جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر لامرد ۲۹٬۳۸۰ نفر (در ۸٬۵۲۹ خانوار) بوده است.
مردم‌شناسی
زبان رایج در لامرد، فارسی با لهجه‌ای محلی است که در بخش‌های مرکزی و علامرودشت شباهت‌هایی با لهجه لری دارد. مردم بخش اشکنان نیز از لهجه‌ای خاص، مشابه با لهجه مردم لارستان، استفاده می‌کنند. مردم لامرد شیعه‌مذهب و آریایی‌تبار هستند و از قوم پارس به شمار می‌روند.
کارخانجات
شرکت مجتمع صنایع آلومینیوم جنوب (سالکو)، مدرن‌ترین کارخانه آلومینیوم ایران، در منطقه ویژه اقتصادی شهرستان لامرد واقع شده است. کلنگ احداث این مجتمع در دی‌ماه ۱۳۹۴ به زمین زده شد. این پروژه عظیم در زمینی به مساحت ۲۰۰ هکتار و با سرمایه‌گذاری ۱۸۶ هزار میلیارد ریال (معادل ۱٫۲ میلیارد دلار) ساخته شده است. ۴۹ درصد سرمایه آن توسط سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و ۵۱ درصد توسط شرکت سرمایه‌گذاری غدیر تأمین شده است. هدف از ساخت این مجتمع، رفع نیازهای داخلی، توسعه صادرات و محرومیت‌زدایی بوده است. این کارخانه در چهارم اردیبهشت ۱۳۹۹ با حضور حسن روحانی، رئیس‌جمهور وقت، به بهره‌برداری رسید. همچنین کارخانه اکسید منیزیم نیز در این منطقه در حال احداث است.
فرودگاه
فرودگاه بین‌المللی لامرد که در سال ۱۳۶۴ افتتاح شده، هفته‌ای دو بار به شهر تهران پرواز دارد.
تجارت
تجارت در لامرد پیشینه‌ای دیرینه دارد و مردم این منطقه از دیرباز برای کسب درآمد به کشورهای حاشیه خلیج فارس سفر می‌کرده‌اند. منطقه تجاری لامرد در این شهر واقع شده و استقرار منطقه ویژه اقتصادی صنایع انرژی‌بر، زمینه توسعه پایدار آن را فراهم کرده است.
کشاورزی
بر اساس مستندات لغتنامه دهخدا، محصولات کشاورزی شهرستان لامرد عمدتاً شامل تنباکو بوده که به‌صورت وسیع کشت می‌شده است. باغات خرما، کشت گندم و صیفی‌جات از دیگر محصولات اصلی منطقه هستند که همچنان در اطراف شهر ادامه دارند.
بازار بزرگ دهشیخ
روستای دهشیخ، در فاصله کمتر از ۱۰ کیلومتری شرق لامرد، نمونه‌ای کوچک‌تر از بازارهای معروف بندر گناوه و شهر بانه است. اگر به دنبال یک خرید فوق‌العاده و کم‌هزینه هستید، بازار بزرگ دهشیخ مقصد ایده‌آلی است. مغازه‌ها و پاساژهای بزرگ این بازار در امتداد جاده اصلی لامرد به سمت اشکنان قرار دارند. در اینجا می‌توانید انواع اجناس خارجی از جمله پوشاک، کیف، کفش، لوازم خانگی، کالای خواب و مبلمان را بسیار ارزان‌تر از سایر نقاط ایران خریداری کنید. همچنین فروشگاه‌های بزرگ سیسمونی، اسباب‌بازی و ماشین و موتور شارژی نیز در این بازار یافت می‌شوند. بازار دهشیخ یکی از تأمین‌کنندگان اصلی لوازم خانگی و پوشاک در کشور است.
جغرافیا
شهرستان لامرد با مساحت ۵۶۸۳٫۴ کیلومتر مربع، در طول جغرافیایی ۵۲ درجه و ۵۴ دقیقه و عرض جغرافیایی ۲۷ درجه و ۲۸ دقیقه، در جنوبی‌ترین نقطه استان فارس واقع شده است. این شهرستان در ۴۰۵ کیلومتری شیراز و ۱۴۰ کیلومتری خُنج قرار دارد و ۴٫۶ درصد از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده است. ارتفاع آن از سطح دریا بین ۴۵۰ تا ۵۰۰ متر متغیر است. متوسط بارندگی سالیانه حدود ۲۵۰ میلی‌متر است که عمدتاً به صورت سیل‌آسا در مدت کوتاهی (سه ماه از سال) می‌بارد. تبخیر سالیانه ۴۰۰۰ میلی‌متر، آب و هوای گرم و خشکی را برای این منطقه رقم زده است. حداکثر دما در تابستان به ۷۳ درجه سانتی‌گراد بالای صفر و حداقل آن در زمستان به صفر درجه می‌رسد.
محدوده شهرستان لامرد
شهرستان لامرد از شمال و شمال شرقی به شهرستان‌های لارستان، خُنج و گراش، از جنوب و جنوب شرقی به شهرستان‌های پارسیان و بندر لنگه، از سمت مشرق به شهرستان بستک و از طرف مغرب به شهرستان‌های مهر، فیروزآباد، فراشبند، کنگان، جم و عسلویه محدود می‌شود.
وضعیت توپوگرافی
لامرد یکی از هموارترین مناطق استان فارس است. این شهرستان به صورت خطی از چند رشته کوه موازی با جهت شمال غربی به جنوب شرقی تشکیل شده است. دشت‌های هموار و نسبتاً پهناوری چون «علامرودشت» و «دشت مرکزی» در میان این رشته کوه‌ها قرار گرفته‌اند. رشته کوه «سادول» در جنوب، لامرد را از شهرستان بندر پارسیان جدا می‌کند. کوه‌های «تخته سروه دیوانی» و «تنگ خور و هوا» مرز با شهرستان لار را تشکیل می‌دهند و کوه‌های «ماده» و «هفتچین» مرز با شهرستان کنگان هستند. کوه «لنگه آسیایی» با ارتفاع ۱۶۹۴ متر بلندترین کوه شهرستان است. کوه‌های «تنگ خور» (۱۴۶۳ متر) و «علامرودشت» (۱۴۳۰ متر) از دیگر قله‌های مرتفع به شمار می‌روند. رودخانه‌های «بیرمی»، «مهران» و «گاوبندی» که عمدتاً خشک‌رود هستند، رودهای اصلی این شهرستان را تشکیل می‌دهند. وجود یک رشته کوه بلند، شهرستان را به دو بخش مجزا تقسیم کرده است: دشت مرکزی (شامل بخش مرکزی و اشکنان) و دشت علامرودشت (شامل بخش چاه ورزو و علامرودشت). بافت روستاها عمدتاً طولی و در کنار محورهای ارتباطی و دامنه کوه‌ها شکل گرفته است. پوشش گیاهی منطقه ضعیف بوده و اغلب شامل کهور، گز، نخل و خارشتر است.
پیشینه و تاریخ
در دوران گذشته و پیش از تبدیل شدن به شهر، لامرد روستای کوچکی از دهستان تراکمه، از توابع بخش کنگان شهرستان بوشهر بود. اما با تغییرات تقسیمات کشوری، ابتدا به بخش لامرد از شهرستان لارستان تبدیل شد و سپس در سال ۱۳۶۸ به شهرستان لامرد ارتقا یافت. این شهرستان اکنون دارای سه بخش، ۷ دهستان و ۱۴۰ روستا است.
بررسی‌های کارشناسان میراث فرهنگی نشان می‌دهد که لامرد پیشینه‌ای کهن دارد. تل تاریخی «کنارو» در جوار روستای «رکن آباد» دارای قدمتی بیش از پنج هزار سال است. در بخش علامرودشت نیز تل‌های چند هزار ساله‌ای یافت شده که در آن‌ها سفال نخودی منقوش کشف شده است. علامرودشت در عصر هخامنشی دارای کوشک‌هایی بوده که سرستون‌های آن بناها هنوز یافت می‌شود. در دوره اشکانی و ساسانی، لامرد یک پایگاه نظامی بوده و قلاع و آتشکده‌های بسیاری در آن ساخته شده است. تعدادی از این آتشکده‌ها در خفرویه، علامرودشت و اشکنان باقی مانده‌اند. در دوران اسلامی، تنگه لامرد محل عبور اقوام بسیاری بوده که لایه‌لایه‌های فرهنگ غنی این منطقه را شکل داده‌اند.
شهرداری
شهرداری لامرد در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۶۲ تأسیس شد و اولین شهردار آن محمود راستی بود. محدوده شهر لامرد در ابتدا شامل ۳۶ نقطه روستایی بود که با تصمیمات سیاسی-اداری به عنوان یک نقطه شهری تلقی شد. به تدریج و با گذشت زمان، این روستاها به یکدیگر پیوسته و شکل منسجم امروزی را پیدا کردند.
بیمارستان
مرکز آموزشی درمانی حاج محمود حاج حیدر، با زیربنای ۱۱٬۰۰۰ مترمربع در دو طبقه، به عنوان بیمارستان جایگزین شهرستان لامرد ساخته شده است. ساخت این بنا در سال ۱۳۹۱ با اعتبارات دولتی آغاز شد اما به دلیل کمبود بودجه در مرحله اسکلت متوقف ماند. در سال ۱۳۹۵، با همت نیک‌اندیش لامردی مقیم کویت، حاج محمود حاج حیدر، ادامه پروژه از سر گرفته شد و ساختمان تکمیل و تحویل دانشگاه علوم پزشکی شیراز گردید. این مرکز با اعتبارات وزارت بهداشت به به‌روزترین دستگاه‌ها و تجهیزات پزشکی مجهز شد و در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۹ افتتاح گردید.
این بیمارستان با ۱۶۴ تخت بستری و بخش‌های مختلفی مانند اورژانس، جراحی، داخلی، اطفال، زنان و زایمان، مراقبت‌های ویژه (ICU، CCU، NICU)، اتاق عمل، زایشگاه و بخش‌های پاراکلینیکی (رادیولوژی، سی‌تی اسکن، ام‌آر‌آی، آزمایشگاه، داروخانه، فیزیوتراپی)، به عنوان قطب بزرگ درمانی و سوانح ترافیکی در جنوب استان فارس شناخته می‌شود و به استان‌های همجوار مانند بوشهر و هرمزگان نیز خدمات ارائه می‌دهد.
این مرکز دارای سه ساختمان مجزا است:
- مرکز پیشرفته MRI به نام سپهبد شهید قاسم سلیمانی
- مرکز تشخیص زود هنگام سرطان
- ساختمان دوطبقه درمانگاه تخصصی (با تخصص‌های جراحی مغز و اعصاب، داخلی مغز و اعصاب، ارتوپدی، زنان و زایمان، سونوگرافی، اطفال، داخلی، جراحی عمومی، کلیه و مجاری ادراری و چشم‌پزشکی) به نام حضرت ولیعصر (عج)
میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لامرد
شهرستان لامرد دارای ۶۲ اثر ثبتی و ۲۲ اثر در حال ثبت است. از جمله آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگری آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
چشمه آب گرم اوباد: چشمه‌های آب گرم با خواص درمانی منحصربه‌فرد در چند نقطه لامرد وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها «اوباد» است. حوضچه آب این چشمه کمتر از ۱۰۰ مترمربع مساحت دارد، اما به دلیل دسترسی آسان و خواص فوق‌العاده برای درمان بیماری‌های مفصلی، گردشگران زیادی را جذب می‌کند. به واسطه نزدیکی لامرد به کشورهای حاشیه خلیج فارس، حتی از این کشورها نیز برای استفاده از خواص درمانی اوباد به لامرد سفر می‌کنند.
روستای لاورخشت: جنوبی‌ترین منطقه مسکونی شهرستان لامرد که پس از آن استان هرمزگان آغاز می‌شود. این روستا با طبیعت بکر و دست‌نخورده، آب و هوای خوب و خاک مناسب برای کشاورزی، در بیشتر ایام سال سرسبز است. چندین اثر تاریخی نیز در گوشه و کنار این روستا وجود دارد.
تنگ خور: منطقه‌ای خوش آب و هوا در نزدیکی محور مواصلاتی لامرد به سمت استان هرمزگان. نخلستان‌های زیبا، آب روان و طبیعت بی‌نظیر، تنگ خور را به یکی از مقاصد اصلی گردشگری تبدیل کرده است. در منطقه‌ای به نام اردوگاه شهید رجایی می‌توانید اتراق کنید.
سنگ نگاره‌های اشکنان: یک موزه روباز که نمونه‌های آن از خلیج فارس تا مرکز استان وجود دارد. قدمت بالای این سنگ نگاره‌ها و نقش‌های شکار حیوانات، از ویژگی‌های بارز آن‌هاست.
مجموعه علی خان اشکنان: شامل مسجد علیخان (با تزیینات گچبری و سقف چوبی نقاشی شده)، حمام علیخان، قلعه و آب انبار مربوط به دوره قاجاریه که در مرکز شهر اشکنان واقع شده و به ثبت ملی رسیده است.
تخت مهنشاهی: قلعه‌ای عظیم بر روی کوهی صعب‌العبور با طول تقریبی یک کیلومتر و عرض ۵۰۰ متر. این اثر در بخش علامرودشت و در ۳ کیلومتری جنوب روستای روگیر تاج امیری واقع شده و قدمت آن به دوران ساسانیان بازمی‌گردد.
پل آب رسان اهل: در فاصله ۲۶ کیلومتری شرق لامرد و ۲ کیلومتری شمال شهر اهل واقع شده است. این پل سنگی و ساروجی با ارتفاع تقریبی ۱۰ متر و طول ۶۷ متر، متعلق به حدود ۱۰۰۰ سال قبل است و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
آسیاب‌های آبی تنگ ترمان: در فاصله ۱۵ کیلومتری شهر لامرد و در مسیر اتوبان لامرد-مهر قرار دارند. این آسیاب‌ها که متعلق به دوره قاجاریه هستند، برای آرد کردن گندم و حبوبات استفاده می‌شدند و بیش از ۱۰ آسیاب را در خود جای داده‌اند.
از دیگر آثار ثبتی شهرستان می‌توان به حمام ده کهنه چاهورز، هفت برکه میر حسنی، استودان شهر لامرد، محوطه تاریخی گلرخ چاه ورز، تل علامرودشت، قلعه گوری رکن آباد، پل آب رسان خشت، آب انبارهای پاقلات و آسیاب آبی ابوحنا اشاره کرد.
مراکز آموزشی
شهر لامرد دارای دانشگاه‌های متعددی است که به تربیت دانشجویان در رشته‌های مختلف می‌پردازند.
روستاهای شهرستان لامرد
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان لامرد ۱۲۹ آبادی در ۷ دهستان و ۳ بخش ثبت شده است که ۹۴ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۳۰٬۹۰۴ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان لامرد ببینید.
دهستان‌های شهرستان لامرد
- دهستان سیگار — بخش مرکزی، ۲۳ آبادی، ۷٬۶۰۰ نفر جمعیت
- دهستان چاه ورز — بخش مرکزی، ۱۲ آبادی، ۶٬۱۹۹ نفر جمعیت
- دهستان خیرگو — بخش علامرودشت، ۲۲ آبادی، ۵٬۱۷۳ نفر جمعیت
- دهستان اشکنان — بخش اشکنان، ۱۶ آبادی، ۳٬۸۴۴ نفر جمعیت
- دهستان حومه — بخش مرکزی، ۲۸ آبادی، ۳٬۷۶۰ نفر جمعیت
- دهستان کال — بخش اشکنان، ۱۰ آبادی، ۲٬۴۷۷ نفر جمعیت
- دهستان علامرودشت — بخش علامرودشت، ۱۸ آبادی، ۱٬۸۵۱ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان لامرد
- روستای چاه ورز — دهستان چاه ورز، ۲٬۶۴۶ نفر
- روستای شیخ عامر — دهستان چاه ورز، ۱٬۵۷۵ نفر
- روستای کمالی — دهستان خیرگو، ۱٬۲۳۶ نفر
- روستای سیگاربالا — دهستان سیگار، ۱٬۰۸۳ نفر
- روستای لاورخشت — دهستان اشکنان، ۱٬۰۶۱ نفر
- روستای ده شیخ — دهستان سیگار، ۱٬۰۳۶ نفر
- روستای پاقلات — دهستان کال، ۱٬۰۰۷ نفر
- روستای چاه کور — دهستان خیرگو، ۹۵۹ نفر
- روستای چاه نوده شیخ — دهستان سیگار، ۸۸۵ نفر
- روستای خشت — دهستان اشکنان، ۸۵۱ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی لامرد
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۳۰ شعبه از ۱۳ بانک در شهرستان لامرد فعال است که ۶ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های لامرد بانک صادرات ایران با ۷ شعبه، بانک ملی ایران با ۶ شعبه و بانک سپه با ۵ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در لامرد
- شعب بانک صادرات ایران در لامرد — ۷ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در لامرد — ۶ شعبه، ۶ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک سپه در لامرد — ۵ شعبه
- شعب بانک کشاورزی در لامرد — ۳ شعبه
- شعب بانک مسکن در لامرد — ۱ شعبه
- شعب بانک اقتصاد نوین در لامرد — ۱ شعبه
- شعب بانک ایران زمین در لامرد — ۱ شعبه
- شعب بانک ملت در لامرد — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در لامرد — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در لامرد — ۱ شعبه
- شعب بانک سرمایه در لامرد — ۱ شعبه
- شعب بانک تجارت در لامرد — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در لامرد — ۱ شعبه
بیمارستان‌های لامرد
در ایران‌گاه ۳ بیمارستان از شهرستان لامرد ثبت شده است که مجموعاً ۲۳۴ تخت فعال دارند.
- بیمارستان حاج محمود حاج حیدر — عمومی، ۹۳ تخت فعال
- بیمارستان حضرت ولیعصر(عج) لامرد — عمومی، ۹۱ تخت فعال
- بیمارستان بعثت اشکنان لامرد — عمومی، ۵۰ تخت فعال
نظرهای مخاطبان دربارهٔ لامرد
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر