واژه‌شناسی
نام قروه ریشه در تاریخ و طبیعت این منطقه دارد. برخی ریشه‌یابی‌ها نشان می‌دهد که این نام برگرفته از «گل وا» بوده، به معنای محلی که با اندکی بارندگی گل‌آلود می‌شود. در روایتی دیگر، قروه معرب کلمه فارسی میانه «گوربِگ» است که از دو بخش «گور» (دشت و صحرای هموار) و «بگ» (خدا) تشکیل شده و روی هم به معنای «دشت خدا» است. همچنین نام قدیمی این منطقه، اسفند آباد، ریشه در واژه اوستایی «سپنته» به معنای پاک و مقدس دارد.
ساختار شهری و تاریخچه
پیشینه سکونت در محدوده قروه به قرن نهم هجری و دوران حکومت قراقویونلوها بازمی‌گردد. در آن زمان، این منطقه بخشی از قلمرو «علی‌شکر»، از امرای جهانشاه میرزا، بود. جالب است بدانید که قروه در دوره قاجاریه نه یک شهر، بلکه روستایی کوچک در کنار روستای بزرگ‌تری به نام «قصلان» بود. هسته اولیه قروه در کنار چشمه «سراب» و در ارتفاعات جنوب غربی شکل گرفت و رفته‌رفته با قرار گرفتن در مسیر راه ارتباطی همدان به سنندج، توسعه یافت.
تقسیمات کشوری
قروه تا سال ۱۳۳۷ بخشی از استان همدان محسوب می‌شد، اما در تغییرات تقسیمات کشوری، به استان کردستان پیوست. امروزه این شهرستان با شهرستان‌های بیجار، سنقر، دهگلان و همدان همسایه است.
جاذبه‌های گردشگری و تاریخی
قروه با ۱۶۵ اثر تاریخی ثبت‌شده در فهرست میراث ملی، گنجینه‌ای از تاریخ و فرهنگ را در خود جای داده است.
پل تاریخی فرهادآباد
در روستای فرهادآباد، پلی باشکوه با هشت دهانه و قوس‌های جناغی خودنمایی می‌کند. این پل که با مصالح آجر ساخته شده، به احتمال قوی از آثار دوره صفوی است. در گذشته، این پل راه مواصلاتی مهمی میان قروه و زنجان بود و کاروانیان از آن عبور می‌کردند. در دوره زندیه و قاجار نیز مرمت‌هایی روی آن انجام شد. پل فرهادآباد در سال ۱۳۷۹ به عنوان اولین اثر تاریخی شهرستان در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
صخره‌های تاریخی فرهاد تراش (وینسار)
در فاصله سه روستای داش‌بلاغ، آق‌بلاغ و وینسار، بقایای یک معدن بزرگ سنگ با سنگ‌هایی که با نظم خاصی بریده شده‌اند، دیده می‌شود. باور عمومی این است که این سنگ‌ها برای ساخت معبد آناهیتا استفاده شده و داستان شیرین و فرهاد را تداعی می‌کند. نوع حجاری و سفال‌های موجود در منطقه، قدمت آن را به دوره ساسانی می‌رساند. در ضلع شرقی این کوه، دهانه غاری وجود دارد که مستشرق اروپایی، اورل استین، از آن نام برده است.
حمام قصلان
روستای قصلان در ۶ کیلومتری شمال شرق قروه، میزبان حمامی تاریخی از اواخر دوره زندیه است. این حمام که بخشی از مجموعه‌ای بزرگ شامل ارگ، بازار و مسجد بوده، دارای تزئینات منحصربه‌فردی از جمله آهک‌بری با طرح‌های گیاهی، هندسی و انسانی است. حمام قصلان تا اوایل انقلاب اسلامی مورد استفاده بود و پس از مرمت، قرار است به موزه سنگ و دست‌ساخته‌های سنگی منطقه تبدیل شود.
امامزاده سید جلال‌الدین و چشمه باباگرگر
در ۱۸ کیلومتری شمال شرقی قروه، روستای باباگرگر با طبیعتی بکر و چشمه‌ای معدنی با ترکیب گوگردی، مقصدی محبوب برای گردشگران و زائران است. امامزاده سید جلال‌الدین که نسبش با چند واسطه به امام محمد باقر (ع) می‌رسد، در این روستا قرار دارد. بنای اولیه این بقعه به دوره صفوی بازمی‌گردد. در کنار آن، چشمه آب معدنی باباگرگر از دل زمین می‌جوشد و در استخری دایره‌ای جمع می‌شود. این آب برای درمان بیماری‌های پوستی مفید است. در این منطقه، پدیده‌ای آهک‌ساز به شکل اژدها به طول ۳۰۰ متر وجود دارد که باورهای محلی جالبی درباره آن نقل می‌شود.
مردم‌شناسی و فرهنگ
قروه شهری با تنوع فرهنگی است. مردم آن به زبان‌های کردی و ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند و پیرو مذاهب تسنن و تشیع هستند. این شهر به دلیل آب و هوای خنک، موقعیت ترانزیتی و دشت‌های حاصلخیز، یکی از شهرستان‌های مهاجرپذیر استان کردستان محسوب می‌شود.
آیین‌های سنتی
مردم قروه عید نوروز را با شکوه خاصی برگزار می‌کنند. در روستای طوغان، آیین کهن «گار» (به معنای قارقار کلاغ) اجرا می‌شود. در این مراسم، زنان روستا عروسک‌های پشمی سیاه رنگ به شکل کلاغ می‌سازند و آن‌ها را در قفس می‌کنند. این آیین که به صدها سال پیش بازمی‌گردد، برای رهایی از فصل سرما و دور کردن کلاغ‌ها انجام می‌شود.
صنعت و معدن
قروه یکی از قطب‌های معدنی غرب کشور است. معادن سنگ و طلای بسیاری در این شهرستان وجود دارد. از مهم‌ترین سنگ‌های معدنی می‌توان به سرامیک چینی، کریستال و گرانیت اشاره کرد. معدن طلای «ساریگونی» در منطقه بهارلو-داش‌کسن، یکی از بزرگ‌ترین معادن طلای ایران است که توسط یک شرکت استرالیایی کشف شد. همچنین سه شهرک صنعتی به نام‌های آونگان، دلبران و سه‌راهی میهم در این شهرستان فعال هستند.
ورزش
قروه با سه هزار و ۵۰۰ ورزشکار سازمان‌یافته، از شهرهای فعال در حوزه ورزش است. ۳۵ هیئت ورزشی آقایان و ۱۵ هیئت ورزشی بانوان در این شهرستان فعالیت می‌کنند. رشته‌های فوتبال، کشتی، بدنسازی، کونگ فو و کاراته از محبوب‌ترین ورزش‌ها هستند.
مراکز آموزش عالی
قروه میزبان چندین مرکز آموزش عالی از جمله دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور، مؤسسه آموزش عالی ایرانمهر و مرکز آموزش علمی کاربردی است. دانشگاه آزاد قروه با ۱۵ رشته کاردانی، ۱۲ رشته کارشناسی و چهار رشته کارشناسی ارشد، یکی از برترین دانشگاه‌های شمال غرب ایران محسوب می‌شود.
روستاهای شهرستان قروه
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، در شهرستان قروه ۱۳۴ آبادی در ۱۱ دهستان و ۴ بخش ثبت شده است که ۱۲۱ آبادی از آن‌ها دارای جمعیت ساکن هستند و مجموع جمعیت روستایی ثبت‌شده‌ی آن‌ها ۵۲٬۶۴۴ نفر است. فهرست کامل را در صفحه‌ی روستاهای شهرستان قروه ببینید.
دهستان‌های شهرستان قروه
- دهستان ییلان جنوبی — بخش ییلاق، ۲۲ آبادی، ۱۲٬۸۱۳ نفر جمعیت
- دهستان دلبران — بخش مرکزی، ۷ آبادی، ۷٬۳۳۲ نفر جمعیت
- دهستان چهاردولی غربی — بخش چهاردولی، ۱۶ آبادی، ۵٬۶۷۶ نفر جمعیت
- دهستان حومه دهگلان — بخش ییلاق، ۱۰ آبادی، ۴٬۵۱۴ نفر جمعیت
- دهستان پنجه علی — بخش مرکزی، ۱۱ آبادی، ۴٬۰۲۳ نفر جمعیت
- دهستان بدر — بخش مرکزی، ۸ آبادی، ۳٬۵۷۴ نفر جمعیت
- دهستان قوری چای — بخش ییلاق، ۱۴ آبادی، ۳٬۴۳۴ نفر جمعیت
- دهستان یالغوزآغاج — بخش سریش آباد، ۹ آبادی، ۳٬۳۰۵ نفر جمعیت
- دهستان ییلان شمالی — بخش ییلاق، ۱۸ آبادی، ۲٬۹۷۰ نفر جمعیت
- دهستان قصلان — بخش سریش آباد، ۷ آبادی، ۲٬۷۸۶ نفر جمعیت
- دهستان لک — بخش سریش آباد، ۱۲ آبادی، ۲٬۲۱۷ نفر جمعیت
پرجمعیت‌ترین روستاهای شهرستان قروه
- روستای مالوجه — دهستان دلبران، ۳٬۶۸۰ نفر
- روستای بلبان‌آباد — دهستان ییلان جنوبی، ۳٬۶۷۴ نفر
- روستای گردمیران علیا — دهستان ییلان جنوبی، ۱٬۷۲۷ نفر
- روستای سیس — دهستان ییلان جنوبی، ۱٬۴۶۳ نفر
- روستای کروندان — دهستان حومه دهگلان، ۱٬۴۲۸ نفر
- روستای سرنجیانه — دهستان ییلان جنوبی، ۱٬۳۴۲ نفر
- روستای میهم سفلی — دهستان چهاردولی غربی، ۱٬۲۸۲ نفر
- روستای قصلان — دهستان قصلان، ۱٬۲۷۴ نفر
- روستای یالغوز آغاج — دهستان یالغوزآغاج، ۱٬۱۲۳ نفر
- روستای دیوزند — دهستان بدر، ۱٬۰۴۱ نفر
بانک‌ها و شعب بانکی قروه
بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۳۱ شعبه از ۱۲ بانک در شهرستان قروه فعال است که ۵ شعبه از آن‌ها دارای خودپرداز هستند. پرشعبه‌ترین بانک‌های قروه بانک کشاورزی با ۷ شعبه، بانک ملی ایران با ۶ شعبه و بانک سپه با ۶ شعبه هستند.
فهرست شعب بانک‌ها در قروه
- شعب بانک کشاورزی در قروه — ۷ شعبه
- شعب بانک ملی ایران در قروه — ۶ شعبه، ۵ شعبه دارای خودپرداز
- شعب بانک سپه در قروه — ۶ شعبه
- شعب بانک تجارت در قروه — ۳ شعبه
- شعب بانک مسکن در قروه — ۲ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه مهر ایران در قروه — ۱ شعبه
- شعب بانک ملت در قروه — ۱ شعبه
- شعب پست بانک ایران در قروه — ۱ شعبه
- شعب بانک رفاه کارگران در قروه — ۱ شعبه
- شعب بانک قرض‌الحسنه رسالت در قروه — ۱ شعبه
- شعب بانک صادرات ایران در قروه — ۱ شعبه
- شعب بانک توسعه تعاون در قروه — ۱ شعبه
بیمارستان‌های قروه
در ایران‌گاه یک بیمارستان از شهرستان قروه ثبت شده است که ۱۶۲ تخت فعال دارد.
- بیمارستان شهید بهشتی قروه — عمومی، ۱۶۲ تخت فعال
نظرهای مخاطبان دربارهٔ قروه
هنوز نظری ثبت نشده است. اگر دربارهٔ این صفحه چیزی می‌دانید — یک اصلاح، یک تجربه یا نکته‌ای محلی — اولین نفر باشید.
نوشتن نظر