رستم؛ اسطوره‌ای جاودان در دل شاهنامه

ریشهٔ نام

نام رستم در ادبیات فارسی به شکل‌های رستهم، روستهم و روستم نیز دیده می‌شود. این نام از دو بخش تشکیل شده: «رُس» از ریشهٔ /raodha/ به معنی بالیدن و نمو یافتن (هم‌خانواده با رستن و روییدن) و «تَهم» از /taxma/ در فارسی باستان و اوستا به معنی دلیر و پهلوان. بنابراین رستم به معنای «کشیده‌بالا و بزرگ‌تن» یا «قوی‌پیکر» است. در ادبیات پهلوی، این نام به صورت «رُت‌ستَخمَک» و «رُت‌ستَهم» آمده است.

یوزف مارکوارت معتقد بود واژهٔ «رُت‌ستَخمَ» در اوستا یکی از صفت‌های گرشاسپ بوده و این دو پهلوان شباهت‌های بسیاری دارند. اما تئودور نُلدکه بر این باور بود که داستان زال و رستم ارتباطی با گرشاسپ ندارد و نسب‌نامهٔ آن‌ها ساختگی است. مهرداد بهار نیز احتمال داد که رستم ریشه در اساطیر اقوام سکایی داشته باشد، هرچند زبان‌شناسان نام او را کاملاً ایرانی می‌دانند.

زندگی

تولد رستم

داستان تولد رستم یکی از شگفت‌انگیزترین بخش‌های شاهنامه است. رودابه، مادر رستم، در زمان زایمان با درد شدیدی مواجه شد و نتوانست فرزندش را به دنیا آورد. به دستور سیمرغ، یک موبد و یک طبیب بر بالین او حاضر شدند. طبیب ابتدا رودابه را با شراب قوی بیهوش کرد، سپس پهلویش را شکافت و سر جنین را به سمت بیرون چرخاند و او را از رحم خارج ساخت. پس از آن، محل پارگی را بخیه زد و با مرهمی ضدعفونی‌کننده پوشاند. بدین ترتیب، رستم سالم به دنیا آمد و مادرش نیز زنده ماند. این روش که امروز به سزارین معروف است، در آن دوران با مهارت و دانش شگفت‌انگیزی انجام شد.

نشان رستم

در شاهنامه، نشان رستم خیمه‌گاهی سبزرنگ و پرچمی با نقش اژدها توصیف شده است. شیری طلایی نیز بر بالای درفش او قرار داشت که نمادی از قدرت و شکوه این پهلوان بزرگ بود.

مهم‌ترین حوادث و اقدامات رستم

رستم در طول زندگی پرماجرای خود، با بسیاری از پادشاهان ایران هم‌عصر بود: منوچهر، نوذر، زو، گرشاسب، کیقباد، کیکاووس، کیخسرو، لهراسب، گشتاسب و بهمن. از مشهورترین نبردهای او می‌توان به گذشتن از هفت‌خان، نبرد با اسفندیار، پسرش سهراب، کاموس کشانی و فتح کوه سهند اشاره کرد.

مرگ رستم

رستم با وجود عمر شش‌صدساله‌اش، به مرگ طبیعی از دنیا نرفت. او با حیلهٔ شاه کابل و به دست برادر ناتنی‌اش، شغاد، به چاه افتاد و کشته شد. در این واقعه، برادر دیگرش زواره و اسب وفادارش رخش نیز جان باختند. پایان زندگی این پهلوان بزرگ، تراژدی‌ای غم‌انگیز در دل حماسه‌های ایرانی است.

تبارنامه

تبار رستم از سوی پدر به گرشاسپ و جمشید می‌رسد و از سوی مادر به مهراب و ضحاک. این پیوند میان دو خاندان اسطوره‌ای، جایگاه رستم را در تاریخ اساطیری ایران دوچندان می‌کند.

نگارخانه

(در صورت وجود تصاویر مرتبط با رستم و داستان‌هایش، در این بخش قرار می‌گیرند.)

بانک‌ها و شعب بانکی رستم

بر اساس داده‌های ایران‌گاه، ۳ شعبه از ۲ بانک در شهرستان رستم فعال است. بانک کشاورزی با ۲ شعبه، پرشعبه‌ترین بانک رستم است.

فهرست شعب بانک‌ها در رستم

• شعب بانک کشاورزی در رستم — ۲ شعبه
• شعب بانک صادرات ایران در رستم — ۱ شعبه

بیمارستان‌های رستم

در ایران‌گاه ۲ بیمارستان از شهرستان رستم ثبت شده است که مجموعاً ۱۴ تخت فعال دارند.

• بیمارستان شهدا رستم — عمومی، ۱۴ تخت فعال
• مرکز درمانی شبانه‌روزی شهید نیکنام مصیری — عمومی