مردم و فرهنگ
مردم باغملک به زبان لری جنوبی و لری بختیاری سخن میگویند و از ایلهای بختیاری و بهمئی هستند. این تنوع قومی، رنگینکمانی از فرهنگ، آداب و رسوم را در این منطقه پدید آورده است.
بختیاریهای این شهرستان، که بیشتر در مناطق قلعهتل، هپرو، منگشت و میداوود ساکن هستند، از باب چهارلنگ کیان ارثی و طایفه جانکی گرمسیر ریشه گرفتهاند. طوایفی چون بهوندی، زنگنه، کرد، کیانی، تامرادی، بیگدلی، شهریاری، شیوخ منگشت، سروستانی، میلاسی، درویشانی، ممبینی، احمد مکانی، یوسف شهرویی، بیژنی، آل خورشیدی، برون و سادات طباطبایی، میرسالاری و موسوی در این منطقه زندگی میکنند.
بهمئیها نیز عمدتاً در منطقه صیدون و سرله سکونت دارند و طوایفی چون خلیلی، نریمیسا، مهمدمیسا، کمایی، کلاه کج، علاءالدینی و بناری را شامل میشوند.
زنگنههای باغملک، قلعهتل، تمبی و سرله نیز از طوایف کرد حسین خانی، عباسوند، سلمانوند، شرفوند، اوموند، هزاروند، گراوند، گیجوند، گلابوند، تدوئی و کرد زنگنه تشکیل شدهاند.
جمعیت
بر پایه آخرین سرشماری رسمی در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان باغملک ۱۰۵,۳۸۴ نفر بوده که از این تعداد، ۴۹,۵۴۷ نفر در بخش مرکزی ساکن هستند.
جغرافیا و آب و هوا
باغملک در دامنه رشتهکوههای منگشت زاگرس و در شرق استان خوزستان واقع شده است. این شهر در سال ۱۳۷۱ به شهرستان تبدیل شد و با شهرستانهای رامهرمز، ایذه، هفتگل، مسجد سلیمان، صیدون و استانهای چهارمحال بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد هممرز است.
موقعیت جغرافیایی آن در عرض ۳۱-۳۱ و طول ۴۹-۵۱ و ارتفاع ۹۱۷ متر از سطح دریا، باعث شده تا این شهرستان در مقایسه با مناطق غربی و جنوبی استان خوزستان، آب و هوای متعادلتر و خنکتری داشته باشد. این ویژگی، باغملک را به مقصدی محبوب برای فرار از گرمای طاقتفرسای خوزستان تبدیل کرده است.
تاریخ کهن
قدمت باغملک به دوران عیلام باستان بازمیگردد. در آن زمان، این ناحیه «اوربه» نام داشت. یکی از جذابترین آثار تاریخی این منطقه، محلی به نام «منجنیق» است که بقایای شهری باستانی در آن دیده میشود. بنابر روایات محلی، ماجرای ابراهیم و نمرود در این مکان رخ داده و به همین دلیل منجنیق نام گرفته است. در نزدیکی این مکان، پل شکستهای از دوران ساسانی نیز باقی مانده است.
همچنین سنگ آسیابی با خطوط کوفی در باغملک یافت میشود که گواهی بر قدمت و اهمیت این منطقه در طول تاریخ است. جهانگردان فرانسوی، «بابن و هوسه»، در سفرنامه خود از خرابهها و مقبرههای باغملک یاد کردهاند و لایارد نیز آثار باقیمانده را متعلق به عهد اتابک میداند.
باغملک تا سال ۱۳۲۶ «جانکی» نام داشت و در یازدهم آبان آن سال به تصویب هیئت وزیران، نام آن به باغملک تغییر یافت.
پوشش گیاهی و حیات وحش
طبیعت بکر باغملک، خانه درختان بلوط، افرا، کلخنگ، گردو، انار، کنار و بن است. این منطقه همچنین سرشار از گیاهان دارویی و صنعتی ارزشمند است.
جانوران و پرندگان متنوعی نیز در این منطقه زندگی میکنند که از جمله آنها میتوان به پلنگ، خرس، روباه، شغال، قوچ، گرگ، کفتار، گراز، بز کوهی، کبک، تیهو، لکلک، شاهین و سمندر لرستانی اشاره کرد.
کشاورزی و صنعت
زمینهای حاصلخیز باغملک بیشتر به کشت گندم، جو، ذرت، ماش، برنج و صیفیجات اختصاص دارند. این شهرستان در زمینه توسعه گلخانهها در استان خوزستان رتبه نخست را به خود اختصاص داده است.
شهرستان باغملک دارای دو ناحیه صنعتی است: یکی در کیلومتر ۵ محور باغملک به ایذه و دیگری (ناحیه صنعتی کشاورزی) در کیلومتر ۱۵ همین مسیر در قلعهتل. شرکت بزرگ کشاورزی و دامپروری نگین فام خوزستان نیز در مجاورت روستای کمردراز واقع شده است.
جاذبههای گردشگری
باغملک و اطراف آن مملو از جاذبههای طبیعی و تاریخی است که هر گردشگری را مجذوب خود میکند. از جمله این مناطق میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- رباط
- قلعه تل
- لالب
- مال آقا
- تنگ کرد
- کلتندر
- قلعه سروستان
- ابوالعباس
- چیدن
- پوتو
- آسماری
- سد جره کلگه
- تمبی
