جمعیت و مردم
بر اساس آخرین سرشماری (سال ۱۳۹۵)، جمعیت املش ۱۵,۴۴۴ نفر است. مردم این دیار گیلکاند و به زبان شیرین گیلکی سخن میگویند. مهماننوازی و خونگرمی آنها، هر مسافری را به یاد سفری دلنشین میاندازد.
نام املش؛ از رود تنبل تا ریشههای اروپایی
درباره ریشه نام املش روایتهای جالبی وجود دارد. برخی معتقدند این نام از دو واژه «ام» (رودخانه) و «لش» (راکد و ایستاده) تشکیل شده و به معنای «رود تنبل» است. اما نکته جالب اینجاست که رودخانه شلمانرود در این منطقه بسیار پرجنبوجوش است و به دلیل شیب کوهپایهای، هیچگاه راکد نمیماند. روایت دیگر میگوید این شهر در گذشته به دو بخش «سولوش» و «آبلش» تقسیم میشد که بعدها به «املش» تغییر نام یافت. جالبتر اینکه در اروپا نیز شهرهایی با آبوهوای مشابه، پسوند «آملش» یا «آملش» دارند؛ مانند شهر «لاندسبرگ آملش» در آلمان و «وایسنباخ آملش» در اتریش. شاید این نام ریشهای فراتر از مرزهای ایران داشته باشد!
مشاهیر املش
املش نامهای درخشانی در تاریخ خود دارد. از جمله:
- میرزا حبیبالله املشی: از مجتهدان بزرگ عصر ناصری
- شیخ بهاءالدین املشی: فعال سیاسی و نویسنده کتاب ارزشمند «گوشههایی از تاریخ گیلان»
- محمد مهدی ربانی املشی: از اعضای مجلس خبرگان رهبری در دهه ۱۳۶۰
مراکز خرید
اگر عاشق بازارهای محلی و خرید سوغات هستید، سهشنبهبازار املش را از دست ندهید. در این روز، مانند دیگر شهرهای گیلان، مردم کالاهای خود را در خیابان اصلی شهر برای خریدوفروش عرضه میکنند. این بازار فرصتی عالی برای آشنایی با فرهنگ محلی و خرید صنایعدستی و محصولات تازه است.
پوشش گیاهی و جانوری
آبوهوای معتدل و موقعیت جلگهای املش، بهشت گیاهان و جانوران است. در این منطقه میتوانید درختان باشکوهی مانند توسکا، افرا، انار ترش، انجیر، ازگیل (کنوس)، فندق، گردو، راش و بلوط را ببینید. همچنین گیاهان دارویی ارزشمندی چون گل بنفشه، ختمی، گل گاوزبان و آویشن در سراسر منطقه میرویند. جانوران این ناحیه نیز شامل روباه، شغال، گرگ، سمور، خرگوش، کبک، سار و عقاب هستند که هرکدام به زیبایی این اکوسیستم افزودهاند.
تمدن تاریخی املش؛ گنجینهای در دل خاک
املش فقط یک شهر سرسبز نیست؛ بلکه گنجینهای از تاریخ کهن است. کشف کوزههای زرین و گلی به شکل حیوانات، مجسمهها و سلاحهای برنزی، نقرهای و طلایی از گورستانهای باستانی، نشاندهنده تمدنی غنی در اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول پیش از میلاد است. این آثار هنری که در پیکرتراشی و کوزهگری بدیعاند، اکنون در موزههای معروف جهان مانند موزه لوور فرانسه و موزه نادر مشهد نگهداری میشوند.
در سال ۱۹۶۴ میلادی، نمایش سفالینهها و اشیای فلزی املش در موزه نوشاتل سوئیس، هنر و تمدن این منطقه را به جهانیان معرفی کرد. ادموندز، جهانگرد بریتانیایی که در اواخر دوره قاجار به املش سفر کرد، این دهکده را با ۱۰۰ خانه و ۲۰۰ خانوار از خاندان صوفی، از نظر مناظر طبیعی با بریتانیا مقایسه کرده است.
جاذبههای گردشگری
املش با طبیعت بکر و تاریخی غنی، جاذبههای متعددی دارد. از جمله:
- روستاهای تاریخی بویه و امام: دو روستای ییلاقی که جزو چهار روستای تاریخی استان گیلان معرفی شدهاند.
- رودخانه شلمانرود: که مناظری چشمگیر را خلق کرده است.
- معادن میکای سیاه و دولومیت: دو معدن بزرگ ایران که در قلب این شهرستان جای گرفتهاند.
- جنگلهای انبوه و باغهای چای و فندق: که چشماندازی مسحورکننده دارند.