه‌ها را ویران کرد.
دوران صفوی و قاجار
در دوره صفوی، با امنیت نسبی، طارم رونق کشاورزی یافت. زیتون (Olea europaea) به طور گسترده در دامنه کوه‌های طارم کاشته شد (طارم قطب تولید زیتون در استان زنجان). ابریشم (نوغانداری) نیز رونق داشت. در دوره قاجار، طارم به عنوان یکی از مناطق ییلاقی ایل شاهسون (ایل شاهسون – ایلات ترک) و همچنین منطقه‌ای برای کشاورزی و باغداری شناخته می‌شد. جاده طارم-زنجان (از طریق گردنه) و طارم-رشت (از طریق منجیل و رودبار) رفت و آمد داشت.
دوران پهلوی و پس از انقلاب
در دوره پهلوی، طارم به تدریج مدرنیزه شد. جاده آسفالته زنجان-آببر-طارم احداث گردید. سد سفیدرود (در منجیل – نزدیک طارم) بر روی قزل اوزن ساخته شد و دریاچه پشت سد بخشی از طارم را تحت تأثیر قرار داد. پس از انقلاب ۱۳۵۷، طارم رشد جمعیتی تدریجی داشت. در سال ۱۳۸۱، شهرستان طارم تأسیس شد (مرکزیت: آببر). امروزه طارم با اقتصاد کشاورزی (زیتون، گردو، انار، گندم، جو)، باغداری، دامداری، گردشگری (طبیعت، رودخانه، قلاع تاریخی) و صنایع تبدیلی به عنوان یکی از شهرستان‌های مهم استان زنجان شناخته می‌شود.
جغرافیا
شهرستان طارم در شمال استان زنجان، در دامنه جنوبی رشته کوه البرز و دره رودخانه قزل اوزن (سفیدرود) واقع شده است:
- مرکز شهرستان: شهر آببر (Āb Bar – به معنی «آب بار» یا آب انبار)
- فاصله تا زنجان (مرکز استان): ۱۰۰ کیلومتر (۱ ساعت و ۳۰ دقیقه – از طریق جاده زنجان-آببر)
- فاصله تا رشت (گیلان): ۱۳۰ کیلومتر (۲ ساعت و ۳۰ دقیقه – از طریق جاده آببر-رودبار-منجیل)
- فاصله تا قزوین: ۱۴۰ کیلومتر
- ارتفاع از سطح دریا: ۵۰۰-۱,۵۰۰ متر (متغیر – مناطق پست (آببر در دره) و مرتفع (کوهستان))
- موقعیت جغرافیایی: دره قزل اوزن، کوهپایه‌های جنوبی البرز
مساحت شهرستان طارم حدود ۲,۱۰۰ کیلومتر مربع است. شهر آببر حدود ۳ کیلومتر مربع مساحت دارد.
بخش‌ها و شهرهای تابعه
شهرستان طارم دارای ۲ بخش و ۲ شهر است:
- بخش مرکزی: شهر آببر (مرکز شهرستان)، دهستان آببر، دهستان درام (درام)
- بخش چورزق (چورزق – Choorzaq): شهر چورزق، دهستان چورزق
آب و هوا
طارم دارای اقلیم معتدل و نیمه مرطوب کوهستانی (گذر از آب و هوای خزری (گیلان) به آب و هوای قاره‌ای زنجان) است:
- بهار: بسیار دلپذیر، سبز، بارانی (بهترین فصل، اردیبهشت و خرداد عالی است)
- تابستان: گرم (بیشینه ۳۵-۳۸ درجه در دره (آببر)، اما در ییلاقات (چورزق) خنک)، شب‌های خنک – گرمتر از زنجان اما قابل تحمل
- پاییز: طلایی، خنک، گاهی بارانی (مهر و آبان زیبا است)
- زمستان: سرد و مرطوب (کمینه تا ۱۰- درجه در دره و ۲۰- درجه در ارتفاعات)، برف سنگین در ارتفاعات
بارندگی سالانه متوسط تا بالا (حدود ۴۰۰-۵۰۰ میلی‌متر – به دلیل نزدیکی به دریای خزر و کوهستان) و عمدتاً در پاییز، زمستان و بهار. رطوبت نسبی متوسط.
خطرات طبیعی
- سیل و طغیان قزل اوزن (سفیدرود): در زمان بارش‌های سنگین و ذوب برف بهاری، رودخانه قزل اوزن طغیانی می‌شود (سیل ۱۳۹۸ خسارت زد). سد سفیدرود (در منجیل) تا حدی سیلاب را کنترل می‌کند اما خطر برای روستاهای حاشیه رودخانه وجود دارد.
- زلزله: طارم در کمربند لرزه‌خیز البرز قرار دارد (گسل‌های فعال – زلزله ۱۳۶۹ رودبار-منجیل تأثیر محسوسی بر طارم داشت)
- رانش زمین (به دلیل شیب زیاد و بارش سنگین)
- بهمن و ریزش سنگ (در جاده‌های کوهستانی – جاده زنجان-آببر و آببر-چورزق در زمستان)
- خشکسالی (در سال‌های کم باران – تأثیر بر باغات زیتون و گردو – زیتون به خشکی مقاوم است اما کاهش محصول)
نمای شهر
شهر آببر (مرکز طارم) شهری با بافت نیمه مدرن و کوهپایه‌ای (در دره قزل اوزن) است. بافت قدیمی (محله‌های «بازار»، «قلعه»، «سرچشمه») با خانه‌های سنگی-آجری، کوچه‌های باریک، حیاط‌های مرکزی و باغچه. بافت جدید (مناطق «شهرک ولیعصر»، «شهید رجایی»، «بلوار امام خمینی»، «خیابان انقلاب») با خیابان‌های عریض‌تر، آسفالت بهتر و ساختمان‌های نوساز (اغلب ۲-۳ طبقه، با نمای آجری و سنگی).
خیابان‌ها و میدان‌های اصلی (آببر)
- میدان امام خمینی (مرکزی)
- خیابان امام خمینی (راسته بازار)
- خیابان انقلاب
- میدان آزادی (ورودی)
شهر چورزق
چورزق شهری کوچک‌تر از آببر، در منطقه ییلاقی و مرتفع (هوای خنک‌تر).
معماری
معماری سنتی طارم (آببر و روستاها) تحت تأثیر اقلیم کوهستانی، مصالح محلی (سنگ لاشه، چوب، آجر) و فرهنگ آذری-ایرانی شکل گرفته است:
ویژگی‌های معماری سنتی
- خانه‌های سنگی-آجری با دیوارهای ضخیم (۴۰-۵۰ سانتیمتر) – عایق سرما و گرما
- سقف مسطح با تیر چوبی و پوشش کاهگل (در قدیم) – در خانه‌های جدیدتر سقف شیروانی (برای دفع باران و برف)
- ایوان رو به جنوب (تالار) برای استفاده از نور و گرمای خورشید در زمستان
- پنجره‌های چوبی دوجداره (در گذشته تک‌جداره با کرکره چوبی)
- شومینه و بخاری دیواری (در گذشته بخاری هیزمی)
- حیاط مرکزی با حوض و باغچه (کوچک)
نمونه‌های شاخص معماری سنتی و تاریخی
- بازار قدیم آببر (راسته بازار سرپوشیده، دوره قاجار – نیمه فعال)
- مسجد جامع آببر (مسجد جامع قدیم، دوره قاجار)
- حمام تاریخی آببر (دوره قاجار – در حال مرمت)
- قلعه قیزلر قلعه‌سی (دختر قلعه) – در نزدیکی آببر، بر فراز کوه، بقایای قلعه ساسانی و اسماعیلیان (دوره اشکانی و سلجوقی). نیاز به راهنما و کوهپیمایی.
- قلعه هلاک خان (بقایای قلعه اسماعیلیان – در روستای هلاک خان، نزدیک آببر)
- قلعه کُرد (در روستای کُرد – بقایا)
- پل تاریخی (پل قزل اوزن – پل ساسانی یا صفوی؟ چند پل تاریخی بر روی قزل اوزن در طارم وجود دارد – برخی تخریب شده).
معماری معاصر
ساختمان‌های جدید با اسکلت بتنی، نمای آجری، سقف شیروانی با سفال (یا سقف تخت با عایق رطوبتی)، پنجره‌های دوجداره آلومینیومی یا یو‌پی‌وی‌سی. ارتفاع حداکثر ۳-۴ طبقه.
جمعیت‌شناسی
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر آببر ۳,۰۲۳ نفر و جمعیت کل شهرستان طارم ۴۶,۶۴۱ نفر بوده است. برآورد سال ۱۴۰۳ جمعیت شهر آببر را حدود ۳,۵۰۰-۴,۰۰۰ نفر می‌داند. طارم شهرستانی کم‌جمعیت و روستایی است (شهرها کوچک). نرخ رشد جمعیت حدود ۰.۷ درصد در سال (پایین، به دلیل مهاجرت به زنجان، تهران و کرج).
گروه‌های قومی
طارم شهری با اکثریت ترک آذربایجانی (آذری) و اقلیت‌های تات (تاتی) و فارس (گیلک؟) است:
- ترک‌های آذربایجانی (آذری‌ها): حدود ۷۰-۷۵ درصد، مسلمان شیعه، به ترکی آذربایجانی (لهجه طارمی – نزدیک به ترکی زنجان و تبریز) سخن می‌گویند.
- تات‌ها (تاتی‌ها، از نژاد ایرانی): حدود ۱۵-۲۰ درصد (در برخی روستاهای طارم – بازماندگان اقوام کهن ایرانی پیش از ترک شدن منطقه)، مسلمان شیعه، به زبان تاتی (از شاخه زبان‌های ایرانی شمال غرب، نزدیک به تالشی و تاتی قزوین) صحبت می‌کنند.
- فارس‌ها و گیلک‌ها (مهاجران – محدود): حدود ۵-۱۰ درصد.
گویش
زبان رسمی و رایج در ادارات فارسی است. اما در سطح شهر و روستاها، ترکی آذربایجانی (لهجه طارمی) زبان مادری اکثریت است. برخی ویژگی‌های ترکی طارمی: نزدیک به ترکی زنجان، با تأثیر از تاتی و فارسی. در برخی روستاها، تاتی نیز تکلم می‌شود (زبان در حال انقراض).
دین
اکثریت قریب به اتفاق مردم طارم مسلمان و شیعه دوازده‌امامی (بیش از ۹۹ درصد) هستند. اقلیت بسیار ناچیزی از اهل سنت (در میان مهاجران) وجود ندارد.
اقتصاد
اقتصاد طارم بر پایه کشاورزی (زیتون – قطب تولید زیتون استان زنجان، زیتون پرورده، روغن زیتون، کنسرو زیتون)، باغداری (گردو، انار، انجیر، انگور)، دامداری، صنایع تبدیلی (روغن‌کشی زیتون، کنسرو) و گردشگری استوار است.
کشاورزی (بخش عمده و شاخص)
- زیتون (Olea europaea) – مهم‌ترین و شاخص‌ترین محصول طارم: طارم قطب تولید زیتون در استان زنجان و یکی از مناطق مهم تولید زیتون در ایران (به همراه رودبار گیلان). ارقام زیتون: «زیتون روغنی (ماری، زرد، روغنی محلی)»، «زیتون کنسروی (آربکین (شنگ), میشن, مانزانیلا, کرونیکی, بلیدی)». محصولات: زیتون شور (سبز و سیاه)، زیتون پرورده (با گردو، سیر، سبزیجات، انار، رب انار)، روغن زیتون (طبیعی و فرابکر – با کیفیت بالا)، کنسرو زیتون (حلقه‌ای، بدون هسته، پرورده). باغات زیتون در دامنه کوه‌های طارم و حاشیه قزل اوزن (هزاران هکتار).
- گردو: باغات گردو در مناطق مرتفع (ارقام محلی).
- انار و انجیر (در دشت و کوهپایه‌ها).
- انگور (تاکستان‌های محدود).
- گندم و جو (دیم و آبی محدود).
- سبزیجات و صیفی‌جات (کشت در گلخانه‌های کوچک و فضای باز در بهار و تابستان).
دامداری و لبنیات
- پرورش گوسفند (نژاد قزل، مغانی)، بز و گاو (شیری و گوشتی – محدود).
- تولید لبنیات سنتی (پنیر محلی (پنیر لیقوانی – در طارم نیز تولید می‌شود)، کره، ماست، دوغ، قره قوروت).
صنایع تبدیلی و تولیدی
- کارخانه‌های روغن‌کشی زیتون (چندین واحد صنعتی و سنتی – تولید روغن زیتون فرابکر و تصفیه شده)
- کارخانه‌های تولید کنسرو زیتون و زیتون پرورده (چندین واحد – صادرات به استان‌های دیگر)
- کارخانه آرد
- صنایع دستی: قالی‌بافی (فرش آذربایجانی – طرح‌های طارمی)، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی، سفالگری، چادرشب‌بافی (محدود).
خدمات و تجارت
- بازار هفتگی (روزهای جمعه یا پنجشنبه – در آببر و چورزق): عرضه زیتون (شور، پرورده)، روغن زیتون، گردو، انار، سبزیجات، لبنیات محلی، صنایع دستی، دام زنده.
- بازار روزانه (خیابان امام خمینی – آببر)
- تک‌فروشی‌های خرد و فروشگاه‌های زنجیره‌ای محدود (در آببر).
گردشگری
طارم با مناظر طبیعی (رودخانه قزل اوزن، کوهستان، دریاچه سد سفیدرود (در منجیل – نزدیک طارم)، باغات زیتون، ییلاقات)، قلاع تاریخی (قیزلر قلعه‌سی، هلاک خان) و رودخانه پرآب یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری طبیعی-تاریخی استان زنجان (و نزدیک به قزوین، گیلان) است.
جاذبه‌های طبیعی
- رودخانه قزل اوزن (سفیدرود): بزرگترین رودخانه طارم (و زنجان). حاشیه رودخانه، فضای سبز، قایق‌رانی (در بخش‌هایی از مسیر – به دلیل وجود سد سفیدرود و دریاچه پشت سد، قایق‌رانی در محدوده منجیل و طارم پایین‌دست امکان‌پذیر است – اما در خود آببر، رودخانه کوهستانی و خروشان است، قایق‌رانی خطرناک است). ماهیگیری (ماهی سفید، کپور، اردک ماهی، سوف – در دریاچه سد سفیدرود)، پیک نیک.
- دریاچه سد سفیدرود (سد منجیل – در ۲۰ کیلومتری جنوب غرب طارم، در استان گیلان (نزدیک طارم)): دریاچه پشت سد (دست‌انداز وسیع) – قایق‌رانی، ماهیگیری، پیک نیک (منطقه منجیل و حاشیه دریاچه در محدوده طارم نیز قرار دارد). یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های منطقه.
- باغات زیتون طارم (اطراف آببر و روستاها): هزاران هکتار باغ زیتون، مناظر سبز و کوهستانی. برداشت زیتون در مهر و آبان (اواسط شهریور تا آبان برای ارقام مختلف). تماشای باغات و خرید زیتون تازه.
- ییلاقات و ارتفاعات (چورزق، درام، روستاهای کوهستانی): کوهپیمایی، طبیعت‌گردی، عکاسی از گل‌های وحشی (بهار و تابستان)، هوای خنک (ییلاق عالی).
- آبشارها و چشمه‌های متعدد (آبشار جوستان، آبشار هشترود، چشمه‌های آب معدنی).
جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی
- قلعه قیزلر قلعه‌سی (دختر قلعه): مهم‌ترین اثر تاریخی طارم. بقایای قلعه ساسانی و اسماعیلیان بر فراز کوهی صخره‌ای (ارتفاع ۲۰۰ متر از سطح زمین). معماری دفاعی، دیوارهای سنگی، برج‌های دیده‌بانی، پله‌های سنگی. منظره فوق‌العاده از دشت طارم و رودخانه قزل اوزن. نیاز به راهنما و کوهپیمایی (۱ ساعت پیاده‌روی نسبتاً سخت).
- قلعه هلاک خان (بقایای قلعه اسماعیلیان – در روستای هلاک خان، نزدیک آببر).
- قلعه کُرد (در روستای کُرد – بقایا).
- بازار قدیم آببر (راسته بازار قاجاری)
- مسجد جامع آببر
- حمام تاریخی آببر (در حال مرمت).
- پل‌های تاریخی (چند پل تاریخی بر روی قزل اوزن – برخی تخریب شده، برخی مرمت شده).
روستاهای هدف گردشگری
- روستای چورزق (چورزق – مرکز بخش چورزق، ییلاق، باغات، هوای خنک)
- روستای درام (درام – باغات)
- روستای هلاک خان (نزدیک قلعه هلاک خان)
- روستای کُرد (نزدیک قلعه کُرد)
- روستای جوستان (آبشار)
فعالیت‌های تفریحی
- کوهنوردی و صخره‌نوردی (قلعه قیزلر قلعه‌سی و ارتفاعات اطراف)
- پیک نیک و ماهیگیری در حاشیه رودخانه قزل اوزن و دریاچه سد سفیدرود
- بازدید از باغات زیتون و خرید مستقیم زیتون شور، زیتون پرورده و روغن زیتون (در فصل برداشت – مهر و آبان)
- بازدید از قلاع تاریخی (با راهنما)
- قایق‌رانی در دریاچه سد سفیدرود (منطقه منجیل – نزدیک طارم)
- خرید صنایع دستی (قالی، گلیم، جاجیم)
زیرساخت
ترابری
- جاده: طارم (آببر) بر روی جاده زنجان-آببر-رودبار (جاده ۵۶) قرار دارد. فاصله تا زنجان ۱۰۰ کیلومتر (جاده کوهستانی آسفالت خوب – ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه)، تا رودبار (گیلان) ۳۰ کیلومتر (۳۰ دقیقه)، تا رشت ۱۳۰ کیلومتر (۲ ساعت و ۳۰ دقیقه).
- اتوبوس: پایانه مسافربری آببر (کوچک) با خطوط محدود به زنجان (چند سرویس در روز)، تهران (غیر مستقیم – از زنجان باید سوار شد).
- تاکسی و سرویس‌های آنلاین: تاکسی خطی درون شهری و بین شهری (به زنجان، رودبار، رشت). اسنپ و تپسی در طارم فعال نیستند (تنها تاکسی تلفنی محلی).
- راه‌آهن: نزدیک‌ترین ایستگاه راه‌آهن در زنجان (۱۰۰ کیلومتر) و قزوین (۱۴۰ کیلومتر) است.
- فرودگاه: نزدیک‌ترین فرودگاه، فرودگاه بین‌المللی زنجان (۱۱۰ کیلومتر) و فرودگاه رشت (۱۳۰ کیلومتر) است.
فضای سبز
سرانه فضای سبز آببر خوب است (به دلیل طبیعت اطراف). پارک‌های اصلی:
- پارک ملت (آببر)
- پارک ساحلی قزل اوزن (حاشیه رودخانه – در حال احداث)
- پارک بانوان
بهداشت و سلامت
- بیمارستان امام خمینی (آببر): تنها بیمارستان شهرستان، با ۳۲ تخت مصوب، بخش‌های داخلی، جراحی عمومی، زنان و زایمان، اطفال، اورژانس.
- کمبود پزشک فوق تخصص: بیماران با شرایط حاد به زنجان (۱۰۰ کیلومتر) یا رشت (۱۳۰ کیلومتر) منتقل می‌شوند.
فرهنگ و هنر
تئاتر و سینما
- سینما (سالن سینما ندارد). تئاترهای محلی و تعزیه در مناسبت‌ها در تالار فرهنگ و ارشاد اسلامی آببر و حسینیه‌ها برگزار می‌شود.
موسیقی
موسیقی محلی آذربایجانی (طارمی) با سازهای قوپوز، بالابان (نرمه‌نای)، دایره، دهل، سورنا. در مراسم عروسی، جشن‌های محلی و مذهبی نواخته می‌شود. موسیقی عاشیق (عاشیق‌لار) در طارم نیز رواج دارد.
آیین‌ها و سنت‌ها
- مراسم عاشورا و محرم (سینه‌زنی، زنجیرزنی، نخل‌گردانی، تعزیه) – با شور خاصی برگزار می‌شود.
- جشن‌های نوروزی (سیزده‌به‌در در کنار رودخانه و ییلاقات).
- جشنواره زیتون (مهر و آبان) – نمایشگاه و جشن برداشت زیتون (غیر رسمی).
صنایع دستی
- قالی و قالیچه طارم (طرح‌های آذربایجانی – هندسی، ماهی درهم)
- گلیم و جاجیم
- ورنی (نوعی گلیم بی‌پرز)
- سفالگری
- چادرشب‌بافی (محدود)
موزه‌ها
طارم موزه رسمی ندارد.
ورزش
- کوهنوردی و صخره‌نوردی (محبوب‌ترین ورزش – قیزلر قلعه‌سی، ارتفاعات چورزق)
- کشتی (آزاد و فرنگی، کشتی با چوخه (محلی – در مناطق ترک‌نشین))
- فوتبال: تیم شهرداری آببر (لیگ استان زنجان). ورزشگاه اصلی: ورزشگاه تختی آببر (گنجایش ۲,۰۰۰ نفر).
- دوچرخه‌سواری کوهستان (جاده آببر-چورزق، آببر-درام).
اماکن ورزشی
- ورزشگاه تختی
- سالن ورزشی شهدا (چندمنظوره)
- باشگاه بدنسازی (محدود)
آموزش و پژوهش
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد طارم (آببر) (تأسیس ۱۳۸۸، با دانشکده‌های کشاورزی (زیتون)، علوم انسانی – بسیار کوچک).
- دانشگاه پیام نور مرکز آببر.
- آموزشکده فنی و حرفه‌ای (مرکز آببر) (بسیار کوچک).
- حوزه علمیه امام جعفر صادق (ع).
مشکلات زیست‌محیطی
- خشکسالی و کمبود آب (کاهش بارش برف در کوهستان، تأثیر بر باغات زیتون).
- فرسایش خاک و رانش زمین (به دلیل شیب زیاد و بارش‌های سنگین).
- مدیریت پسماند (سایت دفن زباله استاندارد ندارد).
- بافت فرسوده (محله‌های قدیمی آببر).
- مهاجرت جوانان به زنجان، تهران و کرج.
سیاست
طارم مرکز شهرستان طارم در استان زنجان است. شهرستان طارم در سال ۱۳۸۱ از شهرستان زنجان جدا و مستقل شد. فرماندار طارم توسط استاندار زنجان منصوب می‌شود. شهرداری آببر (یک منطقه شهرداری) توسط شورای اسلامی شهر آببر (با ۵ عضو) اداره می‌شود. امام جمعه آببر (نماینده ولی فقیه) از روحانیون شیعه است.
روستاهای شهرستان طارم
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان طارم ۱۱۳ آبادی در ۵ دهستان و ۲ بخش ثبت شده است که ۸۳ آبادی از آنها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آنها ۳۵٬۴۰۵ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان طارم ببینید.
دهستان‌های شهرستان طارم
- دهستان گیلوان — بخش مرکزی، ۳۳ آبادی، ۱۱٬۱۲۸ نفر جمعیت
- دهستان چورزق — بخش چورزق، ۲۰ آبادی، ۸٬۲۷۴ نفر جمعیت
- دهستان دستجرده — بخش چورزق، ۱۷ آبادی، ۶٬۷۶۲ نفر جمعیت
- دهستان آب بر — بخش مرکزی، ۱۵ آبادی، ۴٬۸۳۱ نفر جمعیت
- دهستان درام — بخش مرکزی، ۲۸ آبادی، ۴٬۴۱۰ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان طارم
- روستای گیلوان — دهستان گیلوان، ۲٬۲۶۷ نفر
- روستای درام — دهستان درام، ۱٬۶۹۸ نفر
- روستای گیلانکشه — دهستان گیلوان، ۱٬۴۵۹ نفر
- روستای تشویر — دهستان گیلوان، ۱٬۲۴۱ نفر
- روستای هزاررودعلیا — دهستان آب بر، ۱٬۱۹۱ نفر
- روستای ونی سر — دهستان دستجرده، ۱٬۱۶۷ نفر
- روستای هندی کندی — دهستان گیلوان، ۱٬۰۴۸ نفر
- روستای دستجرده — دهستان دستجرده، ۹۱۲ نفر
- روستای سانسیز — دهستان دستجرده، ۸۹۳ نفر
- روستای استاکول — دهستان آب بر، ۸۴۷ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی طارم
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۱۳ شعبه از ۹ بانک در شهرستان طارم فعال است که ۱ شعبه از آنها دارای خودپرداز است. پرشعبه‌ترین بانک‌های طارم بانک کشاورزی با ۴ شعبه و بانک صادرات ایران با ۲ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در طارم
- شعب بانک کشاورزی در طارم — ۴ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در طارم — ۲ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در طارم — ۱ شعبه، ۱ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک مسکن در طارم — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در طارم — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در طارم — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در طارم — ۱ شعبه
- شعب بانک سپه در طارم — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در طارم — ۱ شعبه
بیمارستان‌های طارم
در ایران‌گاه ۲ بیمارستان از شهرستان طارم ثبت شده است که مجموعاً ۴۰ تخت فعال دارند.
- بیمارستان شهدای طارم — عمومی، ۴۰ تخت فعال
- کلینیک ویژه بیمارستان شهدای طارم — عمومی
نظرهای مخاطبان دربارهٔ طارم
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر