تاریخچه
شهر امروزی درگز در سال ۱۳۲۹ بنیان نهاده شد، اما ریشه‌های آن به اعماق تاریخ می‌رسد. پیش از این، «محمدآباد ارباب» نام داشت و داستان ساختش به دوران محمدشاه قاجار بازمی‌گردد. بیگلرخان، حاکم وقت درگز، تصمیم گرفت جنگل و نیزارهای روستای «چَقر وارتیان» را که پناهگاه ترکمن‌ها شده بود، بسوزاند و شهری مدرن با نقشه‌ای منظم بنا کند. با کمک حکمرانان بجنورد، قوچان و کلات، شهر محمدآباد به سبک عشق‌آباد طراحی و ساخته شد و نام خود را از پادشاه قاجار گرفت.
منطقه در دوران باستان
درگز وارث تمدنی هفت‌هزار ساله است. آثار کشف‌شده در تپه چاپشلو و بندیان نشان می‌دهد که این سرزمین از دوران پیش از اسلام تاکنون با نام‌های گوناگونی چون داراگرد، نسیا، آپاوارتاکن، باورد، ابیورد، اتک، نسا، درون، خاوران و دریجز شناخته می‌شده است.
بر اساس روایات تاریخی، اشکانیان پس از کشته شدن اشک اول (ارشاک)، پایتخت نخستین خود را به نام «داراگرد» در این ناحیه بنا نهادند. «گرد» در زبان کهن به معنای شهر است و داراگرد یعنی «شهر دارا». برخی محققان معتقدند دارا، آخرین پادشاه هخامنشی، در همین منطقه کشته شده است.
در دوران ساسانیان، ابیورد (درگز امروزی) مرکزیت یافت و تا زمان حمله مغولان، یکی از مراکز علمی و فرهنگی خراسان بود. دانشمندانی چون محمد شهرستانی، انوری ابیوردی و اسعد مهنه‌ای از این خطه برخاستند. اما هجوم مغولان به فرماندهی تولی، پسر چنگیز، این شهر زیبا را با خاک یکسان کرد و مردمش را از دم تیغ گذراند.
با امضای قرارداد ننگین آخال در سال ۱۲۶۱ هجری شمسی، بخش آباد و تاریخی این منطقه (از تجن تا نزدیکی عشق‌آباد) از ایران جدا و به ترکمنستان پیوست. امروزه، آثار ارزشمند دوره اشکانیان و اسلامی در آن سوی مرزها قرار گرفته است.
جمعیت
بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت درگز ۳۶٬۷۶۲ نفر در ۱۱٬۴۴۸ خانوار بوده است. متأسفانه به دلیل راه‌های صعب‌العبور، نبود صنایع بزرگ و اتکای صرف به کشاورزی و دامداری، مهاجرت از این شهرستان افزایش یافته و نرخ رشد جمعیت منفی شده است. با وجود کشف معادن گاز، نفت و سایر منابع معدنی، سرمایه‌گذاری قابل توجهی در این منطقه صورت نگرفته است.
موقعیت جغرافیایی
درگز در شمال استان خراسان رضوی، بین طول جغرافیایی ۵۹٫۲۹ تا ۵۹٫۳۷ و عرض جغرافیایی ۳۷٫۴۳ تا ۳۷٫۵۵ واقع شده است. ارتفاع آن از سطح دریا ۴۸۰ متر است و فاصله آن تا مشهد ۲۵۸ کیلومتر و تا قوچان ۱۲۳ کیلومتر می‌باشد. این شهر از شمال به مرز ترکمنستان، از شرق و جنوب‌شرقی به مشهد، از جنوب به چناران و از غرب به قوچان محدود می‌شود.
صنایع دستی
پوستین‌دوزی
در گذشته، پوستین‌های درگز در خراسان و حتی ایران شهره بودند. مردان در زمستان پوستین یا قبایی به نام «چوخا» از پشم گوسفند و موی بز می‌بافتند. اما امروزه این هنر رو به فراموشی رفته و تعداد کارگاه‌های آن از ۵ مورد تجاوز نمی‌کند.
قالی‌بافی
این صنعت همچنان در برخی روستاها به صورت سنتی ادامه دارد و منبع درآمدی برای خانواده‌ها محسوب می‌شود.
جاذبه‌های گردشگری و تاریخی
درگز پر از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی است که هر کدام می‌تواند مقصدی جذاب برای گردشگران باشد:
- تفرجگاه آب گرم: چشمه‌ای با آب گرم طبیعی که برای استراحت و درمان مفید است.
- پارک ملی تندوره: زیستگاه گونه‌های نادر جانوری و گیاهی با چشم‌اندازهای بکر.
- محوطه باستانی بندیان: بقایای یک شهر باستانی با قدمت چند هزار ساله.
- پلکان نادری: سازه‌ای تاریخی از دوران افشاریه.
- آرامگاه علامه شهرستانی: مقبره دانشمند بزرگ قرن ششم هجری.
- تفرجگاه چهلمیر: مکانی سرسبز و خنک در دل طبیعت.
- شیلگان دره: دره‌ای زیبا با چشمه‌سارهای جاری.
- تفرجگاه چرلاق: منطقه‌ای مناسب برای طبیعت‌گردی و کمپینگ.
روستاهای شهرستان درگز
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان درگز ۱۱۸ آبادی در ۷ دهستان و ۴ بخش ثبت شده است که ۱۰۰ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۲۵٬۵۸۸ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان درگز ببینید.
دهستان‌های شهرستان درگز
- دهستان تکاب — بخش مرکزی، ۳۲ آبادی، ۵٬۸۷۳ نفر جمعیت
- دهستان زنگلانلو — بخش لطف آباد، ۷ آبادی، ۴٬۸۱۲ نفر جمعیت
- دهستان قره باشلو — بخش چاپشلو، ۲۶ آبادی، ۴٬۱۸۱ نفر جمعیت
- دهستان شهرستانه — بخش نوخندان، ۱۷ آبادی، ۳٬۵۳۵ نفر جمعیت
- دهستان میانکوه — بخش چاپشلو، ۱۵ آبادی، ۳٬۳۱۹ نفر جمعیت
- دهستان درونگر — بخش نوخندان، ۱۲ آبادی، ۲٬۰۴۲ نفر جمعیت
- دهستان دیباج — بخش لطف آباد، ۹ آبادی، ۱٬۸۲۶ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان درگز
- روستای تیرگان — دهستان زنگلانلو، ۱٬۳۹۸ نفر
- روستای تاج الدین — دهستان تکاب، ۱٬۰۸۳ نفر
- روستای حاتم قلعه — دهستان دیباج، ۹۳۵ نفر
- روستای زنگلانلو — دهستان زنگلانلو، ۸۰۲ نفر
- روستای یکه باغ — دهستان زنگلانلو، ۷۸۲ نفر
- روستای میاب — دهستان میانکوه، ۶۶۸ نفر
- روستای چقر — دهستان تکاب، ۶۴۲ نفر
- روستای کاهو — دهستان تکاب، ۶۳۹ نفر
- روستای پل گرد — دهستان زنگلانلو، ۶۳۱ نفر
- روستای خادمانلو — دهستان میانکوه، ۵۹۴ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی درگز
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۱۷ شعبه از ۸ بانک در شهرستان درگز فعال است که ۵ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های درگز بانک ملی ایران با ۶ شعبه، بانک سپه با ۴ شعبه و بانک کشاورزی با ۲ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در درگز
- شعب بانک ملی ایران در درگز — ۶ شعبه، ۵ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک سپه در درگز — ۴ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در درگز — ۲ شعبه
- شعب بانک مسکن در درگز — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در درگز — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در درگز — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در درگز — ۱ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در درگز — ۱ شعبه
نظرهای مخاطبان دربارهٔ درگز
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر