پیشینه
چناران امروزی ریشه در اعماق تاریخ دارد. این ناحیه در روزگاران بسیار دور «رادکان» نامیده می‌شد، واژه‌ای که به معنی «جایگاه جوانمردان» است و نشان از مردمانی شجاع و نیک‌اندیش دارد. رادکان در دوران پیش از اسلام و سده‌های نخستین اسلامی، یکی از شهرهای چهارگانه توس به شمار می‌رفت و بسیار آباد و پررونق بود. بعدها این منطقه «ارداک» خوانده شد؛ نامی که گفته‌اند برگرفته از «اردا»، موبدی از دوران اردشیر بابکان بوده که موکل آتشکده این ناحیه بوده است.
شهر امروزی چناران اما تولد خود را مدیون کارخانه قند است. در دهه ۱۳۳۰ خورشیدی، با ساخت این کارخانه در اطراف روستای قدیمی رادکان، هسته اولیه شهر شکل گرفت. نام «چناران» نیز از دو درخت چنار کهنسال در ورودی روستای حاج نصیر گرفته شده است؛ درختانی که نمادی از قدمت و سرسبزی این خطه بودند. با رشد صنعت و جمعیت، آرزوی شهرستان شدن رادکان به حقیقت نپیوست و این افتخار نصیب چناران شد.
جغرافیا
چناران در شمال شرق ایران و در دامنه‌های رشته‌کوه بینالود واقع شده است. موقعیت جغرافیایی آن باعث شده تا آب و هوایی چهارفصل داشته باشد: تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی سرد. بهارهای چناران بسیار بارانی و همراه با بادهای شدید است که طراوت خاصی به طبیعت منطقه می‌بخشد. به دلیل فاصله کم تا مشهد و هوای خنک‌تر، این شهر و روستاهای اطراف آن از دیرباز به عنوان ییلاقات مشهد شناخته می‌شوند.
مردم‌شناسی
چناران نمادی از هم‌زیستی اقوام مختلف ایرانی است. مردمانی از اقوام ترک، فارس، کرمانج و خاوری در کنار یکدیگر در این شهرستان زندگی می‌کنند و این تنوع قومی، رنگین‌کمانی از فرهنگ‌ها، آداب و رسوم و گویش‌های محلی را پدید آورده است.
جمعیت
بر اساس آخرین سرشماری رسمی در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر چناران ۵۳,۸۷۹ نفر (در قالب ۱۵,۶۰۹ خانوار) بوده است. این آمار نشان‌دهنده رشد و رونق این شهر در سال‌های اخیر است.
موقعیت
دسترسی به چناران بسیار آسان است. این شهر در مسیر محور شمالی مشهد قرار دارد و از طریق جاده ۲۲ (بزرگراه آسیایی) می‌توان به آن وارد شد. با تکمیل پروژه‌های مهمی مانند متروی مشهد-گلبهار-چناران و آزادراه مشهد-چناران، ارتباط این سه شهرستان به یکدیگر روزبه‌روز آسان‌تر و سریع‌تر خواهد شد.
اقتصاد
اقتصاد چناران بر دو پایه اصلی کشاورزی و صنعت استوار است. حدود ۶۰ درصد از شاغلان این شهرستان در بخش کشاورزی فعالیت دارند و محصولاتی چون سیب، گندم، چغندر قند، گوجه فرنگی و ذرت از مهم‌ترین تولیدات آن هستند. باغ‌های گیلاس و سیب چناران شهرت فراوانی دارند.
در کنار کشاورزی، شهرک صنعتی چناران در ۵ کیلومتری جنوب شهر، یکی از قطب‌های صنعتی استان خراسان رضوی به شمار می‌رود. کارخانه‌های متعددی در این شهرک فعال هستند که عمده آن‌ها به تولید مواد غذایی و صنایع بسته‌بندی مشغولند. سهم صنعت حدود ۲۵ درصد و بخش خدمات نیز ۱۵ درصد از اشتغال شهرستان را تشکیل می‌دهد.
روستاها
روستاهای اطراف چناران، هر یک نگینی جداگانه در این خطه هستند. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- روستای بهمن جان علیا: روستایی کردنشین در ۳۵ کیلومتری شمال غربی چناران، با باغ‌های انبوه گیلاس و رودخانه‌ای دائمی.
- روستاهای گلمکان، اخلمد، کاهو و فریزی: ییلاقات معروف مشهد که طبیعتی بکر و چشمگیر دارند.
- روستای خرم‌آباد (زناقل سرک): نزدیک‌ترین روستا به شهر چناران.
- روستای منیجان: یکی از قدیمی‌ترین مناطق تاریخی چناران و خراسان، منسوب به منیژه، دختر افراسیاب. خرابه‌های این شهر باستانی در حاشیه شمالی روستا قرار دارد.
- روستای اندیشش: دارای قناتی تاریخی و زیبا از دوره صفویه و منطقه تفریحی چشمه دژنوه.
- روستای حکیم آباد، بقمچ، شترپا و چمبر غربال: از دیگر روستاهای هم‌مسیر رشته‌کوه‌های هزار مسجد.
اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی
چناران و حومه آن پر از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی است که هر گردشگری را مجذوب خود می‌کند:
- شهر باستانی منیجان: ویرانه‌های شهری که قدمت آن به دوران اساطیری ایران بازمی‌گردد و داستان عشق بیژن و منیژه را زنده می‌کند.
- قنات تاریخی روستای اندیشش: یادگاری از دوره صفویه که هنوز هم آب گوارایی در دل خود جاری دارد.
- چشمه دژنوه: منطقه‌ای تفریحی در کوه‌های جنوب روستای اندیشش، با طبیعتی بکر و چشمه‌ای زلال.
- قلعه یالان تش خان و خانه دختره: دو اثر تاریخی و کوهستانی در نزدیکی روستای اندیشش.
- آرامگاه سردار شهید حسین خوشرو: از فرماندهان هشت سال دفاع مقدس که در روستای اندیشش به خاک سپرده شده است.
امکانات
چناران شهری مدرن با امکانات رفاهی مناسب برای ساکنان و مسافران است:
- پمپ بنزین و جایگاه CNG
- مهمان‌پذیر و پارک ملت
- پوشش کامل شبکه‌های تلفن همراه و اینترنت
- شبکه گاز شهری
- سیستم آب شرب شهری با بیش از ده هزار انشعاب خانگی
دانشگاه‌ها
این شهرستان دارای مراکز آموزش عالی از جمله دانشگاه آزاد اسلامی واحد چناران و سایر مراکز علمی است که به تربیت نسل جوان و پویای منطقه کمک می‌کنند.
روستاهای شهرستان چناران
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان چناران ۲۳۶ آبادی در ۴ دهستان و ۲ بخش ثبت شده است که ۱۴۱ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۵۲٬۱۴۱ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان چناران ببینید.
دهستان‌های شهرستان چناران
- دهستان گلمکان — بخش گلبهار، ۳۱ آبادی، ۲۱٬۳۳۹ نفر جمعیت
- دهستان چناران — بخش مرکزی، ۸۰ آبادی، ۱۰٬۶۸۲ نفر جمعیت
- دهستان بیزکی — بخش گلبهار، ۹۱ آبادی، ۱۰٬۶۳۳ نفر جمعیت
- دهستان رادکان — بخش مرکزی، ۳۴ آبادی، ۹٬۴۸۷ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان چناران
- روستای پروژه عمران شهرجدیدگلبهار — دهستان گلمکان، ۷٬۰۳۹ نفر
- روستای گلمکان — دهستان گلمکان، ۶٬۴۵۷ نفر
- روستای رادکان — دهستان رادکان، ۲٬۵۴۲ نفر
- روستای موچنان — دهستان رادکان، ۲٬۰۵۷ نفر
- روستای قزل حصار — دهستان رادکان، ۱٬۴۱۶ نفر
- روستای کلاته پایه — دهستان گلمکان، ۱٬۲۳۴ نفر
- روستای اسجیل — دهستان گلمکان، ۱٬۱۸۷ نفر
- روستای نوبهار — دهستان بیزکی، ۱٬۱۴۹ نفر
- روستای سلوگرد — دهستان بیزکی، ۱٬۱۱۰ نفر
- روستای سرک — دهستان چناران، ۹۶۵ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی چناران
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۱۵ شعبه از ۱۰ بانک در شهرستان چناران فعال است که ۱ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز است. پرشعبه‌ترین بانک‌های چناران بانک سپه با ۳ شعبه، بانک کشاورزی با ۲ شعبه و بانک صادرات ایران با ۲ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در چناران
- شعب بانک سپه در چناران — ۳ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در چناران — ۲ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در چناران — ۲ شعبه
- شعب بانک تجارت در چناران — ۲ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در چناران — ۱ شعبه، ۱ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک مسکن در چناران — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در چناران — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در چناران — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در چناران — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در چناران — ۱ شعبه
نظرهای مخاطبان دربارهٔ چناران
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر