پیشینه نام
نام زرقان ریشه در تاریخ دارد. به گفته عبدالمجید ارفعی، در گلنبشتههای باروی تخت جمشید، نام این شهر به صورت «رکان» ثبت شده که بعدها به «زرغون» تبدیل شد. «زرغون» در زبان پهلوی به معنای جای سرسبز است؛ لقبی که طبیعت این منطقه را به زیبایی توصیف میکند. زرقان سه محله اصلی به نامهای میون، لرها و جلگون دارد. نام محله لرها از حضور سردار حیدر زرقانی و همراهان لرش در این منطقه گرفته شده است. محله جلگون نیز به دلیل کارگاههای جولاهی (نساجی) و جوراببافی شهرت دارد و محله میون هم به خاطر قرار گرفتن میان دو محله دیگر، چنین نامی یافته است. مردم زرقان از تیره سفیدپوستان آریایی و از طایفه پاسارگادیان هستند.
هنرهای دستی و فرهنگ
یکی از برجستهترین هنرهای زرقان، بوریابافی است که قدمتی ۸۰۰ ساله دارد. این هنر ارزشمند، به عنوان یکی از ۲۷ میراث فرهنگی و معنوی ثبتشده ایران در سازمان یونسکو شناخته میشود. بوریا و حصیرهای بافتهشده در زرقان، نه تنها نمادی از خلاقیت و صبوری هنرمندان این دیار، بلکه یادگاری از نسلهای گذشته است.
ورزشهای باستانی و پرورش اندام
ورزشهای باستانی و پرورش اندام از محبوبترین فعالیتهای جوانان زرقان است. در این میان، ابراهیم حسنزاده، یکی از آزادگان شهرستان، در رشته پرورش اندام به شهرت رسیده است. او در سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ در مسابقات چهارجانبه پرورش اندام در اوکراین به مقام قهرمانی دست یافت.
جغرافیا و طبیعت
زرقان در ۲۵ کیلومتری شمال شرقی شیراز و در مجاورت اتوبان شیراز به اصفهان واقع شده است. ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۶۱۲ متر است و پوشش گیاهی آن عمدتاً شامل درختان نارون، چنار، زبان گنجشک، کاج، سرو و رز (انگور) میشود. این فضای سبز و دلنشین، زرقان را به مکانی ایدهآل برای فرار از شلوغی شهرهای بزرگ تبدیل کرده است.
جمعیت
بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت زرقان ۳۲٬۲۶۱ نفر (۹٬۵۹۱ خانوار) بوده است. این شهر با وجود جمعیت نسبتاً کم، از پویایی و نشاط بالایی برخوردار است.
مکانهای مذهبی و امکانات آموزشی
زرقان علیرغم وسعت محدود، دو دانشگاه نسبتاً پرجمعیت دارد: دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان و دانشگاه پیام نور واحد زرقان. نزدیکی این شهر به شیراز، دلیل اصلی استقبال دانشجویان از این مراکز آموزشی است.
جاذبهها و مکانهای دیدنی
زرقان با وجود جاذبههای طبیعی و تاریخی متعدد، مقصدی جذاب برای گردشگران است:
- پارک ملی بمو: منطقهای حفاظتشده با طبیعت بکر و حیات وحش متنوع.
- فرودگاه زرقان: یکی از زیرساختهای مهم منطقه.
- زورخانه زرقان: نمادی از ورزش باستانی و فرهنگ پهلوانی.
- کاروان سرای زکیخانی: یادگاری از دوران قاجار با معماری اصیل.
- خانه حسن واقفی: بنایی تاریخی با ارزش معماری بالا.
- قنات حوض ماهی: سازهای آبی کهن و دیدنی.
- خرفخانه شاهزاده قاسم: مکانی با قدمت تاریخی و فضایی اسرارآمیز.
